किरण आचार्य
मंगलबार, पुष ८, २०७६

कुनै बेला नेपालमा उखान नै प्रख्यात थियो, ‘बाहुनले च्याउ खाओस् न भेउ पाओस् ।’ पुरातन समयमा कथित उपल्लो जाति मानिने बाहुनले किन च्याउ खाएनन् भन्ने बहसकै विषय हो । कतिपयले जंगलमा पाइने च्याउ विषालु हुने भएकाले नखाएको भन्ने पनि तर्क गर्छन् । तर्क जेजसो भए पनि च्याउलाई हेर्ने दृष्टिकोण नेपाली समाजमा परिवर्तन आएको छ । च्याउमा पाइने पौष्टिक तत्वका कारण पनि यसको महत्व उच्च छ । शरीरलाई आवश्यक पर्ने १२ तत्व च्याउमै पाइने वैज्ञानिक तथ्य छ ।

1009
कारोबार संवाददाता
सोमवार, पुष ७, २०७६

नेपाल राष्ट्र बैंकले केही वर्ष अघिदेखि सुरु गरेको शाखारहित सेवा सञ्चालनको मोडल बिमा क्षेत्रमा पनि प्रयोगमा ल्याउन खोजिएको छ । बिमा समितिले ‘शाखारहित बिमा घुम्ती सेवा सञ्चालन मार्गदर्शन–२०७६’ जारी गर्दै बिमा कम्पनीहरूले शाखा नपुगेका ठाउँमा घुम्ती सेवामार्फत बिमा सेवा दिन सक्ने बाटो खुल्ला गरेको हो ।

1708
भगवान खनाल
आइतवार, पुष ६, २०७६

स्थानीय करलाई एकल करका रूपमा हेर्नुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ । विभिन्न कर र गैरकरलाई विभिन्न शीर्षकमा भन्दा पनि समुच्च रूपमा व्यवस्थापन गरिनुपर्ने आवाज मुखरित भएको हो । कर प्रशासन एकल प्रशासनका रूपमा हुनुपर्छ भन्ने मान्यता भए पनि नेपालको संविधानले एउटै कर एकभन्दा बढी तहका सरकारले संकलन गर्ने पाउने व्यवस्था गरिदियो ।

1613
दीपेन्द्र थापा
शुक्रवार, पुष ४, २०७६

अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपालको १७औं अध्यक्षमा यसै साता कृष्णप्रसाद दुलाल निर्वाचित भएका छन् । १० वर्ष कार्यसमितिमा रहेर काम गरिसकेका दुलालले अबको दुई वर्ष नाडाको नेतृत्व गर्नेछन् । उनीसामु सरकारले अटोमोबाइल्सलाई संकुचित बनाइरहेका बेला बजार विस्तार गरेर नाडालाई नयाँ उचाइमा लानुपर्ने चुनौती छ । २३ जनाको कार्यसमिति रहने नाडामा आज ४३औं साधारणसभा हुँदैछ । पूर्वाञ्चल ल्युब आयल, एसटीसी गु्रप, कोल उद्योग, होटल तथा टायर स्पेयर पार्ट्सको व्यापार–व्यवसाय गरिरहेका दुलाल १९ वर्षदेखि अटोमोबाइल व्यवसायमा सक्रिय छन् । आगामी दिनमा नाडाको कार्ययोजना, अटोमोबाइलको भविष्यलगायतका क्षेत्रमा रहेर दुलालसँग कारोबारकर्मी दीपेन्द्र थापाले गरेको कुराकानीको सार :

703
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, पुष ३, २०७६

सरकारले कृषि क्षेत्रमा लगानी बढाउने भनेको छ । तर व्यवहारमा लागू हुन सकेको छैन । नेपालको कृषि प्रणाली महँगो छ । किसानहरू आफैले समूह गठन गरी कृषिखेती गरिरहेका छन् । तर पनि समयमै बीउ–मल पाउन नसकेका कारण उनीहरू चिन्तित बन्नुपर्ने अवस्था छ भने उत्पादित चिज पनि बजार अभावले बेच्न सक्ने अवस्था छैन । खेतीयोग्य जमिन मासिँदै गएको छ । समयमै खेतीयोग्य जमिनको संरक्षण नगर्ने हो भने उर्वराभूमि सकिने अवस्था छ । ठाउँअनुसार उत्पादन हुने पकेट क्षेत्रमा सरकारले उचित अनुदान दिई कृषि उत्पादनलाई जोड दिनुपर्दछ । उत्पादित वस्तुलाई सरकारले नै बिक्री वितरणको उचित व्यवस्था गरे किसानलाई राहत मिल्ने थियो । सरकारले उत्पादन ठाउँको पहिचान गरी बीउ, मल र सिँचाइको राम्रो व्यवस्था गर्ने हो भने नेपाल कृषिमा अब्बल मुलुक बन्ने छ । साथै किसानलाई दक्ष प्राविधिक जनशक्ति खटाई उनीहरूलाई तालिम दिए कृषिबाट राम्रो आम्दानी लिन सकिने कुरमा दुईमत छैन । कृषि र कृषकका समस्याका बारेमा कारोबारकर्मीहरूले गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप :

734
कारोबार संवाददाता
बुधवार, पुष २, २०७६

वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले बजार अनुगमन गर्ने गर्छ । बजारमा हुने कालोबजारी, सिन्डिकेट, मिसावटजस्ता गलत क्रियाकलाप नियन्त्रण गर्नका लागि विभागले बजार अनुगमन गर्दै आएको छ । उपत्यकामा झन्डै ५० लाख जनसंख्या हेर्ने काम विभागको छ । विभागको भूमिकालाई खुम्च्याएर एउटा महाशाखाका रूपमा राखिएको छ ।

1022
भुवन पौडेल
मंगलबार, पुष १, २०७६

सानिमा बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारीमा रहेका भुवनकुमार दाहाल केही दिनअघि मात्र नेपाल बैंकर्स एसोसिएसनको अध्यक्षमा निर्विरोध निर्वाचित भएका छन् । अर्थशास्त्रमा स्नातक गरेका दाहालले व्यावसायिक प्रशासनमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । सानिमा बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको दोस्रो कार्यकालका लागि दुई वर्ष बाँकी छँदा बैंकहरूको छाता संगठनलाई नेतृत्व गर्ने अवसर हात पारेका दाहाल बैंकिङ प्रणालीका लागि दिने थोरै समय सानिमा बैंकका लागि पनि हुने बताउँछन् ।

669
धर्मेन्द्र कर्ण
आइतवार, मंसिर २९, २०७६

परराष्ट्रविद् हिरण्यलाल श्रेष्ठ चीन तथा रूसका लागि पूर्व नेपाली राजदूत हुन् । नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय खासगरी नेपाल, भारत र चीन मामलासम्बन्धी एक सुपरिचित विज्ञ उनी राजदूत मात्र होइनन्, अन्तर्राष्ट्रिय मामलासम्बन्धी विभिन्न पुस्तक र संग्रहका साथै कैयन लेखका लेखक पनि हुन् । कूटनीतिज्ञ, राजनीतिशास्त्री र पत्रकार जे नामले सम्बोधन गरे पनि हिरण्यलाल श्रेष्ठ निरन्तर लेख्ने, पढ्ने अनि चिन्तन गरिरहने साधक पनि हुन् । पञ्चायतका कठोर दिनहरूदेखि रूसी महासंघमा राजदूतका रूपमा काम गर्दा वा पत्रकारिता गर्दा होस् वा प्राध्यापन गर्दा, उनी सधंै लेख्ने, पढ्ने र पढाउनेजस्ता शैक्षिक वा अनुसन्धानमुखी कार्यमा अविचलित रहिआएका छन् ।

791
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, मंसिर २०, २०७६

सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारले प्रदेशको ग्रामीण भेगका नागरिकलाई लक्षित गरी वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । प्रदेशमा एक व्यक्ति एक खाता कार्यक्रमलाई पनि निरन्तरता दिइएको छ । प्रदेशको ८८ वटा स्थानीय तहमध्ये ८३ वटामा आधुनिक बैंकिङ प्रणालीको पहुँच पुगेको छ भने पाँच स्थानीय तहमा अझै बैंकिङ सेवा पुग्न सकेको छैन ।

545
दीपेन्द्र थापा
बिहिवार, मंसिर १९, २०७६

मानिसका आवश्यकता परिपूर्तिका लागि विश्व ग्लोबल भिलेजका रूपमा विकास भएसँगै नागरिकको विश्वभर नै आवतजावत बढिरहेको छ । इच्छाशक्ति भए छोटो समयमै सीमित साधनस्रोतले ठूलो उपलब्धि हासिल गर्ने सकिन्छ भन्ने उदाहरण बनेका र काम गर्न सकिन्छ भन्ने विश्वास भएका अध्यागमन विभागका महानिर्देशक ईश्वरराज पौडेलले करिब १६ महिनादेखि अध्यागमन विभागको नेतृत्व सम्हालेर अध्यागमनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको स्तरमा विकास गर्न लागिपरेका छन् ।

650
भीम गौतम
बुधवार, मंसिर १८, २०७६

मधुसूदन अधिकारी, वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्रको कार्यकारी निर्देशक हुन् । लामो समय केन्द्रमै काम गरेका इन्जिनियर अधिकारीले म्यानमारमा पुगेर सौर्य ऊर्जा (सोलार) परियोजनामा काम गरेको अनुभव पनि छ । एसियाली विकास बैंकको परामर्शदाताको रूपमा काम गरिसकेका अधिकारी नवीकरणीय ऊर्जाको विज्ञको रूपमा चिनिन्छन् । संघीयतापछि अहिले साना नवीकरणीय ऊर्जाको काम स्थानीय तहको अधिकार क्षेत्रभित्र परेको छ भने केन्द्रले ठूलो बायोग्यास, सोलार तथा एक मेगावाटसम्मको विद्युत्को मात्र गर्ने योजना अघि बढाएको छ । केन्द्रले स्थानीय तथा प्रदेश सरकारलाई नवीकरणीय ऊर्जाको नीति निर्माणका साथै क्षमता अभिवृद्धिका लागि पनि सहयोग गरिरहेको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले मिश्रित ऊर्जा प्रणालीको अवधारणा अघि सारी १० देखि १५ प्रतिशत विद्युत् नवीकरणीय ऊर्जाबाट उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएको छ । १० वर्षमा १५ हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने सरकारको यो लक्ष्यअनुसार ऊर्जा मिश्रित प्रणालीमा जानका लागि पनि संघस्तरमा बलियो नवीकरणीय ऊर्जा हेर्ने निकायको खाँचो औंल्याइएको छ । केन्द्रले नवीकरणीय ऊर्जा बोर्डको प्रस्तावसहित ऐन परिमार्जनको मस्यौदा तयार गरेर अहिले ऊर्जा मन्त्रालयमा छ । केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक अधिकारीसँग कारोबारकर्मी भीम गौतमले नवीकरणीय ऊर्जाको आगामी बाटो र यसका लागि भइरहेका प्रयासबारे गरिएको संक्षिप्त कुराकानी :

1028
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, मंसिर १७, २०७६

कुखुराको मासु तथा अण्डामा नेपाल आत्मनिर्भर छ । मुलुकभर फैलिएको कुखुरा उत्पादन परम्परागत र व्यावसायिक रूपमा उत्पादन गर्ने क्रम बर्सेनि बढ्दो छ । अघिल्लो वर्ष करिब ६० हजार मेट्रिक टन कुखुराको मासुको उत्पादन भएको सरकारी तथ्यांक छ भने डेढ अर्ब गोटा अण्डा वार्षिक उत्पादन हुँदै आएको छ ।

620
कारोबार संवाददाता
आइतवार, मंसिर १५, २०७६

संयुक्त राष्ट्रसंघको दिगो विकास लक्ष्यका अनुसार विश्वका हरेक देशले भोकाहरूको अवस्था शून्यमा झार्नुपर्ने रहेको छ । द ग्लोबल हङ्गर इन्डेक्सले नेपालको अवस्थिति गम्भीर घेरामा राखेको छ । क्यालरीयुक्त खानाको अभाव, बालबालिकाको पोषणयुक्त भोजनको अभाव र बालबालिकाको मृत्यु दरलाई आधार बनाई भोकाको परिभाषा गरी यो सूची सार्वजनिक गरिएको छ । ११७ देशहरूलाई सहभागी गरी निकालिएको यो सूचीमा नेपालको स्थान ७३औं रहेको छ । १०० मा नेपालले २०.८ अंक पाएको छ ।

876
कारोबार संवाददाता
सोमवार, मंसिर १६, २०७६

सहकारी विभागको तथ्यांकअनुसार देशभर ३५ हजारभन्दा बढी सहकारी संस्था सञ्चालनमा छन् । त्यसमध्ये वित्तीय कारोबार गर्ने बचत तथा ऋण १४ हजार र वित्तीय कारोबार गर्ने बहुउद्देश्यीय सहकारी ४ हजार रहेका छन् । यी सहकारीले ५ खर्बभन्दा बढीको कारोबार गरिरहे पनि यसको प्रभावकारी अनुगमन र नियमनको अभावमा जोखिमसमेत बढिरहेको छ ।

2029
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, मंसिर १३, २०७६

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेतृत्वको सरकार बनेसँगै देशको आर्थिक विकासमा पनि परिवर्तन आउला भन्ने जनताको अपेक्षा थियो । नेकपाका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको नेतृत्वमा सरकार गठन भएपछि सरकारले ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ भन्ने नारासहित आर्थिक समृद्धिको संकल्प लिएर अगाडि बढेको छ । ओली नेतृत्वको सरकारमा अर्थशास्त्र बुझेका विज्ञ भनेर पूर्वगभर्नर डाक्टर युवराज खतिवडालाई देशको अर्थव्यवस्था सम्हाल्ने जिम्मेवारीका साथ अर्थमन्त्री बनाइयो ।

836