अच्युतप्रसाद पौडेल ‘चिन्तन’
मंगलबार, भदौ १७, २०७६

विश्व अर्थतन्त्रलाई प्रत्यक्षः प्रभावपार्ने नेपालका दुई ठूला छिमेकी मुलुकको आर्थिक वृद्धिदर उत्साहजनक देखिन्छ । गरिबी र बेरोजगारीका क्षेत्रमा हालसम्म यीमुलुकहरूले ठूलो प्रगति हासिल गरिसकेका छन् । छिमेकी मुलुकहरूको पृष्ठभूमिमा तुलना गर्न नसकिए पनि दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूका अन्य विकासोन्मुख साना मुुलुकको पंक्तिमा पनि आर्थिक वृद्धि, गरिबी एवं बेरोजगारीको समस्या हल गर्ने कुरामा नेपाल पछाडि परेको छ । हुनेखाने सिंगापुर र बैंकक, हुँदा खाने अरबको खाडी, प्रतिव्यक्ति राष्ट्रिय आयमा मात्र होइन, विश्वमानचित्रमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर एवं मानव विकासका क्षेत्रमा नेपालको नाम पछाडि छ ।

465
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, भदौ १७, २०७६

चिनियाँ ह्याकरहरूले एकै रातमा नेपालको बैंकिङ प्रणालीमा प्रवेश गरी झन्डै साढे ३ करोड रुपैयाँ अवैध रूपमा झिकेपछि फेरि एकपटक यहाँको बैंकिङ प्रणालीको प्रविधिजन्य सुरक्षाको मुद्दा गहन रूपमा उठेको छ । चिनियाँ ह्याकरहरूले नक्कली भिसा कार्डको प्रयोग गरेर भिसा नेटवर्क र नेपाल इलेक्ट्रिकल पेमेन्ट सिस्टम (नेप्स)को प्रणाली ह्याक गरी नेपालबाट १ करोड ७६ लाख र भारतबाट १ करोड भारु निकालेको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ ।

611
समीर रेग्मी
सोमवार, भदौ १६, २०७६

केही ठूला प्राविधिक घटनाले चीनको कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) क्षमतालाई अग्रपंक्तिमा ल्याएको छ । २०१९ स्मार्ट चाइना एक्स्पोको उद्घाटनमा चिनियाँ उपप्रधानमन्त्री लिउ हीले चीनले एआईको आधारभूत अनुसन्धान र प्रविधि अनुसन्धान तथा विकासलाई बलियो बनाउनुपर्ने बताएका छन् ।

326
ढुनबहादुर बुढाथोकी
सोमवार, भदौ १६, २०७६

विश्वमा पहिलो सवारी साधन निर्माणको श्रेय नेकलोस जोसेफलाई जान्छ । उनले सन् १७६९ मा वाष्पशक्तिमा आधारित सवारी साधन बनाएका थिए । अठारौं शताब्दीमा औद्योगिक क्रान्तिसँगसँगै सवारी साधनको क्षेत्रको क्रमिक रूपमा विकास भएको पाइन्छ । सन् १९२९ को महामन्दीपूर्वसम्म विश्वमा ३ करोड २० लाख २८ हजार ५ सय सवारी मात्र प्रयोगमा थिए, जसमा अमेरिकाले मात्र ९० प्रतिशत भन्दा बढी सवारी उत्पादन गथ्र्यो । भलै तीताका प्रति ४.८७ अमेरिकीको पोल्टमा एउटा सवारी साधन पथ्र्याे । दोस्रो विश्वयुद्धपश्चात् पनि सवारी साधन उत्पादनमा अमेरिकाको हिस्सा ७५ प्रतिशत रह्यो ।

628
डा. सुमनकुमार रेग्मी
सोमवार, भदौ १६, २०७६

गण्डक नहरमा हरेक वर्ष सयौं क्युसेक पानी आउने गर्छ र यसले धेरै असर पर्र्दै आएको छ । हरेक वर्ष गण्डक नहरमा नेपाललाई नचाहेका बेला पानी बढ्दै आउँछ । तर, चाहिने बेलामा गण्डक नहरमा पानी भारतले छाड्दैन । तर, २०७४ साउनमा लामो प्रयासपछि नेपालले चाहेको बेला धेरै पानी ल्याउन सफल भएको देखिन्छ ।

312
नीरज पिठाकोटे
आइतवार, भदौ १५, २०७६

नेपालको चलचित्र उद्योगमा शतप्रतिशत लगानी निजी क्षेत्रको देखिन्छ । तर चलचित्र उद्यमीले भने सरकारले बेवास्ता गरेको बताउँदै आएका छन् । वीरगन्जमा हुने राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सवको तयारी हुँदै गर्दा उनीहरूले उद्योगमा सरकारले वेवास्ता गर्दै आएको बताएका हुन् । वरिष्ठ कलाकार नीर शाहले शतप्रतिशत निजीक्षेत्रको लगानीमा रहेको चलचित्र उद्योगले मात्रै नेपालको बजार धान्न चुनौती रहेको बताउँछन् ।

278
बाबुकाजी कार्की
आइतवार, भदौ १५, २०७६

समृद्धिको गति तीव्र बनाउन निर्वाहमुखी कामबाट व्यावसायिकमुखी रोजगारतिर फड्को मार्नुको विकल्प छैन । समृद्धिको सपना साकार पार्न सर्वसुलभ व्यावसायिकमुखी शिक्षा पहिलो सर्त हो । मानवजीवनको चौतर्फी विकासका लागि जीवनोपयोगी शिक्षा अपरिहार्य हुन्छ । शिक्षाको प्रमुख उद्देश्य व्यक्तिको अन्तरनिहित प्रतिभालाई प्रस्फुटन गराएर उत्कृष्टता हासिल गर्नेतर्फ उन्मुख गराउनु हो ।

301
रमेश भट्टराई
आइतवार, भदौ १५, २०७६

वर्तमान संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री योगेशकुमार भट्टराईको एक वर्षे कार्ययोजनाले आर्थिक विकास तथा पर्यटन विकासका धारलाई इङ्गित गरेको छ । ७० वर्ष माथिका नागरिकलाई आन्तरिक हवाईयात्रामा ५० प्रतिशतसम्म छुट दिने योजनाको उद्घोष अवश्य सराहनीय छ । करिब चार महिनाको समयभित्र भ्रमण वर्ष–२०२० लाई सफलीभूत गरेर देखाउने जिम्मेवारी मन्त्री भट्टराईको काँधमा छ, जसअनुसार अर्बौंको राजस्व विकास तथा १० लाखलाई रोजगारी दिलाउने परिकल्पना छ ।

344
गोविन्द चापागाईं
शुक्रवार, भदौ १३, २०७६

हिन्दूहरूको महान् चाड हरितालिका तीज नजिकै आउँदैछ । तीज नेपालीहरूको मुख्य चाड पनि हो । विशेष गरी महिलाहरूले मनाउने तीजमा बढी तडकभडक र बढी गरगहनाको चहलपहल हुने भएकाले सकेसम्म माइती जाने धेरै महिलाले तीजमा नयाँ गरगहना लगाउने सोच बनाएका हुन्छन् । वर्षभरि काम गरेर छोरी, चेलीबेटी आफ्नो जन्मघर तीज मनाउन जान्छन् ।

405
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
शुक्रवार, भदौ १३, २०७६

नेपालमा सवारीको चाप दिन–प्रतिदिन बढ्दैछ । मानिसहरूको व्यस्त जीवनशैली, आम्दानी र समयको बचतलगायतका कारण उनीहरू अहिले निजी सवारी खरिदमा लगानी गरिरहेका छन् । नेपाली बजारमा यतिबेला दुईपांग्रे, तीनपांग्रे, चारपांग्रेलगायत विभिन्न किसिमका सवारी साधनको बाहुल्यता बढेको छ । विगतमा निजी सवारी सम्पन्न व्यक्तिहरूका लागि रोजाइको विषय बन्ने गरेको भए पनि पछिल्ला केही वर्षयता अनिवार्यजस्तै हुन थालेको छ ।

397
घनेन्द्रबहादुर श्रेष्ठ
शुक्रवार, भदौ १३, २०७६

विद्यमान उत्पादनका साधन र स्रोतहरूको उचित रुपमा उत्खनन, वितरण तथा नियन्त्रण गर्ने प्रणाली समुदायमा निहित गराई व्यक्तिको आर्थिक स्थितिलाई मजबुद बनाउने कार्यलाई समाजवाद भन्ने गरिन्छ । समाजवादी व्यवस्था लागू गर्न सकिए मानिसहरूबीचमा हुने असमान व्यवहारलाई समानता बनाई राज्यका वितरण प्रणालीलाई न्यायोचित बनाउन सकिन्छ ।

398
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, भदौ १२, २०७६

पर्यटन क्षेत्रमा आएको विविधीकरणसँगै पर्यटकलाई नयाँपन दिने लहरले गर्दा हाल विश्वका सौखिन पर्यटकहरू रोजी छानी गन्तव्य फेर्न थालेका छन् । त्यसैले त विश्वमा विविधखाले पर्यटनले फस्टाउने अवसर पाएको छ ।

318
उदय रानामगर
बिहिवार, भदौ १२, २०७६

व्यक्तिको विचारले मानिसलाई कामतर्फ डो-याउँछ, कामले बानी–बेहोरातर्फ लान्छ । बारम्बार दोहो-याएर गरिने कार्यबाट मानिसको बानी वा स्वभावको निर्धारण हुन्छ । असल बानी अपनाउन कठिन हुन्छ तर खराब बानी अपनाउन सजिलो हुन्छ । खराब बानीले जीवनलाई कष्टप्रद बनाइदिन्छ र समाज पनि त्यसको सिकार हुन जान्छ । व्यक्तिको आनीवानी कार्यव्यवहारबाटै समाजको स्वरूप निर्धारण हुन्छ । अर्को शब्दमा भन्दा समाजको रहनसहन, सामाजिक संस्कार, सामाजिक मूल्यमान्यता, प्रथा तथा प्रचलनले व्यक्तिको व्यवहार निर्धारण गर्छ । व्यक्तिको सोचाइ, भोगाइ, आनीबानी र व्यवहार मूलतः सामाजिक मूल्यमान्यता तथा प्रचलनबाट बढी प्रभावित हुन्छ ।

422
रुद्रप्रसाद भट्टराई
बिहिवार, भदौ १२, २०७६

नेपालकै एक विश्वविद्यालय सेवा आयोगको अन्तर्वार्तामा प्राध्यापकले प्रश्न सोधे— पर्यटक आउँदा सेवक र अतिथि कसलाई फाइदा हुन्छ ? उत्तरदाताले भने— दुवैलाई । प्राध्यापकले गलत बताउँदै अतिथिलाई मात्र फाइदा हुने उल्लेख गरे । यो एउटा नमुना उदाहरण मात्र हो । पर्यटन क्षेत्रमा काम गरिरहेका सरोकारवालाहरूका लागि माथिको प्रश्नले दुवैलाई फाइदा हुने बताउँछन् र सत्य पनि हो । एउटा पाहुना कुनै ठाउँमा सेवा लिएबापत उसले सन्तुष्टिको आङ तानेसँगै प्राप्त हुने आनन्द र सेवकले पाउने लाभको यहाँ चर्चा नगर्ने हो भने पर्यटन र पर्यटकीय क्षेत्रको कुनै महत्व हुन्न ।

330
सुदर्शन अधिकारी
बुधवार, भदौ ११, २०७६

हाम्रो देशलाई मन्दिरै मन्दिरको देश भनेर पनि चिनिन्छ । धार्मिक सम्पदा हाम्रो अमूल्य निधि र पर्यटकीय दृष्टिले समेत महत्वपूर्ण मानिन्छ । ८० प्रतिशतभन्दा बढी हिन्दू धर्म मान्नेहरूको सुन्दर देशमा हजारौँका संख्यामा रहेका मठमन्दिर, स्तूप, चैत्य गुम्बाले ठूलो महत्व राखेको छ । युनेस्कोद्वारा विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत गरिएका दसवटा सम्पदालगायत देशभर रहेका महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकिय ठूलो क्षति पु-यायो । पशुपतिनाथ, बौद्ध, लुम्बिनी, स्वयम्भूनाथ, भक्तपुर दरबारक्षेत्रलगायतका दर्जनौँ सम्पदा क्षेत्रभित्रका मठमन्दिर, गुम्बालगायतका संरक्षणको पुनर्निर्माण कार्य जुन गतिमा हुनुपर्ने थियो त्यो हुन सकेको देखिँदैन ।

275