भीम गौतम
शुक्रवार, मंसिर ६, २०७६
414

पावर समिट २०१९ सुरु

नेपालबाट छिमेकी राष्ट्रहरूमा विद्युत् निर्यातको सम्भावना र चुनौतीबारे वृहत छलफलका लागि बिहीबारदेखि पावर समिट २०१९ सुरु भएको छ । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था (इप्पान)को आयोजना तथा नेपाल, भारत, बंगलादेश, चीन, नेदरल्याण्ड, नर्वे, दक्षिण कोरिया, क्यानडा लगायतका देशका सरकारी तथा निजी क्षेत्रका ऊर्जा क्षेत्रमा संलग्न मन्त्री, विज्ञ र लगानीकर्ताहरूको सहभागितामा सम्मेलन सुरु भएको हो ।
सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले क्षेत्रीय विकासका लागि खुला रूपमा विद्युत् व्यापारको आवश्यकता रहेको बताए । “लगानीका लागि उपयुक्त र अनुकल समय भएको र लगानीको सुरक्षण गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको छ,” उनले भने, “आर्थिक विकासका लागि क्षेत्रीय रूपमा खुला विद्युत् व्यापारको आवश्यकता छ ।”
स्वच्छ ऊर्जाको रूपमा लिइने जलविद्युत् उत्पादन बढ्दो क्रममा रहेको उल्लेख गर्दै मन्त्री पुनले बढी भएको विद्युत् नेपालले भारत र बंगलादेशलाई बेच्न चाहेको बताए । उनले ऊर्जा क्षेत्रको विकासका लागि क्षेत्रीयस्तरको कनेक्टिभिटी जरुरी रहेको बताउँदै यसका लागि नेपाल र भारतबीच इनर्जी बैकिङ अघि बढेको तथा व्यापारका लागि दुई देशबीच प्रक्रियामा रहेको बताए ।
भुटानका आर्थिक मामिलामन्त्री लोकनाथ शर्माले जलविद्युत् विकासका कारण भुटानले आर्थिक रूपमा आफूलाई समृद्ध बनाउन सकेको बताउँदै विद्युत् व्यापारले अर्थतन्त्रमा ठूलो प्रभाव पार्ने बताए । भुटान र नेपाल दुवै देशको मुख्य ऊर्जाको आधार जलविद्युत् भएको बताउँदै उनले दुई देशबीच ऊर्जाको व्यापारमा सहकार्य गर्न सकिने बताए ।
सम्मेलनमा बंगालादेशका विद्युत्, ऊर्जा तथा खनिज राज्य मन्त्री नसरुल हमिदले नेपालको ऊर्जा विकासका लागि वंगलादेशका सरकारी र निजी क्षेत्र दुवैले लगानी गर्न लागेको जानकारी दिँदै क्षेत्रीय व्यापारको सम्भावनालाई अघि बढाउनुपर्ने बताए ।
सम्मेलनमा नेपालका लागि भारतीय राजदूत मन्जीभसिंह पुरीले क्षेत्रीय विकासका लागि बिजुली आवश्यक रहेकोले यसका लागि नेपाल भारतको संयुक्त पहल आवश्यक रहेको बताए । विश्व बैंकका क्षेत्रीय निर्देशक फारिस हडाडले नेपालको जलविद्युत् विकासको लागि सरकारी र निजी क्षेत्रलाई बैकले सहयोग पु¥याउँदै आएको बताए । ७ सय प्रतिनिधि रहेको सम्मेलनमा आयोजना निर्माण तथा ऊर्जा व्यापारका विषयमा २ सम्झौता भएका छन् । जलविद्युत् लगानी तथा विकास कम्पनी र एनएचपीसी इन्डियाबीच ऊर्जामा लगानीबारे लेटर अफ एक्सचेन्ज भएको छ भने भारतीय इनर्जी एक्चेन्ज सेन्टर र स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था नेपालका बीच विद्युत् व्यापारका लागि समझदारी भएको छ ।

सम्मेलनमा नेपाल–भारत–बंगलादेशबीच त्रिपक्षीय विद्युत् व्यापार तथा आयोजना निर्माण विषयमा महत्वपूर्ण १० सम्झौता हुँदै छन् । बंगलादेशले सन् २०४० सम्म नेपालबाट ९ हजार मेगावाट विद्युत् लैजाने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।

माथिल्लो कर्णालीको बिजुली किन्न बंगलादेश तयार
भारतीय कम्पनी जीएमआरले नेपालमा निर्माण गरिरहेको ९ सय मेगावाटको माथिल्लो कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाको विद्युत् किन्न तयार भएको छ । बंगलादेशका विद्युत्, ऊर्जा तथा खनिज राज्यमन्त्री नसरुल हमिदले जीएमआरसँग विद्युत् किन्ने सम्झौता भएको जानकारी दिए । मन्त्रालयले विद्युत् किन्नका लागि तयार भएर सम्झौता गरिसकेको जानकारी उनले दिएका थिए । जीएमआरका प्रतिनिधिले भने खनिज मन्त्रालयसँग विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) भए पनि अन्य मन्त्रालयसँगको थप प्रक्रिया बाँकी रहेको र केही महिनाभित्र औपचारिक रूपमा पीपीएको सम्झौता हुने जानकारी दिए ।