लक्ष्मीप्रसाद पौडेल
बुधवार, चैत्र २६, २०७६

करिब तीन महिना अघिदेखि छिमेकी मुलुक चीनको वुहान प्रान्तबाट संक्रमण सुरु भएको कोरोना भाइरसलाई नेपालमा छिर्न नदिन नेपाल सरकारले गएको चैत ११ गतेदेखि २५ गतेसम्मको लागि देश नै लकडाउन गरेको छ । सबै नागरिकहरूलाई घरभित्रै बस्न अनुरोध गरेको छ । यातायात सबै ठप्प छन् । संक्रमितहरूको संख्या थपिने हो भने लकडाउनको अवधि अँझै लम्बिन पनि सक्छ । सायद यो चैत महिनाभर लकडाउन हुनसक्छ । पूर्वसूचनाबिनै सरकारले देश नै लकडाउन गर्दा विभिन्न पेशाको सिलसिलामा देश तथा विदेशका विभिन्न स्थानमा रहेका नेपालीहरूलाई आफ्नो गृहइलाकामा पुग्न युद्ध जित्नुसरह जस्तै भएको छ । केही नागरिकहरू सरकारले लकडाउन घोषणा गरेलगत्तै चैत १० गते साँझ नै रातारात गन्तव्यमा पुगे । सात दिनमा लकडाउन समाप्त हुन्छ भन्ने आशामा गाउँ नफर्केका बाँकि नागरिकहरू सरकारले अर्काे एक हप्ताको लागि पुन थप गरेपछि थप चिन्तित पक्कै बने ।

247
कारोबार संवाददाता
बुधवार, चैत्र २६, २०७६

आधुनिक विकासको नाममा यो धर्ती नै थर्काउने, चन्द्रमामा वस्ती बसाउने सपना बोकेका वैज्ञानिक, विकासे र यिनका सारथि महापुरुषहरूको मनमा अहिले सामान्य आँखाले देख्न नसकिने अति सूक्ष्म जीवतत्व नयाँ भनिएको कोभिड १९ नाम दिइएको भाइरस कोरोनाले सबैका चमुटुमा ढ्यांग्रो ठोकेको छ । प्रकृतिको विनास र मानवीय मूुल्य मान्यताका सीमाहरूको पर्खाल भत्काएर गरिँदै गरेको तथाकथित विकासले विश्वमा भोगविलास, भोक र रोगको आहालमा बस्न र यसैमा रमाउने मानसिकतासँगै बाच्न बाध्य बनाएको छ ।

227
अरुण जिसी
बुधवार, चैत्र २६, २०७६

कोरोनाभाइरस (कोभिड १९) २१ औं शताब्दीको सबैभन्दा खतरनाक महामारी बन्न पुगेको छ । जसले संसारभरिबाट ७० हजारभन्दा बढी व्यक्तिको जीवन लिइसकेको छ । मृतकहरू मध्ये आधा जति युरोपबाट मात्रै छन्, विशेष गरी इटाली र स्पेनबाट । संक्रमित मानिसको संख्या १३ लाख माथि पुगिसकेको छ । जनवरीदेखि संक्रमणको वृद्धिदर प्रतिमहिना ६५० प्रतिशत भन्दा बढी छ ।

272
झलनाथ खतिवडा
मंगलबार, चैत्र २५, २०७६

आज सम्पूर्ण विश्व कोरोना भाइरसले जेलिएको छ । जसले विश्वका सबै देशका जनताहरू त्राहित्राहि बनाईरहेको अवस्थामा मानिस लगायत पशुपन्छीहरूको पनि हालत बेहाल बनाएको छ । दैनिक ज्यालादारी काम गर्ने जनताहरूलाई अहिले के खाउँ, भरे के खाउँ भइरहेको छ । यस्तै मध्यमस्तरका जनताहरूलाई भई पुगेसम्म खाद्यान्न जोहो गरौ ता कि अलिकदिन भोक भोकै परिने थिएन भन्ने भएको छ र उच्च स्तर जसलाई यस्ता लकडाउनले खासै फरक पारेको हँुदैन । तर ती अबोध पशुपन्छीहरूले के को जोहो गर्ने हो, के हो लकडाउन, के घाम त के पानी । बिचारा गाईवस्तु, मठमन्दिरका बादरहरूदेखि, परेवाहरूसम्म, सडकमा यत्रतत्र रहेका कुकुरहरूदेखि, गाई गोरूहरूसम्म लगायतका पशुहरू आजभोली भोकभोकै रहेका छन् ।

233
दीननाथ बराल
मंगलबार, चैत्र २५, २०७६

म २०६० सालदेखि पोखरालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर पत्रकारिता गरिरहेको छु । डेढ दशक बढीको पत्रकारिता यात्रामा सबैभन्दा बढी त्रास कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) ले सिर्जना गरेको विश्वव्यापी महामारीमा अनुभव गरिरहेको छु । यसविरुद्ध लड्न नेपाल चैत ११ गतेदेखि बन्दाबन्दी (लकडाउन)को अवस्था छ । लकडाउनमै पनि पेशागत कार्य गरिरहेको अवस्था पनि छ । यसअघिका विभिन्न बन्द, हड्ताल, निषेधज्ञाका बेलामा गरेको पत्रकारिताभन्दा यस समयमा गरिएको पत्रकारिता अझ बढी उच्च जोखिम रहेको महसुस गरेको छु । यद्यपि, मानिसलाई आफ्नो र समाजको स्वास्थ्यको चिन्ता र जोखिम सदैव रहन्छ नै ।

346
प्रा.डा. विकाशराज सत्याल
मंगलबार, चैत्र २५, २०७६

कोरोनाको वर्तमान प्रकोप अहिले बाँचेका विश्व समुदायको लागि आफ्नो जीवनको सबैभन्दा भयावह र अभूतपूर्व अनुभव हो । इतिहासका अनेक कालखण्डमा यस्ता ठूला विपदा मानव सभ्यताले भोगेको वर्णन भेटिन्छ, तर आफैले अनुभव गरेको घटना अहिलेकै हो । हजुरबाले सुनाउनुहुन्थ्यो बिफर र हैजाले साल १९८०—८५ ताका काठमाडौँ र नेपालका अधिकांश भागमा कसरी गाँउकागाँउ सखाप भएका थिए । साल १९८७को जनगणनामा जनसंख्या वृद्धिदर ऋणात्मक छ, ४१ हजार भन्दा बढी मानिस घटेका थिए जसको मुख्य कारण माहामारी थियो । त्यसैगरी सन् १९१८मा अमेरिकामा फैलिएको स्पानिश फ्लुले १ करोड ५० लाखको ज्यानलिएको थियो । तर, भनिन्छ ‘कालो बादलमा चाँदीको घेरापनि हुन्छ’ । हाल सन्त्रास ल्याएको कोरोनाको कारण गरिएको ‘लकडाउन’ले केहि राम्रा कुराहरू पनिल्याएको छ ।

809
सरस्वती ढुङ्गाना
सोमवार, चैत्र २४, २०७६

कोरोना भाइरसका कारण नेपालमात्र होइन अहिले विश्व नै तनावमा छ । लकडाउनमा बिहान वा साँझपख केही समय पसलहरू खुलका छन् । मानिसको भीड त्यतातिर बढ्ने क्रम जारी छ । तरकारी, औषधि र खाद्यान्न पसलमा मानिसको भीड बढ्दै जाँदा झन त्रासको वातावरण सिर्जना भएको छ । भीडबाट बच्न र एकापसमा संक्रमण नहुनका लागि लकडाउन गरिएको हो ।

293
बाबुकाजी कार्की
सोमवार, चैत्र २४, २०७६

कोरोना संक्रमणको ग्राफ दिनानुदिन ज्यामितीय हिसाबले उकालो लागेको छ । अहिले कोरोनाको संक्रमण विश्वका धनी र साधनस्रोत सम्पन्न देशहरूमा फैलिएको छ । विपन्न र विकासोन्मुख देशमा अहिले सम्म खासै असर नदेखिनुमा रोगको परीक्षण सुबिधा र प्रक्रियामा प्रभावकारिता नहुनु वा यात्रु प्रवाहमा कमी भएको हुनसक्छ । तर यस्ता देशहरूमा भाईरस प्रवेश गरेमा निश्चयनै महामारीकोरूप नलेना भन्न सकिन्न । आर्थिक र प्राविधिकरूपले अत्यन्त सबल राष्ट्र चीनलाई समेत कोरोना भाइरसको सामना गर्न हम्मे हम्मे परेको जगजाहेर नै छ । तर अहिले कोरोना संक्रमणलाई नियन्त्रण गरेर विश्वलाई तत्कालको लागि उपचारको औषधि नभए पनि रोकथाम गर्न सकिन्छ भन्ने पाठ चीनले सिकाएको छ । पछिल्ला समयमा बेलैमा सावधानी अपनाएर दक्षिण कोरिया, जापान, सिंगापुर आदी देशले कोरोना संक्रमणलाई नियन्त्रण गर्न सक्षम भएका छन् । तर इटाली, स्पेन, अमेरिका, इरान, ब्रीटेनले हेलचक्र्याइ गर्नाले अहिले दिनप्रति दिन ठूलो मानव मूल्य चुकाउँदै छन् ।

544
डा. दिलनाथ दंगाल
सोमवार, चैत्र २४, २०७६

अल्पविकसित देशको रूपमा परिचित नेपाललाई विकसित र आर्थिक रूपमा सम्पन्न राष्ट्र बनाउने हामी सबै नेपालीको चाहना हो । देशलाई सम्पन्नतामा परिणत गर्न गुणस्तरिय जिवनयापन गर्ने हरेक नागरिकको चाहना पूरा गर्नुपर्ने राज्यको दायित्व हुन आउछ । त्यही दायित्वहरूमध्ये सामाजिक सुरक्षा पनि एउटा महत्वपूर्ण दायित्वअन्तर्गत पर्दछ । यस्तो दायित्व पूरा गर्न राज्यको ढुकुटी बलियो पार्नुपर्छ । यही ढुकुटी बलियो पार्ने क्रममा नेपालमा आर्थिक वर्ष २०६६÷६७ बाट सामाजिक सुरक्षा करको सुरूवात भएको छ ।

407
कारोबार संवाददाता
आइतवार, चैत्र २३, २०७६

हाल विश्वभरि महामारीको रूपमा पैmलिएको महामारी (कोभिड–१९) को संक्रामक भाइरसले अमेरिकालाई फस्र्ट ! बनाएको छ । यो भाइरस सुरुमा चीनको दक्षिण–पूर्वी प्रान्त हुपेईको राजधानी वुहानबाट सन् २०१९ को डिसेम्बर अन्तिमतिर पैmलिएको हो । सो भाइरसलाई सुरुमा ‘नोबेल कोरोनाभाइरस डिजिज–२०१९’ नाम दिईएको थियो । तर, अहिले प्रायः सबै देशले कोभिड–२०१९ भनेर चिन्ने गरेको छ । यो भाइरसले हालसम्म २०३ देशलाई गाँजेको छ भने, संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गत रहेको विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) ले (कोभिड–१९) लाई विश्वभरि पैmलिएको महामारी (प्यान्डेमिक) भनी घोषण गरेको छ ।

891
के.बी. बस्नेत
आइतवार, चैत्र २३, २०७६

कुनै पनि देशको आर्थिक समृद्धिका लागि खेतीपातीले महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउन सक्छ । तर यसका लागि विभिन्न किसिमका खेती गर्न आवश्यक छ । यस सन्दर्भमा रेशम खेतीले पनियहाँको अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ । नेपालमा रेशम खेतीका लागि उपयुक्त हावापानी एवं भूभाग छ । उक्त खेतीका लागि यहाँको तराई क्षेत्रमा १००–७५० मिटर र पहाडमा ७५०–१,५०० मिटर उचाइमा अवस्थित भूभाग उपयुक्त मानिन्छ । नेपालमा वि.सं. २०३२ सालमा काभ्रेपलाञ्चोकको पनौती नगरपालिका १० मा रेशमविकास केन्द्र स्थापना गरिएको थियो । जुन यहाँ स्थापित ९ वटा फार्मको केन्द्र हो ।

380
प्रा. डा. हरि शर्मा
आइतवार, चैत्र २३, २०७६

हालसालै मित्रराष्ट्र जनवादी गणतन्त्र चीनका लोकप्रिय राष्ट्रपति सी चीन फिङले कोरोनाको उत्पत्तिस्थल वुहान प्रान्तमा रहेको कोरोना उपचार केन्द्रमा स्वयं उपस्थित भइ त्यहाँको स्थितिको अवलोकनपश्चात् वुहानमात्र होइन सम्पूर्ण चीनबाट कोरोना महामारीको उन्मूलन भइसकेको घोषणा गर्नुभयो । यसबाट चीनका सर्वसाधारणलगायत चिकित्सकीय अनुसन्धान, प्रयोग र विधिमा संलग्न वैज्ञानिक, अन्य प्राविधिक र चिकित्सकहरू माझ उत्साहपूर्ण एउटा ठुलो सन्तोषको माहोल बन्यो ।

1919
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, चैत्र २१, २०७६

आज विश्वव्यापी महामारीको रूपमा फैलिएको कोभिड–१९ अर्थात कोरोना भाइरसले आज विश्व अर्थतन्त्र पूरै ऋणात्मक अवस्थामा पुगेको छ । धेरै मानिसहरूको रोजिरोटी गुमेको छ भने आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदै गैरहेको छ । चीनको वुहानबाट सुरु भएको कोभिड–१९ आज विश्वको दुई सय भन्दा बढी देशहरूमा संक्रमण फैलिसकेको अवस्था रहेको छ । हजारौं मानिसहरूको मृत्यु भैसकेको छ भने लाखौं मानिसहरू स्वस्थ्य लाभ भै घर गैसकेका छन् । यस्तो बिषम परिस्थितिमा संक्रमण भएको देश जहाँ भाइरस बढी फैलन नपाओस भनेर सवै मुलुकले प्राय मुलुकलाइ लक डाउन गरि जनता हरूलाइ घरमानै सेल्फ क्वारेन्टाइन बस्ने व्यव्स्था गरेको छ ।

371
पल्लव पन्त
शुक्रवार, चैत्र २१, २०७६

सन् २०११ को जनगणना अनुसार नेपालमा १.९५% अपांगता भएका व्यक्तिहरू छन् भनिरहँदा प्रमाणित भएका र प्रमाणित हुन वाँकि विभिन्न खालको प्रकोप, विपद्, घटना, दुर्घटनावाट भएको क्षति र मानवमा परेको असरले गर्दा जनसंख्याको १०% मा अपांगता रहेको छ भन्ने गरिन्छ । जुन ३० लाखको हाराहारीमा हुन्छ । अपांगता भएका व्यक्तिहरू सधैँ नै संकटको अवस्थामा हुन्छन् । उनीहरूको विभिन्न क्षेत्रमा पहुँच एकदम न्युन हुन्छ भने गरिवी र अपांगता एक अर्कोसँग जोडिएको हुन्छ ।

868
सन्तोष तिमल्सिना
शुक्रवार, चैत्र २१, २०७६

सहकारी भनेको सहकार्य अर्थात आफ्ना सेयर सदस्य र सामुदायिक हितका लागि आपसमा मिलेर काम गर्नु हो । अर्को शब्दमा सहकारीता भन्नाले समान इच्छा, आकाक्षा र समान आस्था भएका व्यक्तिहरूको प्रजातन्त्रिक नियन्त्रण, नैतिकता, इमान्दारीता, समानता एंव समन्वयमा आधारीत स्वतन्त्र र स्वायत्त सांगठानिक संस्था हो । समान उद्देश्य भएका एकै ठाउँमा बसोबास गर्ने र मन मिल्ने व्यक्तिहरू एक आपसमा मिलेर सामूहिक हितमा गरिने कार्य नै सहकारीको मूल अवधारणा हो ।

4233