साढे १५ सय मेवाका सोलार आयोजनाको पीपीए प्रतिस्पर्धाबाट «

साढे १५ सय मेवाका सोलार आयोजनाको पीपीए प्रतिस्पर्धाबाट

नेपाल विद्युत प्राधिकरणले सौर्य ऊर्जा (सोलार) प्लान्टबाट उत्पादित विद्युत खरिद बिक्री सम्झौता (पीपीए) प्रतिस्पर्धाको आधारमा गर्ने निर्णय गरेको छ । हाल प्रतियुनिट ७.३० पैसामा पीपीए गर्दै आएको प्राधिकरणले भने अब भने प्रतिष्पर्धाको आधारमा गर्ने निर्णय गरेको हो । यो निर्णयसँगै विद्युत विकास विभागबाट अनुमतिपत्र लिएका साढे १५ सय मेगावाटका सोलार आयोजनाले पनि प्रतिष्पर्धा गर्नुपर्ने भएको छ ।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री पम्फा भुसालको अध्यक्षतामा आइतबार बसेको प्राधिकरण सञ्चालक समितिको बैठकले सोलारको पीपीए गर्दा प्रतिष्पर्धाबाट गर्ने निर्णय गरेको छ ।
विश्व बजारमा प्रतियुनिट ३ रुपैयाँसम्ममा सोलारबाट ऊर्जा उत्पादन भइरहेको बेला विद्युत प्राधिकरणले गरेको यो निर्णयलाई सकारात्मक मानिएको छ । तर लाइसेन्स लिएर विद्युत विकास विभाग र लगानी बोर्डबाट सोलार निर्माणको लागि अनुमतिपत्र (लाइसेन्स) दिँदा नै पीपीएमा प्रतिष्पर्धाबाट दिनुपर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने भए पनि प्राधिकरणले मात्र निर्णय गर्दा यसले अनुमतिपत्र लिएर अध्ययन गरिरहेका आयोजनाहरू भने मारमा पर्नेछन् । ऊर्जामन्त्री भुषालले भने सोलारबाट उत्पादित ऊर्जालाई सर्वसुलभ, प्रतिस्पर्धी र पारदर्शी बनाउन पिपिए प्रतिष्पर्धाबाट गर्ने निर्णय लिइएको बताइन् । “जनतालाई सहुलियत दरमा विद्युत उपलब्ध गराउन, विद्युत खरिदलाई प्रतिस्पर्धी तथा पारदर्शी बनाउँदै लैजानुपर्छ, सोलारमार्फत हामीले यसको सुरुवात गरेका छौँ,” उनले भनिन् ।
पछिल्लो विकसित प्रविधिअनुसार सोलारबाट विद्युत उत्पादन लागत कम हुँदै गएको उल्लेख गर्दै उनले तीन वर्षमा सोलारको पिपिए दर पुनरावलोकन गर्नुपर्ने भए पनि हालसम्म नगरिएकोले विद्युत महसुललाई सर्वसुलभ बनाउन, अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलन, जनअपेक्षा, विद्युत माग र आपूर्तिको सन्तुलन एवं प्रचलित ऐन कानुनको मर्मलाई मध्यनजर गर्दै पीपीए गर्दा प्रतिस्पर्धाबाट गर्ने निर्णय गरिएको बताइन् ।
नयाँ निर्णयसँगै हाल विद्युत विकास विभागबाट अध्ययनका लागि सर्भे लाइसेन्स लिएका ६ सय ८ मेगावाट बराबरका २५ आयोजनाले पनि पीपीएमा प्रतिष्पर्धा गर्नुपर्ने भएको छ । यसैगरी सर्भे लाइसेन्सका लागि आवेदन दिएका ९ सय १२ मेगावाटका ३५ आयोजना र निर्माणका लागि अनुमतिपत्र माग्दै आवेदन दिएका ३४ मेगावाटका ६ आयोजनाले पनि पीपीएमा प्रतिष्पर्धा गर्नुपर्ने भएको छ । प्राधिकरणमा अनुसार, हालसम्म पीपीए भैसकेका बाहेक सबै प्रतिष्पर्धामा आउनुपर्नेछ । पहिलाकै दरमा सोलार आयोजना बनाउने गरी लाइसेन्स लिइसकेका र लिन प्रकृयामा रहेका १५ सय मेगावाट बराबरको आयोजनाको निर्माणलाई नयाँ निर्णयले असर पारेको बताए ।
सोलार आयोजनाबाट उत्पादित विद्युतको पीपीए गर्दा विद्युत आयोजनाहरूको उत्पादन सम्मिश्रणको अवधारणा अनुसार राष्ट्रिय ग्रिडमा कूल जडित क्षमताको १० प्रतिशतको परिधिभित्र रहेर प्राधिकरणलाई आवश्यक भएको क्षेत्रमा ‘आधार दर’ तोकी सो दरमा नबढ्ने गरी प्रतिस्पर्धामार्फत पिपिएका लागि आह्वान गरिने छ ।
यसअघि ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयबाट २०७४ माघ २५ मा स्वीकृत ग्रिड कनेक्टेड वैकल्पिक विद्युत ऊर्जा विकाससम्बन्धी कार्यविधि,२०७४ मा उल्लेखित वैकल्पिक सौर्य र वायु ऊर्जाको विद्युत खरिद दर प्रतियुनिट ७ रुपियाँ ३० तोकिएको थियो । उक्त दर अधिकतम तीन वर्षभित्र विद्युत खरिद सम्झौता सम्पन्न हुने आयोजनाका लागि कायम हुने निर्णय भएको थियो ।
मन्त्रालयको सो निर्णयलाई प्राधिकरण सञ्चालक समितिले २०७५ असार २६ को ७७३ औँ बैठकबाट निर्णय गरी कार्यान्वयमा ल्याएको थियो ।
तीन वर्षका लागि तोकिएको उक्त दर हालसम्म पनि परिमार्जन हुन सकेको थिएन । हाल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पछिल्लो विकसित प्रविधिका कारण सोलार आयोजनाबाट उत्पादन गरिने विद्युतको मूल्य निरन्तर घट्दो क्रममा रहेको छ । प्राधिकरणले अहिलेसम्म २१ सोलार आयोजनासँग एक सय १० मेगावाटको पिपिए गरेको छ । यसमध्ये ६ आयोजना निर्माण सम्पन्न भई २९ मेगावाट राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिडमा जोडिएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्