कारोबार संवाददाता
बिहिवार, श्रावण २, २०७६

‘मह काढ्नेले हात चाट्छ ।’ पुरानो समयमा यो उक्ति सान्दर्भिक थियो । काम हुन्थे, मुखमा पनि स्वाद पथ्र्यो, तर आजकल यो शब्द मुखले बोले पनि काम नगरी नै हात चाट्ने घटनाले महलाई कुल्चेको छ अनि देखावटी गर्दै हरेक विकासका पक्षहरूमा दोहन बढेको छ । यो गलत प्रवृत्ति झांगिँदा गणनै गर्ने हो भने कुनै पनि स्थान र व्यक्ति यो मामलाबाट टाढा रहेको पाइन्न । सरकारदेखि व्यक्तिसम्म लुटको शैलीमा काम गर्ने र गराउने गलत देखावटी शैलीमा अग्रसर भएका छन् । यसले विकास शब्दको खिल्ली मात्र होइन, बेइज्जत नै गराएको छ ।

290
नन्दलाल खरेल
बिहिवार, श्रावण २, २०७६

धेरैलाई थाहा छ, मुलुकमा शक्तिशाली कम्युनिस्ट सरकार छ । त्यतिमात्र होइन, यो दुईतिहाइनजिकको संघीय सरकार हो । संघीय सरकारमात्रै होइन, प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारमा पनि नेकपाको बाहुल्यता छ । सात प्रदेशमध्ये ६ प्रदेशमा उही हँसिया र हथौडाको झन्डाको नेतृत्वमा सरकार छ ।

289
सागर परियार
बुधवार, श्रावण १, २०७६

घरेलु हिंसा, घरनिकाला, गाली–बेइज्जति, मानसिक यातना, नाता कायम नभएको, श्रीमान्ले नागरिकता दिन नमानेको, यौनजन्य दुव्र्यवहार, सामाजिक सञ्जालबाट हिंसालगायतका विभिन्न खाले हिंसाबाट कर्णालीका महिला पीडित छन् । अधिंकाश हिंसाका घटनाका उजुरी नै आउँदैनन् । आएकाले पनि समयमा न्याय पाउँदैनन् ।भूमिका प्रभावकारी हुनुपर्छ । लैंगिक हिंसा निवारणबिना ‘समृद्ध नेपाल र सुखी नेपाली’को नारा कार्यान्वयन पेचिलो देखिन्छ । सागर परियार

261
ढुनबहादुर बुढाथोकी
बुधवार, श्रावण १, २०७६

विश्व इतिहासमा बाढीपहिरोले नोक्सान पु-याएका थुप्रै घटना छन् । विश्व इतिहास खोतल्ने हो भने बाढीका कारण लाखौंले जीवनबाट हात धोएको नजिर छ । सन् १५३० नोभेम्बरमा हल्यान्डको सेन्ट फिलेक्स नदीमा आएको बाढीले ४ लाख, सन् १६४२ चीनको काइफेङ नदीमा आएको बाढीले ३ लाख ५० हजार, सन् १८८७ अक्टुबरमा चीनको हङ्गी नदीमा आएको बाढीले ६९ लाख, सन् १९३१ अगस्टमा चीनकै हङ्गी नदीमा आएको बाढीले ४० लाख, सन् १९५९ जुलाईमा चीनकै नर्थन नदीमा आएको बाढीले २० लाख मानिसको ज्यान लिएको कालो इतिहास छ ।

250
कमल सुवेदी
बुधवार, श्रावण १, २०७६

अविरल वर्षातका कारण मुलुकका विभिन्न स्थानमा आएको बाढी, पहिरो र डुबानले करिब ६ दर्जनले ज्यान गुमाए भने सयौंको संख्यामा बेपत्ता र हजारौं नागरिक विस्थापित भएका छन । नेपाल विपद् प्रतिवेदन–२०१७ ले नेपालको कुल जनसंख्याको झन्डै ८० प्रतिशत मानिस प्राकृतिक प्रकोपको उच्च जोखिममा रहेको कुरा सार्वजनिक गरिएको छ । त्यसैगरी विश्वव्यापी रूपमा हेर्ने हो भने पनि नेपाल विपद्को उच्च जोखिममा छ । प्राकृतिक प्रकोपका कारण बर्सेनि सयौं मानिसको मृत्यु हुनुका साथै हजारौँ नागरिक बेपत्ता र घरबारविहीन भई विस्थापित भएका छन । खर्बाैं मूल्य बराबरको आर्थिक क्षति हुने गरेको छ ।

346
झलनाथ खतिवडा
मंगलबार, असार ३१, २०७६

संसारका सबै नागरिकले बुझेका हुन्छन् कि आफ्नो देशको राजधानी हरेक हिसाबले सुविधासम्पन्न छ । हामी सबै नागरिकले पनि बुझेको कुरा यही हो, राजधानी गुणस्तरीय शिक्षा, सरल प्रक्रिया र कम खर्चमा स्वास्थ्योपचार, आवतजावतका लागि यातायात सेवा, दैनिकी घर सञ्चालन गर्न खानेपानी र उद्योग कलकारखाना चलाउन चाहिने विद्युत् र कुराकानी गर्नका लागि चाहिने सञ्चारका साधनले युक्त हुन्छ, तर नेपालको राजधानीको कुरा गर्दा माथि सोचिएको भन्दा ठीक उल्टो पाउन सकिन्छ । आफ्ना आधारभूत आवश्यकता न्यूनभन्दा न्यून पनि सहज तरिकाले परिपूर्ति गर्न ज्यादै कलालीलाग्दो दैनिकी भोग्न बाध्य छन् यहाँका नागरिक । कसरी काठमाडौं लुटमाडौंमा परिणत हुँदै छ ।

1041
गम्भीरबहादुर हाडा
मंगलबार, असार ३१, २०७६

घरेलु उद्योगले घरघरमा सञ्चालन गर्ने उद्योगलाई बुझाउँछ । यसका साथै नेपालको ग्रामीण क्षेत्रमा खेर गइरहेको स्थानीय कच्चा सामानहरूलाई परम्परागत रूपमा प्रयोग गरी कृषिबाट फुर्सद हुने समयमा आफ्नो परिवारका सदस्यहरूको श्रमबाट पारिवारिक आवश्यक पूर्तिका लागि गर्ने व्यवसायलाई घरेलु उद्योग भनिन्छ । घरेलु तथा साना उद्योगअन्तर्गत ऊनी तथा सुती कपडा उद्योग, घरेलु कागज उद्योग, घरेलु धातु उद्योग, काष्ठ उद्योग, बिँडी उद्योग माटो उद्योग, दुग्ध उद्योग, बाँस–वेतसम्बन्धी उद्योग, धान कुट्ने तेल र उखु पेल्ने उद्योग र घरेलु छाला उद्योगसमेत आउने गर्छन् ।

318
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, असार ३१, २०७६

हरेक वर्ष असार लागेपछि अत्यधिक बजेट खर्च हुने क्रम बढेपछि यसलाई नियन्त्रण गर्नका लागि आर्थिक वर्ष नै वैशाखबाट सुरु गरेर मुलुकको क्यालेन्डरसँग समायोजित गर्नुपर्ने धारणा बढ्न थालेको छ । नेपालमा किन र कहिलेबाट साउनमा आर्थिक वर्ष आरम्भ गर्न थालियो भन्ने विषयमा औपचारिक दस्तावेजहरू प्राप्त भएका छैनन् । असारबाट मुख्य खेतीपातीका मौसम आरम्भ हुने भएकाले त्यसैलाई आधार मानिएको हो कि भन्ने देखिन्छ ।

535
कारोबार संवाददाता
सोमवार, असार ३०, २०७६

नारी सशक्तीकरणले समाजलाई बलियो र विकासोन्मुख बनाउँछ । सीएनएन हिरो विजेता अनुराधा कोइराला, पुष्पा बस्नेत, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको एथलेटिक्समा मीरा राई, साहित्य जगत्की झमक घिमिरे, न्याय जगत्की आशा सपना प्रधान मल्लजस्ता नारीहरूले यो कुरालाई सार्थक नपारेका होइनन् । तर विडम्बना, हरेक वर्ष ५० हजार गर्भपतन यसकारणले मात्र हुन्छ कि गर्भमा छोरी छ अनि असुरक्षित गर्भपतनका कारण हरेक वर्ष ४ हजार महिलाको मृत्यु हुन्छ, न त गर्भमा सुरक्षित न त समाजमै ।

289
कृष्णप्रसाद सिग्देल
सोमवार, असार ३०, २०७६

नेपाल प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण देश मानिन्छ । समुद्री सतहबाट ७० मिटरदेखि विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा अर्थात् ८,८४८ मिटरसम्मको उचाइसम्म फैलिएको नेपालमा, ऊष्णदेखि शीतोष्ण जलवायु सहज महसुस गर्न सकिन्छ । विविधतायुक्त भू–बनोट, हावापानी र जैविक विविधताका दृष्टिकोणले धनी मानिन्छ ।

308
कारोबार संवाददाता
सोमवार, असार ३०, २०७६

देशमा राजनीतिक स्थायित्व कायम भएसँगै आर्थिक क्रियाकलापले गति लिन थालेको छ । कृषि उत्पादनमा भएको वृद्धि, ऊर्जा आपूर्तिमा देखिएको सुधार र पर्यटन क्षेत्रमा भएको आशालाग्दो प्रगतिले आर्थिक क्षेत्रमा उत्साह थपेको छ । राजनीतिक स्थायित्व कायम भएसँगै अब सरकारको चासो र क्रियाकलापहरू देशमा समग्र आर्थिक विकास, रोजगारी सिर्जना, गरिबी निवारण, प्रतिव्यक्ति आयमा वृद्धि, साक्षरतामा वृद्धिजस्ता कार्यमा केन्द्रित हुनुपर्छ । विगत तीन वर्षदेखि नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा ६ प्रतिशतभन्दा माथिको वृद्धि देखिन्छ । नेपालको आर्थिक इतिहास हेर्ने हो भने कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा वृद्धि त्यति बेला हन्छ जब वर्षा भई कृषिक्षेत्रको उत्पादनमा वृद्धि हुन्छ । देशको समग्र आर्थिक विकासका लागि कृषिक्षेत्रको अग्रणी क्षेत्रका रूपमा रहिआएको छ ।

303
समिर रेग्मी
आइतवार, असार २९, २०७६

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले विश्वका विभिन्न मुलुकसँग ठूलो परिमाणमा व्यापारघाटा भएको बताउँदै ती मुलुकका सामग्रीमा ठूलो परिमाणमा शुल्क लगाएर व्यापारयुद्ध नै सुरु गरेका छन् । विशेष गरी ठूलो परिमाणमा अर्थात् मासिक नै २५ अर्ब डलरको व्यापारघाटा बेहोरेको चीन लक्षित गर्दै उनले २५ प्रतिशतसम्मको शुल्क लगाएर चीनसँग व्यापारयुद्ध नै सुरु गरेका छन् ।

533
अच्युतप्रसाद पौडेल ‘चिन्तन’
आइतवार, असार २९, २०७६

मानवपुँजी निर्माणबिना राष्ट्र निर्माणको काम अधुरो रहन्छ । एक्काइसौं शताब्दीको चुनौतीसँग सामना गर्ने दक्ष जनशक्तिको अभावमा अल्पविकसित एवं विकासोन्मुख राष्ट्रहरू अहिले छट्पटिएका छन् । संघीय संरचनाको अभ्यासमा रहेको हाम्रो मुलुक पनि असल मानव संसाधन विकास योजनाको अभावबाट अछुतो छैन ।

334
एकबहादुर क्षत्री
आइतवार, असार २९, २०७६

हालै १५ दिनभित्र बैंक मर्जरको प्रस्ताव लिएर आउनु नत्र मौद्रिक नीतिले जबरजस्ती भए पनि मर्जर गरिने भनेर नेपाल राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको छ । बैंक मर्जर किन र केका लागि हो, त्यो किन अहिल्यै भन्ने कुरा अहिले चर्चामा छ । कसै¬–कसैले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले एकतन्त्रीय शासनलाई बढावा दिन अर्थतन्त्रको नियन्त्रणका लागि सजिलो गराउन बैंक मर्जर भनेर बजारलाई नियन्त्रण गर्न खोजिएको त होइन भन्ने शंका पनि गरेको पाइन्छ ।

2818
गोविन्द चापागाईं
शुक्रवार, असार २७, २०७६

केही समयदेखि विभिन्न सञ्चारमाध्यमहरूमा प्रकाशित हुँदै आइरहेको विषय हो— जडीबुटी र कोटेश्वरको जाम । राजधानीमा ६ वटा ट्राफिक लाइट जडान गर्ने अनि भएको ट्राफिक लाइटको मर्मत–सम्भार प्रक्रियादेखि आमसर्वसाधारणको चासोको विषय बनेकाले यो विषय उठान गर्नुपरेको हो । कार्यालय समयमा विशेष गरी बिहान तथा बेलुका अत्यधिक सवारी जाम हुन्छ । विशेष गरी जडीबुटी, कोटेश्वर, चाबहिल, कौशलटार, लोकन्थलीलगाएतका ठाउँहरूमा जाम हुने समस्याले गर्दा गन्तव्यमा पुग्न निकै समय लागेको र कार्यालयको काममा समस्या परेको सर्वसाधारणको गुनासो छ । त्यसमाथि झन् अहिले कार्यालय समयमा कोटेश्वरको जामले हैरान बनाएको र लामो समयसम्म घाममा जाममा बस्नुपर्दा दिक्क लाग्ने एक स्कुटर चालिकाको भनाइ छ ।

610