कारोबार संवाददाता
सोमवार, चैत्र ३, २०७६

चीनबाट सुरु भई विश्वभर फैलिएको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को त्रासले विश्व अर्थतन्त्र नै संकट उन्मुख देखिन्छ । विश्व अर्थतन्त्रमा नै असर पर्ने भए पनि नेपाली अर्थतन्त्र चोखो रहन सक्ने कुरै भएन । आयातमा आधारित नेपालको अर्थतन्त्र विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोरोना भइरसका कारण उच्च जोखिममा देखिन्छ । यस्तो अवस्थामा अर्थतन्त्रमा राखिएका लक्ष्यलाई भेट्टाउने भन्दा पनि संकट व्यवस्थापनतर्फ केन्द्रित हुनुपर्ने विज्ञहरू बताउँछन् । आयातमा अधिक हुने मुलुक भएकाले पनि आयातमा नियन्त्रण हुने बित्तिकै समग्र अर्थतन्त्र नै समस्यामा देखिन्छ । पछिल्लो समयमा बाह्य व्यापारका लागि बैंकहरूबाट जारी हुने एलसीमा समेत कमी आएको छ ।

470
सागर परियार
आइतवार, चैत्र २, २०७६

विश्वविद्यालयमा अध्यापन गर्ने शिक्षकको प्राज्ञिक क्षमता विकासका लागि अनुसन्धान महत्वपूर्ण पाटो ठानिन्छ । स्नातक, स्नातकोत्तर, एमफिल र पीएचडी तहमा अध्यापन-निर्देश गर्ने शिक्षकहरूको अनुसन्धानमा रुचि नभएको, अनुसन्धान ल्याकत नभएको भन्ने आरोप पनि लाग्दै आएको छ । उच्च शिक्षा तहमा अध्यापन गर्ने शिक्षकहरूलाई विश्वविद्यालय अनुदान आयोगले लघुअनुसन्धानदेखि अन्य प्राज्ञिक अनुसन्धानका लागि पनि लगानी गर्दै आएको छ । एकातिर अनुसन्धान गर्दैनन् भनिन्छ भने अर्कोतिर अनुसन्धानका निष्कर्ष र प्राप्तिहरूको कार्यान्वयन पनि हुने गरेको पाइन्न । यसैले विश्वविद्यालयका शिक्षकले गर्ने अनुसन्धान ‘गर्नका लागि मात्रै गरिने’ आरोपबाट पनि अछुतो छैन ।

347
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, फाल्गुन ३०, २०७६

चीनको बुहान प्रान्तमा डिसेम्बर अन्तिमबाट देखिएको कोरोना भाइरस संक्रमण अहिले चीन हुँदै विश्वका ११३ देशमा फैलिसकेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले कोरोना भाइरसलाई महामारीको रूपमा परिभाषित गरिसकेको छ । विस्व स्वास्थ्य संगठनले प्रकाशित गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार विश्वभर १ लाख १८ हजार ३ सय २२ जना कोरोना भाइरसको संक्रमणको शिकार भएका छन् । जसमा ४ हजार ६ सय २३ नयाँ बिरामी फेलापरेका छन् ।

596
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, फाल्गुन २९, २०७६

विश्वलाई नै त्रसित बनाइरहेको कोरोना भाइरसले नेपालको अर्थतन्त्रलाई पनि प्रभावित बनाउँदै लगेको छ । हुन त नेपालमा हालसम्म कोरोना संक्रमणको अवस्था जटिल छैन र नेपालको सुरक्षात्मक अवस्था पनि त्यति प्रभावकारी छैन । तर, आजसम्मको अवस्था हेर्ने हो भने नेपालमा प्रमाणित रूपमा कोरोना भाइरसबाट संक्रमित कोही पनि भेटिएका छैनन् । अर्थात् जति व्यक्तिलाई कोरोना (कोभिड–१९) को संक्रमणको शंकामा परीक्षण गरिएको छ करिब ती सबै जनामा सो भाइरस नभएको पुष्टि पनि भएको छ ।

429
भीम गौतम
बुधवार, फाल्गुन २८, २०७६

कम्पनीका अध्यक्ष नन्दलाल शर्माले दैनिक रूपमा आयोजनामा भएको प्रगतिको अनुगमन गरी नजिकबाट नियालिरहेको तथा आवश्यक सुझावसमेत दिइएकाले आयोजना दु्रतगतिमा अघि बढेको उनी बताउँछन् । सरकारले सुरक्षा प्रबन्ध गरेको र लगानी बोर्डले सहजीकरण गरिरहेको तथा प्राकृतिक रूपमा आउने बाहेकका अन्य जोखिम कम भएकाले आयोजना दु्रतगतिमा अघि बढ्ने उनी बताउँछन् । हिमाञ्चल र नेपालको जलविद्युत्को विकासक्रम, अरुण तेस्रो जलविद्युत् आयोजनाको निर्माणको अवस्था, यसका चुनौती र समस्या तथा यसबाट नेपालले लिने फाइदाबारे कारोबारकर्मी भीम गौतमले गरेको संक्षिप्त कुराकानी :

537
यादव हुमागाई
सोमवार, फाल्गुन २६, २०७६

समस्याग्रस्त सहकारी संस्थाका बचतकर्ताको रकम फिर्ता गर्नकै लागि सहकारी ऐन–२०७४ मा समस्याग्रस्त सहकारी संघ संस्था व्यवस्थापन समितिको व्यवस्था गरियो । उक्त व्यवस्थाअनुसार सरकारले बनाएको समितिको कार्यकाल पूरा भइसकेको छ । सरकारले ओरेन्टलसहित एक दर्जन सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गरी जिम्मा लगाए पनि समितिले दुई वर्षको कार्यअवधिमा एउटा पनि संस्थाको दायित्व फरफारक गर्न सकेन । समितिले समस्याग्रस्त संस्थाको अभिलेख राख्ने, पीडितहरूको दायित्व यकिन गर्ने र संस्था र सञ्चालकको सम्पत्ति खोजबिन लगायतका काम गरेको र सर्वोच्च अदालतको आदेशका कारण काम अधुरै रहेको बताउँछन् समितिका विज्ञ सदस्य दिपकप्रसाद पौडेल ।

1569
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, फाल्गुन २७, २०७६

चीनमा देखिएको कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन थालेपछि बजारमा अत्यावश्यक वस्तुको कृत्रिम अभाव हुन थालेको छ । छिमेकी मुलुक भारत हुँँदै विश्वका झन्डै एक सय मुलुकमा कोरोना भाइरस फैलिएसँगै बजारमा अत्यावश्यक वस्तुको खरिद बढ्दै गएको छ । खाना पकाउने एलपीजी ग्यास, मास्क, सेनिटाइजर, सर्जिकल लगायतका अत्यावश्यक वस्तुको कृत्रिम अभाव हुन थालेको हो । अभाव हुनसक्ने आशंकामा उपभोक्ताले बढी सामान खरिद गर्न थालेपछि बजारमा अभाव देखिन थालको हो । व्यवसायीले समेत अभाव देखाएर बढी मूल्यमा सामान बिक्री गर्ने गरेका छन् ।

487
कारोबार संवाददाता
आइतवार, फाल्गुन २५, २०७६

आजभन्दा १ सय १० वर्षअगाडि विश्वको औद्योगिक संसारमा उथलपुथलको महान् आन्दोलन विस्तार भइहेको थियो । जनसंख्या वृद्धि बढ्दै गइरहेको थियो । आमूल परिवर्तनकारी विचारधाराहरूको उदय भइरहेको थियो । त्यतिबेला ऐतिहासिक रूपमा महिला अधिकारका विषय पनि बहसमा आइरहेको थियो । सन् १९०० को दशकको सुरुवातदेखि अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा महिला दिवस मनाउन सुरु गरेको पाइन्छ ।

469
अमरराज आचार्य
शुक्रवार, फाल्गुन २३, २०७६

नेपालको संघीय संरचनाअनुसार तीन तहका सरकार निर्माण भएका छन् । तीनवटै सरकारले आ–आफ्नो नीति निर्माण गरेर विकास–निर्माणका कामसमेत गर्दै आएका छन् । स्थानीय सरकारहरू स्वतन्त्र सरकारका रूपमा सञ्चालन हुँदै आएका छन् । स्थानीय सरकार सञ्चालनका लागि आफैं नीति, नियम, कानुन निर्माण गर्दै कार्य सञ्चालन गरिरहेका पनि छन् । कतिपय अवस्थामा स्थानीय सरकारहरूलाई काम गर्दा चुनौती भोग्नुपरेको स्थानीय सरकारमा देखिने गरेको छ । स्थानीयहरूमा जनप्रतिनिधिहरूले आफ्नो योजनाअनुसार विभिन्न गतिविधि सञ्चालन गरिरहेका छन् । नगरमा आधारभूत सिद्धान्तको आधारमा विकास र बजेटलाई व्यवस्थापन गरिएको उनी बताउँछन् ।

982
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, फाल्गुन २२, २०७६

तीन तहको सरकारमध्ये जनताको नजिकको सरकारको मान्यता पाएको स्थानीय तहका आवश्यक तथ्यांक भेट्नै मुस्किल छ । राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग (एनएनआरएफसी) ले स्थानीय तहका वास्तविक तथ्यांक उपलब्ध नहुँदा अनुदान हस्तान्तरण, राजस्व तथा रोयल्टी बाँडफाँडका लागि आधार तय गरी बजेट प्रवाहका लागि नेपाल सरकारलाई सिफारिस गर्दा अनुमानित (प्रोक्सी) तथ्यांकका आधारमा काम गर्नुपरेको दुःखेसो गरेको छ ।

544
कारोबार संवाददाता
बुधवार, फाल्गुन २१, २०७६

भनिन्छ, आधा धर्ती अनि आधा आकाश ओगट्ने नारीहरूले संसार बदल्न सक्छन् । मात्र खाँचो छ अवसरको । लैंगिक समावेशीकरण हुने हो भने अवश्य नै उनीहरू पनि परिवर्तनका संवाहक बन्न सक्छन् । प्राकृतिक स्रोत संरक्षणमा महिलाको भूमिका बढी छ । तर स्रोत परिचालन तथा प्रयोगमा महिलाको भूमिका ज्यादै न्यून छ । वन तथा वातावरण मन्त्रालयले ‘वन क्षेत्रमा लैंगिक समावेशीकरण’ नामक गोष्ठी सम्पन्न गरेको छ । प्राकृतिक स्रोतको पहुँचमा महिलाको अधिकार हुनुपर्ने, महिलामाथि हुने भेदभाव अन्त्य, कार्यस्थलमा हुने यौनजन्य दुव्र्यवहारको अन्त्य हुनैपर्ने, निर्णायक तहमा महिलाको सहभागिता बढाउनैपर्ने लगायतका मुद्दाहरू उठाइएका थिए । यसै विषयमा विभिन्न सरोकारवालाले दिएको अभिव्यक्तिको सार :

1233
निरु अर्याल
मंगलबार, फाल्गुन २०, २०७६

बि.स २०७२ असोज ३ गते जारी भएको संविधानसँगै देश यतिबेला संघीयता कार्यान्वयनको दौरानमा छ । संघीयता कार्यान्वयनमा आइसकेपछि सरकारले संघीय बजेटसँगै तीनवटा बजेट सार्वजनिक गरेको छ । तर, संघीयताको मर्मअनुरूप राजनीतिक दलहरूले काम नगर्दा संघीयता राज्यका लागि बोझमात्रै होइन, दलहरूको कमाइ खाने भाँडो बनेको संघीयताका जानकार विनोद न्यौपाने बताउँछन् ।

1727
कारोबार संवाददाता
सोमवार, फाल्गुन १९, २०७६

गत साता मात्र नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक करिब २ सय अंकले बढेर आइतबार कारोबार सुरु हुँदा १६३८.३७ अंकमा पुगेको छ । निरन्तर उच्च अंकले बढेको बजारमा जोखिम पनि उत्तिकै बढ्छ । निरन्तर सुधारसँगै कारोबार रकम पनि उच्च दरमा बढेको छ । धितोपत्र दलाल कम्पनीलाई राफसाफ गर्दा नेटिङ प्रणालीमार्फत कारोबार समयपछि मात्र नेटिङ गर्ने गरी सहज नीति बनाएपछि कारोबार रकम धेरै भएको छ । त्यसका साथै सेयर बजार बिनाकरेक्सन नै उच्च अंकको सुधार कायम रहँदा जोखिम बढेको स्पष्ट देखिन्छ ।

533
रेशमराज रोकाया
आइतवार, फाल्गुन १८, २०७६

एकमात्र संघीय क्षेत्र रहेको हुम्लाबाट स्वतन्त्र उम्मेदवार दिएर विजयी भएका छक्कबहादुर लामा हुम्लाका एक बौद्धिक व्यक्ति हुन् । साँसद र सहायकमन्त्रीसम्म भएका लामासँग लामोे समयसम्म विकास र पर्यटन क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव छ । त्यसैगरी हुम्लाको उत्तरी लिमी क्षेत्रमा वातावरण, जडिबुटी लगायतको अध्ययन गरेका लामाले कैलाशमण्डला नामक पुस्तक पनि लेखेका छन् । उनी देश विदेशमा गेस्ट लेक्चररको रूपमा पनि जाने गरेका छन् । प्रतिनिधिसभामा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर चुनाव जितेका उनै लामासँग त्यस क्षेत्रको विकास निर्माण र जनताले तत्काल राहत पाउने कार्यका लागि के कस्तो पहल भइरहेको छ भन्ने बारेमा कारोबारकर्मी रेशमराज रोकायाले गरेको कुराकानी :

673
मनोरञ्जन शर्मा
शुक्रवार, फाल्गुन १६, २०७६

प्रस्तावित लुम्बिनी प्रदेश (हाल प्रदेश नम्बर ५) कृषि, पर्यटन, उद्योगका लागि नेपालकै उत्कृष्ट प्रदेश रहेको छ । अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा सबैको ध्यानआकृष्ट गर्न सफल सम्पदा बुद्धजन्मस्थल लुम्बिनी, बाघका लागि उत्कृष्ट क्षेत्र बर्दिया निकुञ्ज, भारतको रानीमहलको झल्को दिने पाल्पाको रानी महल, कपिलवस्तु लगायतका स्थानमा भएका बुद्धस्थलहरू, निर्माणाधीन गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, पूर्वाधार निर्माणसम्बन्धी सिमेन्ट र छडलगायत अन्य ठूला उद्योग, नेपाल भारतको सबैभन्दा ठूलो स्थल नाका बेलहिया–भैरहवा लगायतका कारणले यो प्रदेश आफैंमा महत्वपूर्ण छ । प्रदेशले वर्ष २०७६ लाई लुम्बिनी भ्रमण वर्षका रूपमा मनाइरहेको छ । प्रदेशको उद्योग, पर्यटन वन, तथा वातावरणमन्त्री लिला गिरिसँग कारोबारकर्मी मनोरञ्जन शर्माले जारी भ्रमण वर्ष, यस क्षेत्रको पर्यटन तथा औद्योगिक विकासलगायतका विषयलाई समेटी गरेको कुराकानीको सार :

636