कारोबार संवाददाता
बिहिवार, श्रावण १६, २०७६

देशको आयात निर्यात व्यापारको अवस्था दिनप्रतिदिन विकराल बन्दै गएको छ । निर्यातको तुलनामा आयातदर बढ्दै जानुले देशको अर्थतन्त्र खतराजनक अवस्थातर्फ धकेलिएको सहज अनुभूति गर्न सकिन्छ । आर्थिक वर्ष ०७५÷७६ मा १४ खर्ब १८ अर्ब रुपैयाँको आयात भएको छ भने ९७ अर्ब रुपैयाँको मात्रै निर्यात भएको छ । आव ०७४-७५ मा १२ खर्ब ४५ अर्बको आयात भएको थियो । आयात उच्च रूपमा बढेपछि व्यापारघाटा चुलिएको हो । पछिल्लो एक दशकलाई हेर्ने हो भने देशको व्यापारघाटा तीन सय प्रतिशतले बढेको छ । यो इतिहासकै बढी व्यापारघाटा हो । देशले बाह्य व्यापारका क्षेत्रमा प्रभावकारी उपाय अवलम्बन गर्न नसक्दा व्यापारघाटा बढ्दै गएको छ । निर्यात प्रवद्र्धनले अपेक्षित गति लिन नसकेपछि अनियन्त्रित आयातले व्यापार घाटा तीव्र वृद्धि भइरहेको छ । निर्यात र आयात बीचका ग्याप बढ्दै गएको अहिलेको अवस्थामा सरोकारवाला पक्षसँग कारोबारले गरेको कुराकानी :

365
प्रगति ढकाल
बुधवार, श्रावण १५, २०७६

अधिकारसम्पन्न बागमती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले दुई दशक अघिदेखि बागमती संरक्षणका कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ । पछिल्लो समय अव्यवस्थित सहरीकरण, उपत्यकामा बढ्दो जनसंख्या तथा मानवीय कारणले नै बागमती नदीको अस्तित्व नै संकटमा छ । ५० वर्षअघिसम्म पौडी खेल्न र नुहाउन मिल्ने मात्रै होइन, अँजुलीमा राखेर पानीसमेत पिउने गरेका कुरा सुन्दा पत्यार लाग्दैन । त्यो इतिहास भोगेका मानिस अझै जीवितै छन् ।

616
किरण आचार्य
मंगलबार, श्रावण १४, २०७६

अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिएको कृषि कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा धानपछि ठूलो योगदान गर्ने क्षेत्र हो– दुग्ध क्षेत्र । पशुपालनसँग सम्बन्धित दुग्ध उत्पादनको क्षेत्रले मात्र ९ प्रतिशत योगदान गरिरहेको छ भने पशुपालनबाट आउने सहायक उत्पादन मलमूत्रलगायतले प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष रूपमा कृषि भूमिमा पार्ने सकारात्मक प्रभावको मूल्यांकन कममात्र हुने गरेको छ । दैनिक रूपमा कृषकलाई आम्दानी हुने यो क्षेत्र भने सधैं कुनै न कुनै रूपमा चुनौतीबाट गुज्रिरहेको देखिन्छ ।

550
भुवन पौडेल
सोमवार, श्रावण १३, २०७६

नेपाल राष्ट्र बैंकमा तीन दशक सेवा गरेका नरबहादुर थापा भर्खरै मात्र कार्यकारी निर्देशकबाट अवकाश भएका छन् । राष्ट्र बैंकको विशिष्ट श्रेणीमा रहेर लामो समय बिताएका थापाले केन्द्रीय बैंकमा रहँदा महŒवपूर्ण मानिने विभागमा रहेर नीति–निर्माण तहको काम गरेका छन् । शैक्षिक रूपमा भारतको बम्बई विश्वविद्यालयबाट अर्थशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका थापाले बेलायतबाट मौद्रिक अर्थशास्त्रमा एमफिल गरेका छन् । नीतिगत सुधार तथा परिवर्तनका लागि नेपालमा अध्ययन अनुसन्धानलाई आधार मान्ने भन्दा पनि नीति–निर्माताको व्यक्तिगत विश्लेषणकै भरमा नीति तर्जुमा गर्ने प्रचलन रहेको उनको भनाइ छ । लिएको हुनसक्छ ।

1071
धर्मेन्द्र कर्ण
आइतवार, श्रावण १२, २०७६

१४औं महाधिवेशन कसरी गर्ने, नयाँ संविधानअनुसार भएको निर्वाचनपछि संघीय संरचनाअनुरूप पार्टीको संरचना बनाउन नसकेका कारण निम्तिएको विषयलगायत विभिन्न १४ एजेन्डाका विषयमा प्रमुख प्रतिपक्ष नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय समिति जारी छ । विभिन्न विषयमा छलफल जारी रहेकै बेला राष्ट्रिय सभा सदस्यसमेत रहेका केन्द्रीय समिति सदस्य बद्री पाण्डेसँग कारोबारकर्मी धर्मेन्द्र कर्णले गरेको कुराकानीको सार ः:

592
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, श्रावण १०, २०७६

कैलालीको टीकापुर र जानकी गाउँपालिकाका किसानहरूले वर्षौंदेखि रानीजमरा र कुलरिया कुलामा सिँचाइका लागि कर्णाली नदीबाट पानी ल्याउने गरेका थिए । यी कुलामा कर्णालीका छुट्टाछुट्टै मुहानबाट किसानहरूले आफंै कुलो खनेर र बाँध बनाएर पानी ल्याउने गरेका थिए । हिउँदमा ती क्षेत्रका किसानहरूको नहर सफाइको महामेला नै लाग्ने गरेको थियो । तर, पछिल्लो पटक नेपाल सरकारले आर्थिक वर्ष ०६५-६६ बाट तीनवटै पुराना सिँचाइ प्रणालीलाई एकीकृत गरी राष्ट्रिय गौरवको रानीजमरा कुलरिया सिँचाइ आयोजना निर्माण सुरु गरेको छ । पुरानो सिँचाइ प्रणालीलाई आधुनिकीकरण गर्ने मूल लक्ष्य भए पनि आयोजनाले पछिल्लो पटक लम्की विस्तार पनि थपेको छ । आर्थिक वर्ष ०७३-७४ मा आयोजना निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य भए पनि निर्माणको काम अधुरै छ ।

520
दीपेन्द्र थापा
बिहिवार, श्रावण ९, २०७६

मदन खरेल सरकारी स्वामित्वको नेपाल वायुसेवा निगमको कार्यकारी अध्यक्ष हुन् । खरेललाई सरकारले गतसाल भदौ ३१ गते कार्यकारी अध्यक्षमा नियुक्त गरेको हो । यसअघि २०६९ सालमा खुला प्रतिस्पर्धाबाट महाप्रबन्धक नियुक्ति पाएका खरेल हाल दोस्रो पटक निगमको नेतृत्व सम्हाल्ने अवसर पाएका छन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसन एन्ड कमर्समा स्नातकोत्तर गरेका खरेल प्रखर वक्ताका रूपमा समेत चिनिन्छन् । खरेल निगममा सन् १९८६ मा अधिकृतबाट प्रवेश गरेका थिए ।

523
भीम गौतम
बुधवार, श्रावण ८, २०७६

प्रबलराज अधिकारी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको सहायक कम्पनीका रूपमा रहेको विद्युत् व्यापार कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक हुन् । विद्युत् व्यापारलाई व्यवस्थित बनाउन दुई वर्षअघि गठन भएको कम्पनीले देखिने गरी काम भने सुरु गरिसकेको छैन । नीतिगत व्यवस्था नहुँदाको कारण कम्पनी अघि बढ्न सकेको छैन, तर अधिकारी संरचनादेखि व्यापारिक योजना निर्माणसम्म कम्पनी अघि बढेको बताउँछन् । नागपुर युनिभर्सिटीबाट इलेक्ट्रिक इन्जिनियरिङमा स्नातक गरेका काभ्रेको मंगलटारमा जन्मिएका अधिकारी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका प्रवक्ता पनि हुन् । पुल्चोक क्याम्पसबाट उच्च अंक ल्याएर स्नातकोत्तर उत्तीर्ण गरेका तथा नेपालको पावर सिस्टमबारे अध्ययन गरेका अधिकारीसँग वितरण तथा ग्राहक सेवा र जलविद्युत् उत्पादनमा काम गरेको अनुभव छ ।

1007
लक्ष्मी सापकोटा
मंगलबार, श्रावण ७, २०७६

गत माघदेखि वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयको सचिवका रूपमा कार्यरत केदारबहादुर अधिकारी विगत ३० वर्षदेखि सरकारी सेवामा छन् । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय, स्थानीय विकास मन्त्रालय, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय र प्रधानमन्त्रीको कार्यालयमा सचिवका रूपमा काम गरिसकेका उनी कुशल प्रशासकका रूपमा चिनिन्छन् ।

1119
यादव हुमागाई
सोमवार, श्रावण ६, २०७६

नेपालमा करिब २० प्रतिशत सर्वसाधारणमा बिमाको पहुँच पुगेको छ । बजारमा नयाँ बिमा कम्पनी थपिएसँगै पहुँच विस्तारमा सहयोग पुगेको बताउँछन् सूर्या लाइफ इस्योरेन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शिवनाथ पाण्डे । नयाँ कम्पनीहरूले बल्ल पूर्णरूपमा काम सुरु गरेकाले अहिले नै जीवन बिमा कम्पनीहरूको मर्जरका विषयमा बहस गर्ने समय नभइसकेको बताउने उनी बिमा क्षेत्रको दिगो विकासका लागि भने मर्जरको आवश्यकता रहेको स्वीकार्छन् ।

711
गोपाल संग्रौला
आइतवार, श्रावण ५, २०७६

नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक हब बनाउने योजनासहित बेलायतको डिग्री लिएर नेपाल प्रवेश गरेका चितवनका महेन्द्रराज कँडेल ब्रिटिस कलेजका कार्यकारी निर्देशक हुन् । १९९५ को दशकमा बेलायतको ग्रीनविच युनिभर्सिटीबाट सूचना प्रविधिमा डिग्री हासिल गरेर नेपालमा केही गर्नुपर्छ भन्ने सोचसहित नेपाल फर्किए । २०११ मा ब्रिटिस कलेजमा लगानी गरी अन्तर्राष्ट्रियस्तरको बेलायती डिग्री नेपालमा दिने लक्ष्यमा लागिरहेका छन् । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए), यूकेको पूर्वअध्यक्ष एवं संरक्षकसमेत रहेका कँडेल लामो समय शिक्षाको गुणस्तर सुधार र नेपालको शैक्षिक प्रवद्र्धनमा लागिरहेका छन् । उनले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक हब बनाउन सरकारलाई विभिन्न सुझाव दिँदै आइरहेका छन् । नयाँ नेपाल निर्माणमा गुणस्तरीय शिक्षा हासिल गरेका जनशक्ति उत्पादनपछि मात्र सम्भव हुने जनाउँदै उनी गुणस्तरीय शिक्षाको विकासमा लागेका छन् । नेपालमा निजी क्षेत्रको शैक्षिक अवस्था र गुणस्तरका विषयमा केन्द्रित रहेर कारोबारकर्मी गोपाल संग्रौलाले गरेको कुराकानीको सार :

460
भुवन पौडेल
शुक्रवार, श्रावण ३, २०७६

कृषि विकास बैंकमार्फत नै बैंकिङ प्रणालीमा जोडिएका अनिलकुमार उपाध्यायले विगत सात महिनादेखि बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी सम्हालेका छन् । व्यावसायिक प्रशासनमा स्नातकोत्तर गरेका उपाध्यायले कृषि विकास बैंकका विभिन्न विभागमा रहेर करिब ३० वर्ष सेवा गरिसकेका छन् । कृषि विकास बैंकको कार्यशैलीलाई नजिकबाट निहालेका उपाध्यायले नै बैंकको नेतृत्व लिँदा आगामी दिनमा काम गर्न सहज पक्कै पनि हुनेछ । क्षेत्रका बैंकहरूसँग सरकारी लगानी भएका बैंकहरू मर्जर हुने सम्भावना त देखिएन नि ? होइन, त्यस विषयमा पनि खुला छ ।

856
सरस्वती ढकाल
बिहिवार, श्रावण २, २०७६

नेपाल सरकारका सचिव महेन्द्रमान गुरुङले दुई ठूला करदाता कम्पनी नेपाल टेलिकम र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकमा अध्यक्षको जिम्मेवारी एकसाथ निर्वाह गरिरहेका छन् । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयमा दोस्रो पटक सचिवको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका गुरुङ यस क्षेत्रका सूक्ष्म अध्येता हुन् भने सञ्चारसम्बन्धी विषयमा तर्कसंगत अभिव्यक्तिका कारण उत्तिकै लोकप्रिय पनि छन् ।

595
कारोबार संवाददाता
बुधवार, श्रावण १, २०७६

स्थानीय तहमा नेपालको संविधान र कानुनबमोजिम आम्दानी र खर्चको अधिकार सुनिश्चित छ । संविधान र कानुनबमोजिमका कर, शुल्क, दण्ड–जरिवाना, महसुल आदि स्थानीय तहका आन्तरिक आम्दानीका स्रोत हुन् । कर लिनु÷लगाउनु नेपालको सन्दर्भमा पेचिलो छ । अझ स्थानीय तहमा त झन् कर बढी पेचिलो छ । तर पनि आफ्नो आम्दानीका लागि स्थानीय तहले करलगायतबाट आम्दानी गर्छन् नै । कर लगाउँदा नागरिकलाई निचोर्नु हुन्न । करको दरभन्दा दायरा फराकिलो बनाउनुपर्ने अभ्यासलाई स्थानीय तहले शिरोधार्य गर्नुपर्छ ।

473
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, असार ३१, २०७६

सीमा नाकामा विषादी परीक्षणको विषयले नेपालमात्र होइन, भारतमा पनि माहोल तातेको छ । भारतीय मिडियाले पनि नेपालले विषादी रोकेको, भारतीय तरकारीमा विषादीको मात्रालगायतका विषय सामग्री दिइरहेका छन् । भारतीय दूतावासले भारतीय अधिकारीले दिएको प्रमाणिकतासहित आउने विषादी रोक्न नहुने आशयको पत्र नेपाल सरकारलाई लेखेकोदेखि सरकारले विषादी परीक्षण स्थगितसम्मका विषयमा मिडियामा सामग्रीहरू आइरहँदा कतिपय भ्रम र धेरै वास्तविकतामा बहस केन्द्रित छ । किसानसँग सम्बन्धित संघसंगठनदेखि विभिन्न दलका भ्रातृ संगठनसमेत सडकमा आएर सरकारको विरोध गरिरहेका छन् ।

510

सातामा धेरै पढिएको