कारोबार संवाददाता
बिहिवार, मंसिर २६, २०७६

संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (यूएनडीपी) ले सार्वजनिक गरेको विश्व मानव विकास प्रतिवेदनमा नेपालले झिनो सुधार गरे पनि मध्यम मानव विकास भएका मुलुकहरू र दक्षिण एसियाकै औसतभन्दा निकै कमको सूचकांक देखिनुले मुलुकमा मानव विकासका अवस्था नाजुक रहेको संकेत गर्छ । गत वर्षको १ सय ४९ औं स्थानबाट उक्लेर १ सय ४७ औं स्थानमा पुगेको देखिए पनि यो स्थान दक्षिण अफ्रिकी मुलुक केन्यासँग साझेदारी गरेको छ । नेपालको हालको सूचक ०.५७९ छ, जसलाई मध्यम आय भएका मुलुकहरूको सूचीमा राखिएको छ । यद्यपि, मध्यम मानव विकास भएका मुलुकहरूको औसत सूचकांक ०.६३४ छ ।

199
कारोबार संवाददाता
बुधवार, मंसिर २५, २०७६

मुलुकमा सम्पत्ति शुद्धीकरणको विषय पछिल्ला केही वर्षयता निकै पेचिलो बन्दै गएको छ । सम्पत्ति शुद्धीकरणका अन्तर्राष्ट्रिय प्रावधान र प्रतिवद्धता समयमै पालना नगर्दा नेपालले विगतमा कालोसूचीमा पर्नबाट जोगिन निकै संघर्ष गर्नुपरेको थियो भने त्यसयता मुलुकभित्र नयाँ कानुन निर्माणमा सधैंजसो सम्पत्ति शुद्धीकरणका विषयले प्राथमिकता पाउँदै आएका छन् ।

231
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, मंसिर २४, २०७६

नेपालको संविधानले स्वच्छ वातावरणमा बाँच्न पाउनुलाई मौलिक हकका रूपमा राखेको छ । तर, सर्वसाधारणले यो मौलिक अधिकारको प्रत्याभूति गर्न सकेका छैनन् । वायुप्रदूषण नेपालका प्रमुख सहरी क्षेत्रहरूमा सबैभन्दा ठूलो चुनौतीका रूपमा देखापरेको छ ।

183
कारोबार संवाददाता
सोमवार, मंसिर २३, २०७६

२०७२ सालको भूकम्पले नेपालमा ठूलो क्षति पु-यायो । भूकम्पले देशका १४ जिल्लामा कुल ८ लाख १६ हजार निजी आवासहरू भत्किएकोमा हालसम्म ४ लाख ७६ हजार पुनर्निर्माण भइसकेको र १ लाख ९१ हजार पुनर्निर्माण प्रक्रियामा रहेको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जनाएको छ । निजी आवासमात्र होइन, सार्वजनिक पूर्वाधार र पुरातात्विक महत्वका सम्पदाहरू पनि ठूलो संख्यामा भत्किएका, चर्किएका थिए । पुनर्निर्माण प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म ५५ प्रतिशतमात्र स्वास्थ्य संस्थाको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ भने ७१ प्रतिशत विद्यालयको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ । यस्तै, ७५ प्रतिशत सार्वजनिक भवनहरूको पुनर्निर्माण वा प्रबलीकरण सम्पन्न भएको छ । अर्कातिर केवल ४२ प्रतिशतमात्र सांस्कृतिक सम्पदाको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएको छ ।

237
कारोबार संवाददाता
आइतवार, मंसिर २२, २०७६

नेपालमा राजनीतिक स्थिरतापछि जुन ढंगले वैदेशिक लगानी बढ्छ भन्ने अपेक्षा गरिएको थियो, त्यो अपेक्षाअनुरूप लगानी बढ्नै सकेन । नेपाल राष्ट्र बैंकका तथ्यांकअनुसार गत आर्थिक वर्ष ०७५-७६ मा खुद वैदेशिक लगानी प्रवाह १३ अर्ब ६ करोड रुपैयाँमात्र रह्यो । यो अघिल्लो वर्षभन्दा २५ प्रतिशतले घटेको हो ।

202
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, मंसिर २०, २०७६

नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० सुरु हुन तीन सातामात्र बाँकी छ । २० लाख पर्यटक भित्र्याउने महत्वाकांक्षी लक्ष्य बोकेको भ्रमण वर्षको तयारी हेर्दा भने त्यति उत्साही हुन सकिँदैन । भ्रमण वर्षको तयारी गर्नुपर्ने बेला लामो समयसम्म तालुक निकाय संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय नेतृत्वविहीन हुुनु र मन्त्रीका रूपमा नेतृत्व सम्हालेका योगेश भट्टराईलाई बुझ्न नै समय लाग्नुजस्ता कारणले यसको तयारी ओझेलमा प¥यो । हुन त यतिबेला मन्त्री भट्टराई कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधिलाई बोलाएर सहयोगको आग्रह पनि गरिरहेका छन् र उद्घाटन समारोहमा विभिन्न मुलुकका पर्यटनमन्त्रीहरू आउने दाबीसमेत गरिरहेका छन् ।

195
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, मंसिर १९, २०७६

पछिल्लो समयमा आमउपभोक्ताले बजारमा अत्यधिक महँगी बढेको अनुभूति गरिरहेकका छन् । विशेष गरी तरकारीको मूल्य २०० प्रतिशतसम्म बढेको छ । अन्य उपभोग्य वस्तु पनि त्यसरी नै महँगिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको त्रैमासिक आर्थिक समीक्षा विवरणले नै गत आर्थिक वर्षको तुलनामा यस वर्षको पहिलो तीन महिनामा उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.४४ प्रतितशले बढेको देखाएको छ । यसमा पनि खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मुद्रास्फीति ७ प्रतिशत छ । यो औसत आधारमा तयार पारिने सूचकांक भएकाले बजारमा वास्तविक मूल्यवृद्धिदर योभन्दा पनि निकै उच्च छ । खासगरी दसैंताका बजार अत्यधिक महँगियो ।

227
कारोबार संवाददाता
बुधवार, मंसिर १८, २०७६

२०४९ सालमा नेपालमा पासपोर्ट दिने प्रक्रियालाई उदार बनाएर नेपालीहरूलाई विदेशीमा पढ्न, काम गर्न सहजीकरण गरिएसँगै फस्टाएको वैदेशिक रोजगार अहिले देशको अर्थतन्त्र धान्ने मुख्य आधार भएको छ । भर्खरै वल्र्ड इकोनोमिक फोरमले सार्वजनिक गरेको एक विवरणअनुसार कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) का अनुपातमा सर्वाधिक धेरै रेमिट्यान्स भिœयाउने मुलुकहरूमध्ये नेपाल चौथो स्थानमा छ । यो वैदेशिक रोजगारको सहउत्पादन हो । विश्व बैंकको तथ्यांकलाई उद्धृत गर्दै वल्र्ड इकोनोमिक फोरमले उल्लेख गरेअनुसार सन् २०१८ मा नेपालले यहाँको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ३०.१ प्रतिशत रेमिट्यान्स भिœयाएको छ ।

256
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, मंसिर १७, २०७६

देशकै गेम चेन्जर मानिएका ठूला परियोजनाका कारण निजगढ क्षेत्रमा असीमित अवसरहरू सिर्जना भइरहे पनि यसलाई व्यवस्थित गर्नु जरुरी छ । नेपालमा लगानीको असीमित अवसर छ भन्नेमा सन्देह छैन । तर, लगानीको वातावरणचाहिँ कत्तिको छ भन्नेमा सधैँजसो बहस र विवाद हुने गरेको छ ।

287
कारोबार संवाददाता
आइतवार, मंसिर १५, २०७६

नेपालमा ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटको व्यावसायिक प्रयोग हुन थालेको लामो समय भएको छैन । अझै पनि ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटको पहुँच निकै साँघुरो छ । यदि मोबाइलमा आधारित इन्टरनेट सेवाको पहुँचलाई अलग गर्ने हो भने वास्तविक तहमा इन्टरनेटको पहुँच नै कमजोर देखिन्छ । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको सबैभन्दा पछिल्लो एमआईएस प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा २०७६ साउन महिनासम्म कुल इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको संख्या १ करोड ९८ लाख ४१ हजार पनि मोबाइलमा आधारित इन्टरेन चलाउनेहरूको अनुपात ७९ प्रतिशत छ ।

142
कारोबार संवाददाता
सोमवार, मंसिर १६, २०७६

राष्ट्रिय योजना आयोगको विद्यमान अनुगमन प्रणालीले विकास आयोजनाहरूको सही ढंगले मूल्यांकन गर्नै सकेको छैन । वर्तमान सरकार गठन भएदेखि नै प्रधानमन्त्री केपी ओलीका भाषणहरूमा मात्र होइन, सरकारको नीति तथा कार्यक्रम, बजेट वक्तव्य र अन्य नीतिगत दस्तावेजहरूमा ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’को नारा उल्लेख भएको भेटिन्छ, तर सरकार गठन भएको झन्डै दुई वर्षको अवधि बितिसक्दा पनि आमनागरिकले यसको अनुभूति गर्न सकेका छैनन् ।

255
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, मंसिर १३, २०७६

नेपाल भूपरिवेष्ठित मुलुक भएकाले तेस्रो मुलुकसँग व्यापारका लागि छिमेकी भारतकै भर पर्नुपर्ने अवस्था छ । वैदेशिक व्यापारमा पनि निर्यात व्यापार परिमाणात्मक रूपमा ठूलो नभए पनि आकारका हिसाबले आयात व्यापारको साइज उल्लेख्य नै छ । यसैले व्यापार सहजीकरण नेपालका लागि सधैँ टाउको दुखाइको विषय बनेको छ । भारतले उपलब्ध गराएका सीमित बन्दरगाह र नाकाबाटै वार्षिक १५ खर्बको व्यापार हुने गरेको छ । केही समयअघि उत्तरी छिमेकी चीनसँग पनि पारवहन सम्झौता भएको छ, तर व्यावहारिक रूपमा नेपालले चिनियाँ बन्दरगाह र नाका भने प्रयोग गर्नसक्ने अवस्था छैन ।

281
डा. प्रकाशकुमार श्रेष्ठ
बिहिवार, मंसिर १२, २०७६

छोटो अवधिमै नेपालमा फैलिएको फौजी कीराको प्रकोपका कारण देशभरिकै मकै र धानबालीमा व्यापक क्षति पुगेको छ । प्लान्ट क्वारेन्टाइन एवं विषादी व्यवस्थापन केन्द्रको प्रारम्भिक विवरणअनुसार फौजी कीराको प्रकोपले देशभरिका कम्तीमा २० हजार हेक्टरमा लगाइएको धानबाली नष्ट पारेको छ । यो अनुपात अझ बढी हुनसक्छ, किनकि वास्तविक सूचना अझै संकलनकै क्रममा छ । फौजी कीराले बाली नष्ट गर्न थालेपछि कतै किसानहरूले धानबालीमै आगो लगाउन थालेका छन् ।

428
कारोबार संवाददाता
बुधवार, मंसिर ११, २०७६

चालू आर्थिक वर्षमा सरकारको राजस्व संकलन लक्ष्य पूरा हुनसक्ने सम्भावना निकै कम देखिन थालेको छ । पहिलो चौमासिक अवधिमा सरकारको राजस्व संकलन कुल लक्ष्यको २१ प्रतिशतभन्दा कम उठेको छ । सरकारी तहबाट आर्थिक तथा व्यावसायिक गतिविधिहरू बढेको दाबी गरिरहिएको अवस्थामा राजस्व लक्ष्यभन्दा कम उठ्नुले सरकारको लक्ष्य पुनः आर्थिक वर्षको बीचमा गएर संशोधन गर्नुपर्ने संकेत दिइरहेको छ । गत आर्थिक वर्षमा पनि बजेटको मध्यावधि समीक्षाका क्रममा राजस्व लक्ष्य र खर्च प्रक्षेपण दुवैमा संशोधन गरिएको थियो ।

286
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, मंसिर १०, २०७६

ट्याक्सीले ठगी गरे कारबाही गर्नुपर्छ तर सोही बहानामा चोरबाटोबाट कानुनले नचिन्ने अर्थात् सुरक्षा, बिमा र कर कुनै पनि मापदण्ड पूरा नभएको राइड सेयरिङलाई प्रवद्र्धन गर्नुपर्छ भन्ने होइन ।

515