कारोबार संवाददाता
आइतवार, कार्तिक २४, २०७६

हामी सन् २०२० लाई ‘नेपाल भ्रमण वर्ष–२०२०’का रूपमा मनाउँदैछौं, जुन सन्निकट (दुई महिनापछि) आउँदैछ । सो वर्ष २० लाख विदेशी पर्यटक नेपाल भित्र्याउने हाम्रो लक्ष्य छ । तर, नेपाल आइरहेका विदेशी पर्यटकको हालसम्मको आगमन दर हेर्दा सन् २०२० मा २० लाख विदेशी पर्यटक नेपाल भित्र्याउन साँच्चै कठिन छ । किनभने, हालै नेपाल पर्यटन बोर्डले अध्यागमन विभागको हवाला दिँदै निकालेको तथ्यांकअनुसार सन् २०१८ को १० महिनामा नेपाल भ्रमण गर्न आएको विदेशी पर्यटकको संख्या र २०१९ को १० महिनामा नेपाल भ्रमण गर्न आएका विदेशी पर्यटकहरूको संख्यामा झिनो अंकले मात्रै वृद्धि भएको छ ।

393
भुवन थापा
आइतवार, कार्तिक २४, २०७६

सिन्धुलीगढी नेपाली स्वाभिमानको प्रतीकमात्र नभई आधुनिक नेपालका लागि गर्विलो इतिहास बोकेको स्थल पनि हो । अर्थात सिन्धुलीगढी नेपाल–अंग्र्रेज युद्धको जीवित दस्तावेज हो । नेपालको ऐतिहासिक राष्ट्रिय पहिचान बोकेको तथा विदेशी हमलालाई परास्त गराई राष्ट्रिय स्वाभिमानलाई सधैँ उँचो बनाएको सिन्धुलीगढीले आधुनिक नेपालको निर्माणमा उत्तिकै महत्वपूर्ण योगदान बोकेको छ ।

366
सागर परियार
आइतवार, कार्तिक २४, २०७६

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले कात्तिक १५ गते राष्ट्रिय पोषण अभियानको शुभारम्भ गर्नुभयो । गरिबी, अशिक्षा उत्पादनको कमीका कारण बढ्दै गएको कुपोषण अन्त्यका लागि सरकारले राष्ट्यि पोषण अभियान सुरु गरेको हो । जन्मेको ६ महिनादेखि २३ महिनासम्मका बालबालिका, गर्भवती आमा, प्रजनन उमेरका महिलालाई आवश्यक पर्ने पोषक तत्व खाद्यान्नमार्फत उपलब्ध गराउने ध्येयले बलियो नेपाल नामक गैरसरकारी संस्थाले कात्तिक १५ गतेदेखि नेपालमा राष्ट्यि पोषण अभियान सुरु गरेको छ ।

329
नारायण घिमिरे
शुक्रवार, कार्तिक २२, २०७६

तराई र पहाडमा बसोबास गर्ने नेपालका धेरै मानिस जीवनको कुनै समयमा जडीबुटी निर्मित ओखती सेवन गरेका भेटिने गरे तापनि शरीरले शरीरकै नियमित उपचार गराउन सहयोगी हुने उपचारमूलक वा हिलिङ खानाहरूबारे त्यति जानकारी राख्दैनन् । जहाँ उनीहरू बसोबास गर्छन् त्यहाँ रहेका जडीबुटीहरू शताब्दीयौं पुरानो स्वदेशी आयुर्वेदिक स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको हिस्सा हो । नेपालको रैथाने आयुर्वेदिक स्वास्थ्य सेवा प्रणाली, जसले उचित आहार र जीवनशैलीमार्फत रोकथाममा जोड दिने भए तापनि ग्रामीण भेगमा उक्त ज्ञान खासै पुग्न सकेको छैन । पुगेको छ त आयुर्वेदिक औषधी रोग लाग्दा दिइने ओखती हो भन्ने अर्ध–ज्ञान ।

412
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
शुक्रवार, कार्तिक २२, २०७६

गत असोज २४ गते सिन्धुपाल्चोकको इन्द्रावती गाउँपालिकाको भोटसिपामा बस दुर्घटना हुँदा १२ जना यात्रीको निधन भयो । ८० जनाभन्दा बढी घाइते भए । कात्तिक १५ गते पनि सिन्धुपाल्चोकबाट काठमाडौंका लागि छुटेको बस जर्सिङपौवामा दुर्घटना हुँदा ४ जनाको मृत्यु भयो । कात्तिक १७ गते सिन्धुपाल्चोककै सुकुटेमा भएको बस दुर्घटनामा १७ जनाको मृत्यु भयो भने ५२ जना घाइते भए । सोही दिन म्याग्दी र कैलालीमा भएको बस दुर्घटनामा ६ जनाको ज्यान गयो ।

396
घनेन्द्रबहादुर श्रेष्ठ
शुक्रवार, कार्तिक २२, २०७६

खास गरी पर्यटन व्यवसाय सेवा निर्यात गर्ने व्यवसायमा पर्ने उत्तम व्यवसाय हो । नेपालमा पर्यटनको माध्यमद्वारा आर्थिक समृद्धि ल्याउने विषयमा व्यवसायी, बुद्धिजीवी, राजनीतिज्ञ तथा विशेषज्ञहरूका धारणा बाक्लै सुन्न–पढ्न पाइन्छ । तर, यस व्यवसायलाई राज्यले कसरी प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ भन्ने कुरामा केवल भ्रमण वर्ष घोषणा गरेर तथा इन्टरनेटमा साइट राखेर वा ब्रोसर र पम्फेल्ट बनाएर मात्र पर्यटनको प्रवद्र्धन हुन सक्ने कुरामा विश्वास कम छ । किनकि यस्ता प्रयासहरू विगत लामो समयदेखि नभएका होइनन् ।

384
गोविन्द चापागाईं
बिहिवार, कार्तिक २१, २०७६

यसरी लगानी गर्दा मुलुकको आर्थिक विकास हासिल हुनुका साथै देश समृद्धितर्फ अघि बढ्नसमेत टेवा पुग्छ । हाम्रो देश नेपाल जलस्रोतको दोस्रो धनी देशका रूपमा संसारभर परिचित हुँदै आइरहेको छ । पहिलो जलस्रोतको धनीका रूपमा ब्राजिल रहेको छ भने दोस्रो नेपाल हो । अटुट रूपले बग्ने यहाँका नदी, ताल, तलैया, खोलालगायत धेरै ससाना नदीहरूले यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्यलाई नै मोहित बनाएको छ । बर्खाको समयमा त झन् यी खोला–नदीहरूले निकै ठूलो रुप लिने गर्छ ।

414
अच्युतप्रसाद पौडेल ‘चिन्तन’
बिहिवार, कार्तिक २१, २०७६

जलवायु पविर्तनसम्बन्धी राष्ट्रसंघीय महासन्धिका पक्ष देशहरूको २५ औँ सम्मेलन आउँदो मंसिरमा चिलीको सान्टियागोमा हुने कुरा प्रकाशमा आएको छ । त्यसो त यसैको पूर्वसन्ध्यामा भुटानको थिम्पुमा हालै अतिकम विकसित देश भनौँ एलडीसीका वातावरण, वन, जलवायु परिवर्तन मन्त्री, उच्च अधिकारी एवं विज्ञहरू भेला भई हरित ग्यासको उत्सर्जन कम गर्ने नीति र कार्यक्रम बनाउन सबैलाई ध्यानाकर्षण गराएका छन् । एलडीसीको ४७ देशको नेतृत्व भुटानले गर्दै गर्दा थिम्पुमा यसरी मन्त्रीस्तरीय बैठक बसेको हो ।

433
रमेश घिमिरे
बिहिवार, कार्तिक २१, २०७६

यसपटकको अर्थशास्त्रको नोबेल पुरस्कारले क्रमभंग गरेको छ । यसअघिका विजेताहरूले सिद्धान्तको प्रतिपादन गरेका हुन्थे भने यस पटकका विजेताहरूले विधिको प्रतिपादन गरेका छन् । पहिलेका विजेताका सिद्धान्त पाठ्यसामग्री हुन्थे भने यस पटकका विजेताको योगदान व्यावहारिक छ । “प्रयोगमा आधारित नयाँ विधिले विकास अर्थशास्त्रलाई रूपान्तरण गरेको छ, जुन अहिले अनुसन्धानको फक्रिँदो क्षेत्र हो,” पुरस्कार प्रदान गर्ने संस्था रोयल स्वीडिस एकेडेमीले भनेको छ ।

413
समीर रेग्मी
बुधवार, कार्तिक २०, २०७६

विश्वकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र पछिल्लो समय विभिन्न क्षेत्रमा देखा परेको गिरावटले ओरालो लाग्ने क्रममा देखिएको छ । खुद्रा बिक्रीदेखि औद्योगिक उत्पादन अगस्टमा १७ वर्षकै कम भएको छ । नयाँ कार बिक्री रोकिएको छ भने आवसीय सम्पत्तिको मूल्य पनि ओरालो लागेको छ । उपभोक्ता ऋणमा भएको वृद्धिले यो अवस्था सिर्जना भएको हो ।

409
गम्भीरबहादुर हाडा
बुधवार, कार्तिक २०, २०७६

वनसम्पदाले देशको आर्थिक विकासमा महŒवपूर्ण योगदान दिएको हुन्छ । वनबाट दाउरा बाल्न काठ मात्र पाइने होइनन्, बरु उद्योगहरूका लागि धेरैजसो कच्चा पदार्थहरू पनि पाइन्छन् । वन जंगलबाट प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपबाट प्राप्त हुन आउने फाइदाहरू निम्न प्रकारका छन् । वनबाट काठ प्राप्त हुने भएकाले इन्धनको समस्याको परिपूर्ति भएको छ । हाम्रो देश कोइला र पेट्रोलको कमी भएको देश हो । त्यसै कारणले घरायसी कार्य र रेल्वेका लागि पनि हाम्रो वनको काठले नै सघाउने गरको पाइन्छ ।

409
अर्जुनबहादुर कँडेल
बुधवार, कार्तिक २०, २०७६

विश्व बैंकले सन् २००३ देखि हरेक वर्ष विश्वभरका देशहरूबाट सूचना संकलन गरी व्यावसायिक वातावरण सम्बन्धमा प्रतिवेदन तयार गरी प्रकाशन गर्ने गरेको छ जसलाई नै डुइङ बिजनेस रिपोर्ट भनिन्छ । सम्बद्ध मुलुकका उद्यमी, व्यवसायी, कानुनविद्, लेखाविद्, प्रशासकलगायत प्रत्यक्ष सरोकारवालाहरूसँग समेत प्रश्नावलीमार्फत सूचना संकलन गरी बैंकले प्रतिवेदन तयार गर्छ ।

578
ज्योति खतिवडा
मंगलबार, कार्तिक १९, २०७६

दुर्घटना हुन नदिन सवारी धनीले पनि आफ्नो सवारी साधनको अवस्था कस्तो छ भनी नियमित चेक–जाँच गर्नु अति आवश्यक छ । नेपालमा भइरहेको सडक दुर्घटनाले अकालमै सयौं मानिसको ज्यान गइरहेका समाचारहरू दिनहुँजसो सुनिरहेका छौं । सयौंको संख्यामा घाइते भई जीवनभरि अपाङ्ग भएर बाँचिरहेको पनि हामीले देखिरहेका छौं । यसरी दिनदिनै किन यति धेरै दुर्घटना भइरहन्छ ? नेपालको भौगोलिक विकटता पनि दुर्घनाको प्रमुख कारण हो भन्न सकिन्छ । त्यस्तै, दुर्घटना हुने अरू कारणहरूमा पुराना सवारी साधनहरूको प्रयोग, दक्ष जनशक्तिको अभाव, क्षमताभन्दा बढी यात्रु चढाउनु तथा ट्राफिक व्यवस्थापनको अभावलाई लिन सकिन्छ ।

314
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
मंगलबार, कार्तिक १९, २०७६

कृषिप्रधान मुलुक भएरै पनि कृषि उपजहरूमा नेपालको परनिर्भरता कायम रहेकै बेला सरकारले कहिलेकाहीं कागजमै मात्र भए पनि स्वागतयोग्य निर्णयहरू गर्ने गरेको छ, जसलाई कार्यान्वयनका लागि कति चुनौतीहरू छन् वा त्यो निर्णय पूरा गर्ने आधारहरू के–के छन् भन्नेमा भने सरकारी निकाय नै अनभिज्ञ रहेको देख्दा भने कहिलेकाहीं गजबले हाँस्न मन लाग्छ । अप्ठ्यारो, अभाव र समस्याका बीच पनि यसरी हाँसो उठ्नुलाई सामान्य भाषामा रुन्चे हाँसो भनिन्छ । हो, सरकारले पछिल्लो पटक नेपाली कृषकहरूका लागि यस्तै रुन्चे हाँसो हँसाउने निर्णय गरेको छ ।

415
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, कार्तिक १९, २०७६

यस वर्षको अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार तीन जना अर्थशास्त्रीहरू अभिजीत बनर्जी, एस्थर डफ्लो र माइकल क्रेमरलाई विश्वव्यापी गरिबी निवारणमा उनीहरूको प्रयोगजन्य विधिका लागि दिइएपछि पुनः एकपटक गरिबी निवारणको विषय छलफल र बहसको विषय बन्न थालेको छ । विकास अर्थशास्त्रको अध्ययनमा अहिलेसम्म गरिबलाई होइन, गरिबीलाई केन्द्रमा राख्ने गरिएकामा यी तीनै अर्थशास्त्रीहरूको साझा अध्ययनले गरिबकेन्द्रित सोचलाई अगाडि सारेको छ ।

662