समीर रेग्मी
आइतवार, भदौ २९, २०७६

व्यापारयुद्ध नरम भएको संकेतसँगै न्युयोर्कदेखि फ्रांकफर्ट र सांघाईसम्मका विश्वव्यापी बजारहरूमा सुधारको संकेत देखिएको छ । बुधबार विश्वकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको चीनले अमेरिकासँगको व्यापार वार्ताका लागि मार्गप्रशस्त गर्न केही अमेरिकी सामग्रीमा आयात शुल्क लगाउने आफ्नो अघिल्लो निर्णयलाई केही समयका लागि रोकेको थियो । यसपछि विश्वव्यापी सेयर बजारले एकाएक आफ्नो माथि चढ्ने क्रमलाई बढाएका थिए । शुक्रबार समग्र एसियाली बजार उकालो लागेको थियो ।

458
विमल सुवेदी
आइतवार, भदौ २९, २०७६

विश्वव्यापीकरण, आर्थिक उदारीकरण र सूचना तथा सञ्चारमा आएको ठूलो परिवर्तनले वैदेशिक रोजगारी अर्थात् आप्रवासनलाई यति सरल बनाएको छ कि अहिले हरेक देशका नागरिक आफ्नो भूगोल छोडेर अवसरका खोजीमा विभिन्न मुलुकमा जाने प्रवृत्ति बढेको छ । वैदेशिक रोजगार अर्थात् आप्रवासन वर्तमान विश्वको महत्वपूर्ण र चुनौतीपूर्ण विषय बनेको अवस्थामा नेपाल पनि वैदेशिक रोजगारीबाट मुक्त हुन सक्ने कुरा भएन । २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनले ल्याएको खुला अर्थनीति र नेपालको वैदेशिक रोजगार ऐनमा गरिएको परिवर्तनसँगै विदेशमा जाने नेपालीको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भएको पहिन्छ ।

1331
शम्भु घिमिरे
आइतवार, भदौ २९, २०७६

सन् १९९० को दशकमा देशमा आर्थिक उदारीकरणको नीति अवलम्बन गरी सरकारी स्वामित्वमा रहेका रुग्ण उद्योगहरू निजीकरण हुन थाले । त्यससँगै निजी क्षेत्रमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू स्थापना हुन थाले । यसै क्रममा देशमा गरिबी घटाउने, ग्रामीण भेगमा वित्तीय पहुँच बढाउनेजस्ता बृहत् राष्ट्रिय आर्थिक उद्देश्य प्राप्तिका लागि लघुवित्त वित्तीय संस्थाको स्थापना भएको देखिन्छ । बिस्तारै संस्थाको संख्यामा वृद्घि हुँदै गयो र नयाँ–नयाँ संस्था स्थापनाका लागि दबाब पनि बढ्न थाल्यो । हाल नयाँ संस्था स्थापनाका लगि निवेदन लिने काम रोकिए पनि पहिले निवेदन दिएकाहरूलाई स्वीकृति दिनेकाम जारी छ ।

310
एजेन्सी
शुक्रवार, भदौ २७, २०७६

चीनले अमेरिकासँग चाँडै गर्न लागेको व्यापार वार्ताअघि १६ किसिमका अमेरिकी सामानमा लगाइरहेको करमा छुट गरेको घोषणा गरेको छ । दुवै देशबीच अर्को महिना व्यापार वार्ता हुँदैछ । यी कर छुटहरू आगामी सेप्टेम्बर १७ देखि लागू हुने चीनको भन्सार आयोगले जनाएको छ । छुट हुने वस्तुको सूचीमा सामुद्रिक खाद्य सामग्रीहरू र क्यान्सर प्रतिरोधी औषधिहरूसमेत रहेका छन् ।

268
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
शुक्रवार, भदौ २७, २०७६

नजिकिंदै गरेका चाडपर्वहरू दसैं, तिहार, छठमा उपभोक्तालाई राहत दिनुका साथै बजारमा हुने अस्वाभाविक मूल्यवृद्धिलाई नियन्त्रण गर्न सरकारले भदौ २३ गतेदेखि राजधानीलगायत देशभरका मुख्य सहरहरूमा सुपथ मूल्य पसल सञ्चालन गरेको छ । यो विगत वर्षहरूकै निरन्तरता हो । सरकारी स्वामित्वमा रहेका नेपाल खाद्य संस्थान र साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनलगायतले काठमाडौं उपत्यका र उपत्यकाबाहिर सहुलियत पसल सञ्चालन गरेका हुन् ।

315
प्रा. डा. हरि शर्मा
शुक्रवार, भदौ २७, २०७६

पर्यटन उद्योग हाम्रो मुलुकको अर्थतन्त्रका लागि कामधेनु गाई समान रहेको निर्विवाद छ । यसका माध्यमबाट विश्वभरि नै नेपाल एउटा सर्वोत्कृष्ट गन्तव्यका रूपमा परिचित छ । कालिदासको मेघदूतमा वर्णित अमरावती र कैलाश पर्वतमालाले सुसज्जित नेपाल प्राचीनकालदेखि नै देवभूमिका रूपमा विकसित हुँदै यहाँका बासिन्दाहरूमाझ प्रकृति र संस्कृतिप्रति अविछिन्न रूपले सदैव नवीनतम प्रेम तथा सहिष्णुताको कञ्चनजंघा प्रवाहित गर्दै आइरहेको हाम्रा धार्मिक र सांस्कृतिक ग्रन्थहरूमा गरिएको बयानबाट हामी अनभिज्ञ छैनौँ । विज्ञानले समस्त संसारलाई उत्तर आधुनिकतातर्फ लठ्याइरहेको परिप्रेक्ष्यमा पनि हामीले आफ्नो पुरातन सनातनको संरक्षण र संवद्र्धन गर्दै नेपाललाई विश्वमा एउटा अनुपम प्राकृतिक र सांस्कृतिक भूमिका रूपमा प्रतिस्थापित गर्न सफल छौं ।

321
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, भदौ २६, २०७६

विश्वकै अग्लो हिमचुचुरो सगरमाथालाई परापूर्वकालदेखि बस्दै आएका कुलुङ, शेर्पालगायतका आदिवासी जनजातिले स्थानीय रूपमा भन्दै आएको नाम ‘चोमोलुङमा’ हो । तर, धेरै पछि सम्भवतः परापूर्वकालदेखि नै चिनिँदै आएको चोमोलुङ्मा नामको सट्टा ‘सगर+माथा’= सगरमाथा भनी नेपाली-खसकरण गरियो अर्थात् ‘सगरमाथा’ नयाँ नाम दिइयो ।

416
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, भदौ २६, २०७६

वि.सं. ०६२-६३ को राजनीतिक परिर्वतनपश्चात्, त्यसले समग्र राज्यको शासकीय स्वरूपमा पनि परिर्वतन ल्यायो, त्यो जनआन्दोलनको भावनाको मर्म थियो या थिएन, त्यो भावी पुस्ता र समयले नै बताउनेछ । तर, २ सय ६ वर्षको शाहकालीन व्यवस्थामा परिवर्तन गरी प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र हुँदै देश अहिले गणतन्त्रमा प्रवेश गरिसकेको विद्यमान अवस्था कायमै छ । यसै क्रममा राज्यको शासकीय व्यवस्थामा पनि तीन तहको सरकारको परिकल्पना र कार्यान्वयन गरिएको छ ।

435
अच्युतप्रसाद पौडेल ‘चिन्तन’
बिहिवार, भदौ २६, २०७६

साविकमा सरकारले निर्यात व्यापार वृद्धि गर्ने हेतुले व्यापार एकीकृत रणनीतिअन्तर्गत नौवटा वस्तुको पहिचान गरेकोमा हालै यसमा परिमार्जन गर्दै सरकारले निर्यातका लागि २८ वस्तुको पहिचान गरेको छ । साविकमा जुत्ता, पस्मिना, लेदर आदिलाई मात्र पहिचानका रूपमा तोकिएकोमा हाल अलैँची, अदुवा, चिया, जडीबुटी तथा आयुर्वेदिक सामग्री, कपडा र धागो, लेदर, जुत्ता, च्यांग्रा,, पस्मिना, गलैँचा, तरकारी, तरकारीको बीउ, फलफुल र जुस, मह, चाउचाउ,, तयारी पोसाक, गहना, ऊनीका उत्पादन, हस्तकलाका सामान, मुसुरो, जुट ब्याग, छुर्पी, रुद्राक्ष आदि २८ वस्तुको पहिचानसँगै निर्यात व्यापार वृद्धिको अपेक्षा गरेको देखिन्छ ।

274
झलनाथ खतिवडा
बुधवार, भदौ २५, २०७६

प्रकृतिभन्दा ठूलो मानिस हुँदैन । प्रकृति न त मानिसको अधीनस्थ भएरै बस्न सक्छ, न त यसले धनी–गरिब नै छुट्ट्याउँछ । प्रकृतिलाई आफ्नो वशमा पारेर आफू राज गर्छु भन्नु आममानिसको ठूलो भूल हो र हामी फेरि पनि सचेत गराउन चाहन्छौं कि प्रकृति हाम्रो संसारमा पाइने अरू खुसीभन्दा करोडौं गुणा बढी खुसी हो । त्यसैले हामीले हाम्रो वातावरण सुहाउँदो कार्य गर्नु जरुरी छ ।

315
लबेश प्याकुरेल
बुधवार, भदौ २५, २०७६

नेपालमा पहिलो पटक मोटर गाडी भित्रिएको वि.सं. १९५८ मा हो । मकवानपुरको भीमफेदीबाट थुप्रै मानिसले काठमाडौंको थानकोटसम्म मोटर गाडी बोकेरै भित्र्याएका चित्र यदाकदा हेर्दा कथाझैं लाग्छ । नेपालमा मोटर भित्रिएकै समयमा पेट्रोलियम पदार्थ पनि भित्रिएको मान्न सकिन्छ । किनकि मोटर चल्न पेट्रोलियम पदार्थ चाहिन्छ । तर, त्यसबेला इन्धन बोतलमा, जर्किनमा अनि ड्रममा भित्रिन्थ्यो । त्यसबेला मात्र होइन, धेरै पछिसम्म पनि इन्धन नेपालमा त्यसैगरी भित्रिन्थ्यो । पछि त्रिपुरेश्वर र कालीमाटी क्षेत्रमा केही पेट्रोलपम्प खुले । तिनले ट्याङ्करको सहयोगमा भारतीय कम्पनीबाट नेपालमा इन्धन आपूर्ति गर्थे । नेपालमा इन्धनको माग यसरी नै धानिएको थियो ।

336
बाबुकाजी कार्की
बुधवार, भदौ २५, २०७६

बिजुली बसबारे लामो समयको बहस र चर्चापछि अन्ततः निजी क्षेत्रको सुन्दर यातायातले काठमाडौं उपत्यकामा सञ्चालनको सुरुवात गरेको छ । सरकारको पहलमा साझा यातायातले ल्याएका पाँचवटा बस गैरजिम्मेवारीपन र विवादका कारण ग्यारेजमा थन्किएका छन् । नेपालको अर्थतन्त्र सुधारका लागि विद्युतीय सवारी साधनको प्रयोग अपरिहार्य नै भैसके पनि सरकारी कार्यशैली सुधार नहुँदा नेपालको व्यापारघाटा बढ्दै गइरहेको छ । किनकि व्यापारघाटा उच्च हुनुको प्रमुख कारण इन्धन आयत नै हो ।

306
समीर रेग्मी
मंगलबार, भदौ २४, २०७६

एक वर्षअगाडिदेखि अमेरिका र चीन व्यापारयुद्धमा होमिएका छन्, तर यसले अमेरिका होस् वा चीन कसैलाई पनि फाइदा पुगेको छैन । पहिलेदेखि नै ओरालो लाग्न थालेको चिनियाँ अर्थतन्त्रमा थप गिरावट आएको छ । चाइना इन्टरनेसनल क्यापिटल कर्पको आँकडाअनुसार २०१८ को जुलाईदेखि २०१९ को मेसम्मको अवधिमा चीनको म्यानुफ्याक्चरिङ क्षेत्रमा १९ लाख रोजगारी गुमेको देखिएको छ ।

1269
सागर परियार
मंगलबार, भदौ २४, २०७६

कृषिलाई आधार बनाएर पर्यटक भित्र्याउने रणनीतिअनुरूप जुम्लाका किसानहरू व्यावसायिक कृषिमा जुटेका छन् । जुम्ला ऐतिहासिक, सांस्कृतिक एवं प्राकृतिक पर्यटनका रूपमा अथाह सम्भावना बोकेको जिल्ला हो, तथापि नेपालकै पहिलो अर्गानिक जुम्लाका कृषि सम्भावनालाई पर्यटनसँग जोड्नका लागि जुम्लाका किसान तथा सरोकारवाला जुटेका छन् । एग्रो टुरिजमका रूपमा विकास गर्न जुम्लाका विभिन्न ठाउँमा व्यावसायिक कृषि गरिएको छ । तिला–७ का प्रेम बस्नेत, तिला–३ का कर्णबहादुर हमाल, तिला–३ कै कर्णबहादुर राउत र तातोपानी–१ का परान धरालाले व्यावसायिक तरकारी, नर्सरी, स्याउ, च्याउ तथा केसर खेती गरेका छन् भने पातारासी गाउँपालिका–२ की पुतली बोहोराले विगत एक वर्षदेखि व्यावसायिक रूपमा रैथाने बाली कोदा र कागुनो खेती गरेकी छन् ।

324
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, भदौ २४, २०७६

अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले आइतबार एक कार्यक्रममा वर्तमान सरकारको समयमा ७.१ प्रतिशतको उच्च आर्थिक वृद्धि भएको यसको अपव्याख्या गरेर सरकारको आलोचना बढेको भन्दै पत्रकारहरूप्रति रिस पोखे । अर्थमन्त्री खतिवडाले मात्रै होइन, केही समयअघि प्रधानमन्त्रीका मुख्य सल्लाहकार डा. कुन्दन अर्यालले पनि यही विवरणलाई अघि सारेर इतिहासकै उच्च आर्थिक वृद्धिदर भएको भन्ने ट्विट गरेका थिए । पहिलो कुरा त यो उत्पादकको मूल्यमा जारी प्रक्षेपित आर्थिक वृद्धिदरमात्र हो ।

518