कारोबार संवाददाता
आइतवार, श्रावण २७, २०७५
2869

नेपाल लाईफ इन्स्योरेन्स लिमिटेड निजी क्षेत्रका ख्याति प्राप्त औद्योगिक तथा व्यापारिक घरानाहरुको समूह मिलेर कम्पनी ऐन २०५३ तथा बीमा ऐन २०४९ अन्तर्गत मिति २०५८/०१/२१ मा प्रचलित कम्पनी ऐन तथा बीमा ऐन २०४९ अन्तर्गत पब्लिक लिमिटेड कम्पनीको रुपमा स्थापना नेपालको प्रथम अग्रणी जिवन बीमा कम्पनी हो । छोटो समय भित्र अत्यन्तै राम्रो व्यवसायीक कारोवारमा रेकर्ड कायम गर्न सफल भएको छ । चुस्त आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली तथा संस्थागत सुशासनको मध्यम तथा बीमा क्षेत्रमा नविनतम प्रविधिको प्रयोग तथा प्रोत्साहन अभ्यास गरेकोमा विभिन्न अवार्डले पनि पुरस्कृत भएको छ ।साथै केहि महिना बीमा क्षेत्रमा नविनतम प्रविधिको प्रयोग तथा प्रोत्साहन अभ्यास गरेकोमा ग्रोथ इन्नोभेसन एण्ड लिडरसीप’ सम्मेलनमा नेपाल लाइफले उक्त अवार्ड पाएको थियो ।

प्रमुख गतिविधि 

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको १६ औं वार्षिक साधारण सभाले बोनश प्रस्तावका साथै बोनशपछि दश प्रतिशत एफपिओ जारी गर्ने प्रस्ताव समेत पारित गरेको थियो । कम्पनीले आफ्नो संस्थापकको ८० र सर्वसाधारण तर्फ २० प्रतिशत सेयरलाई ७० र ३० प्रतिशत बनाउनका लागि ३० लाख ९६ हजार ४ सय २९ कित्ता नयाँ शेयर निष्काशन फरदर पब्लिक अफरिङ (एफपीओ) जारी गर्न लागेको हो । नेपाल लाइफले प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँमा २ हजार ८ सय ५१ रुपैयाँ प्रिमियम थप गरि २ हजार ९ सय ५१ रुपैंयामा नयाँ शेयर निष्काशनको प्रस्ताव नेप्सेमा पठाएको थियो । यस कुराले बजारनिकै उतारचढ़ाव आएको थियो भने नेप्से र सेबोनबिच यस विषयमा निकै विवाद पनि बढ़ायो । नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको सेयर कारोबार रोक्का गर्न धितोपत्र बोर्डले नेप्सेलाई निर्देशन दिएको तीनदिन पछि बोर्डले नेप्सेसंग प्रष्टीकरण माग गर्यो ।
तर पछि नेपाल धितोपत्र बोर्डले फर्दर पब्लिक अफरिङ निष्काशनका लागि पूँजीकृत भएको आम्दानी, प्रति सेयर खुद सम्पत्तिको मूल्य, १८० दिनको औसत बजार मूल्य भविष्यमा प्राप्त हुने नगद प्रवाहको वर्तमान मूल्य गरी चार आधारहरुबाट उपलब्ध भएको मुल्यको सामान्य औसत गणना गरी मूल्य गणना गरि मूल्य निर्धारण गर्यो । अंतत सेबोनको आधारमा कम्पनीले एक सय फेस भ्यालुमा १ हजार ३ सय २५ रुपैयाँ प्रिमियम थपेर एफपीओ निष्काशनको अनुमति पाएको थियो ।
चेैत्र २८ गते बुधबार होटल भिष्वा, विरगंज पर्सामा भएको १८ औं बार्षिक साधारण सभाले आफ्ना सेयरधनीलाई ४२ प्रतिशत बोनस तथा २८ दशमलव ५३ प्रतिशत नगद लाभांश गरि कुल ७० दशमलव ५३ लाभांश सर्वसम्मतिले पारित गरेको छ । त्यसको साथै कम्पनीमा संस्थापकको ७० प्रतिशत तथा साधारण सेयरधनीको ३० प्रतिशत सेयर स्वामित्वलाई परिर्वतन गरेर संस्थापकको ६० तथा साधारणको सेयरधनीको स्वामित्व ४० प्रतिशत कायम गर्ने प्रस्ताव गएको थियो । नेप्सेले नेपाल लाइफको प्रतिकित्ता सेयरमूल्य प्रतिकित्ता एक हजार ११६ रुपैयाँ समायोजन गरेको थियो जसको औसत सेयरमूल्य १६९९ रुपैयाँ छ । हाल कम्पनीको चुक्ता पूँजी तीन अर्ब ९ करोड रुपैयाँ छ । बोनसपछि कम्पनीको पूँजी चार अर्ब ३९ करोड नाघ्नेछ ।
इन्स्योरेन्सले आफ्नो १७ औ वार्षिक उत्सवको अवसरमा संस्थागत सामाजिक उत्तरदाहित्व अन्तरगत सेजनमा आवद्ध २५४ जना पत्रकारहरुलाई निःशुल्क जीवन बीमा गर्ने निर्णय गरेको थियो । साथै कम्पनीले “स्मार्ट हुनुहोस, जिम्मेवार बन्नुहोस” भन्ने मूल नारा रहेको स्मार्ट जीवन बीमा योजना समेत सार्वजनिक गरेको छ । यो योजनाले हरेक तह र तप्काका व्यक्तिलाई जीवन बीमामा समेट्ने गरि दैनिक दश रुपैयाँमा दश लाखको जीवन बीमा गराउन सक्ने भएकोले जीवन बीमाको दायरा बिस्तारमा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने कम्पनीको विश्वास रहेको छ ।

चालु आवको तेश्रो त्रैमासको बिबरण

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले चालु आर्थिक वर्ष २०७४ र ७५ को को तेस्रो त्रैमासमा खुद मुनाफा ४३ करोड ५७ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ६ दशमलव ३७ प्रतिशतले वृद्धि गरेको हो । गत वर्षको सोहि अवधिमा बीमाले नाफा ४० करोड ९६ लाख रुपैयाँ कमाएको थियो । जीवन बीमा कम्पनीहरु मध्ये सर्बा्धिक चुक्ता पूँजी भएको नेपाल लाईफले व्यवसाय बिस्तार गरेर १० अर्ब ६९ करोड ५७ लाख खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेको छ । गत बर्ष कम्पनीले ७ अर्ब ८१ करोड ७३ लाख खुद बीमा शुल्क आर्जन गरेकोमा दुई करोड ८७ लाखले बढाएको हो । गत आर्थिक बर्षको नाफाबाट र जगेडाको प्रयोगबाट ४२ प्रतिशत बोनस वितरण गरेपश्चात उसको जगेडा कोष चार अर्ब ७३ करोडबाट तीन अर्ब ४८ करोडमा झरेको छ । कम्पनीको जीवनकोषको आकार ४७ अर्ब ६८ करोड २६ लाख रुपैयाँ तथा महाविपत्ति कोषमा ३२ करोड ५४ लाख रुपैयाँ सञ्चित रहेको छ ।
कम्पनीको आम्दानीमा ५२ दशमलव ३९ प्रतिशतले बढेर ८२ करोड ६५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ भने खर्चमा १३५ दशमलव ४५ प्रतिशतले बढेर ३९ करोड ७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । आम्दानी भन्दा खर्च बढाएको हुँदा नाफामा खासै वृद्धि देखिएको छैन । कम्पनीले यस अबधिमा बीमा शुल्क (खुद) १० अर्ब ६९ करोड ५७ लाख रुपैयाँ आर्जन गरेको छ भने गत वर्ष सोहि अवधिमा कम्पनीले ७ अर्ब ८१ करोड ७३ लाख रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन ९खुद० गरेको थियो । कम्पनीले यस अबधिमा ३ अर्ब ७० करोड २९ लाख रुपैयाँ बराबरको भुक्तानी दाबी ९खुद० गरेको छ भने गत वर्ष सोहि अवधिमा १ अर्ब ९४ करोड ५७ लाख रुपैयाँ रहेको थियो ।
चैतसम्ममा आफ्नो आम्दानी गत बर्षको तुलनामा २८ लाखले बढाएर ८२ करोड ६५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ । यस अवधिमा इन्स्योरेन्सको नोक्सानी व्यवस्था रकम १९ करोड बढेपछि ३९ करोड ०७ लाख खर्च गरेको छ । कम्पनीले हालसम्म ६३ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरेकोमा यस आवमा मात्रै १० अर्ब ७७ करोड रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । नेपाल लाईफमा बिमितहरुको संख्या एक लाख ११ हजार बढी रहेको छ । कम्पनीको कुल बीमाशुल्क आर्जन रकम भने ६३ अर्ब १५ करोड २४ लाख रुपैयाँ र कुल दाबी भुक्तानी रकम ३ अर्ब ९१ करोड २५ लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीले यस अबधिमा ११ लाख १२ हजार ५ सय ७९ वटा ९संख्या० बीमालेख जारी गरेको छ भने २७ हजार ९ सय ४४ वटा ९संख्या० भुक्तानी दाबी गरेको छ । कम्पनीको प्रति शेयर आम्दानी १३ दशमलब २१ रुपैयाँ, पि ई अनुपात ८७ दशमलब ४० गुणा, प्रति शेयर नेटवर्थ १ सय ८६ दशमलब ५५ रुपैयाँ र प्रति शेयर कुल सम्पत्ति मूल्य १ हजार २ सय७१ रुपैयाँ रहेको छ ।

प्राविधिक विश्लेषण

नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको हालसम्मकै उच्च बिन्दु ४ हजार ४ सय ८८ बिन्दुको हायर हाई र अगष्ट महिनामा बनेको ३ हजार ४ सय ४० को लोवर लोलाई आधारमा बनाएर तानेको च्यानलमा मूल्य रहेको देखिन्छ । अहिले बनेको च्यानलमा रहेको माथिल्लो ट्रेन्डलाई गत वर्षको अक्टबर महिना टेस्ट रहेको थियो भने मुनिको ट्रेन्ड लाइनले मध्ये नोभबेम्बेर तथा यस वर्षको फेब्रुअरी महिनामा टेस्ट गरेर फर्किएको थियो ।
जीवन बीमा कम्पनी मध्ये वित्तिय अवस्था निकै मजबुत भएको तथा राम्रो प्रतिफल दिदा पनि नेपाल लाईफको सेयर मूल्यमा लगातार रुपमा गिरावट आईरहेको छ । यस कुरालाई माथिलो चार्टको घटिरहेको ट्रेन्डले पुस्टि गर्दछ ।
केहि समय नेप्से परिसूचक स्थिर रहदा कम्पनीको मूल्यमा सानो सुधार देखिएको थियो जुन ९९५ रुपैंया देखि बढेर १०७० को तहसम्म पुग्यो ।यस समय अवधिमा डीसेण्डिङ्ग आकृति त्रिभुज रुप लिदै गएको थियो । सिद्धान्ततः यस्तो खालको आकृतिलाई वियरिस सिग्नलको रुपमा लिने गरिन्छ । साताको अन्तिम दिनको कारोवार बन्द हुँदा डीसेण्डिङ्ग आकृतिको तलको बेसको होरिजेंटल लाईन स्पस्ट रुपमा ब्रेक आउट भएको देखिन्छ । यसले मूल्य घट्ने जनाएको छ । यस आबृतिको आधारमा हेर्ने भने ९३० सम्म आउने सम्भावना देखाएको छ । साताको अन्तिम दिन बिहिवार कारोवार बन्द हुँदा एकै दिनमा ३३ रुपैंयाकोले घटेर ३७ महिनानै न्युन बिन्दु ९६७ कारोवार बन्द भएको छ ।

प्राविधिक सूचक
१४ दिने आरएसआई रिलेटिभ स्ट्रेन्थ इन्डेक्स

यस साताको विहिवार मात्र कम्पनीको कारोवार बन्द हुँदा १४ दिने आरएसआई रिलेटिभ स्ट्रेन्थ इन्डेक्स घटेर ४० स्केलबाट १० अंकले घटेर ३० को स्केलमा पुगेको छ । यसको आधारमा कम्पनीको लगानीकर्ताको बिक्रिचाप अत्यधिक रहेको देखाउंछ । लिडिङ औजार मानिने १४ दिने आरएसआई कारोबारको लागि ऋणात्मक तथा धनात्मक डाईभोजेन्स आदिको प्रयोग हुने भएकाले कुनै पनि बजारको ठूलो परिवर्तनको पूर्ण संकेत अर्थात रणनीति परवर्तनको लागि प्रयोग हुने औजार मानिन्छ ।

बोलिन्जर ब्यान्ड 

बोलिन्जर ब्यान्ड औजारलाई उच्च उतारचढाव भएको स्पष्ट रहेको देखिन्छ । बोलिन्जर ब्यान्डमा रहेको तीन वटा रेखा अपर ब्यान्ड, मध्य ब्यान्ड तथा लोवर ब्यान्ड एक्स्पान्सन अवस्था साहित घटेको छ । साताको अन्तिम दिन बोलिंजर ब्याण्डको तल्लो ब्याण्डलाई मैनबत्ती आकृतिले चिरेर पुरा तल तिर आएको छ । यसले मूल्य घट्ने संकेत गर्दछ । बोलिन्जर ब्यान्डको गणनामा स्टयान्डर्ड प्रयोग भएकाले मुख्यगरी उतारचढावको मापन गर्ने औजारको रुपमा जनाउँछ । वा औजारको मुख्य विशेषता भनेको समय अन्तरलमा खुम्चिने तथा फुल्ने गर्दछ । यदि बोलिन्जर ब्यान्डको खुम्चिने अवस्थाले उतारचढावमा कमि आउने तथा फुल्ने अवस्थाले बढी उतारचढाव आउने संकेत गर्दछ ।

मैनबती आकृति विलेशण

मैनबत्ती आकृतिले मुलत कम्पनी खरिदकर्ता तथा विक्रीकर्ताको चाप के कस्तो रहेको छ भने कुरा देखाउनछ। नेपाल लाईफको बिहिवार कारोवार बन्द लङ्ग वियारिश क्यान्डल आकृत बनाएको छ । यस्तो आकृतिले कम्पनीमा खरिदकर्ता भन्दा बिक्रिकर्ताको चाप आत्यधिक रहेको देखाउछ।

निस्कर्ष

समग्रमा आधारभूत तथा प्राविधिक कुरा नियाल्दा नेपाल लाईफ कम्पनी मूल्य तत्काल बढ्ने सम्भावना कम रहेको देखाउछ।कम्पनीको १८ साधारण सभाले शेयर संरचना ७०स्३० बाट ६०स्४०मा परिवर्तन गर्ने निर्णयको कारण आपूर्ति बढेको हो । त्यसो त जीवन बीमा कम्पनी मध्ये सबै भन्दा बढी चुक्ता पुंजी रहको कम्पनीमा पुंजी संरचना परिवर्तनले अझ पनि आपूतिले बढाउने निश्चत छ ।प्राय प्राविधिक परिसूचकले पनि घट्ने संकेत गरेको देखाएको छ। यदि कोहि व्यक्ति ब्यालु इन्भेस्टर र केहि समयको लागि होल्ड राख्ने हो भने अहिले मूल्य उचित मान्न सकिन्छ ।

(प्राविधिक विष्लेषक संदिल श्रेष्ठले मेरोलगानी डटकमका लागि तयार पारेको विश्लेषण ।
सावधानी : यो विष्लेषण आधिकारिक तथ्यांकहरुलाई आधार मानेर तयार गरिएको छ । यद्यपी यो विश्लेषण नै पूर्ण हैन । तसर्थ कारोबारको निर्णय गर्ने क्रममा लगानीकर्ता स्वमले थप विश्लेषणगर्नु उपयुक्त हुनेछ ।)