भीम गौतम
बुधवार, पुष ११, २०७५
660

राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण तथा पुनस्र्थापना योजना बनाइ तीन वर्षभित्र शतप्रतिशत निजी आवास निर्माण गर्ने घोषणा गरेको थियो । तर, यस अवधिमा जम्मा ४५ प्रतिशतमात्र निजी आवास निर्माण सम्पन्न भएको छ ।
राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण तथा पुनस्र्थापना योजना बनाइ तीन वर्षभित्र शतप्रतिशत निजी आवास निर्माण गर्ने घोषणा गरेको थियो । तर, यस अवधिमा जम्मा ४५ प्रतिशतमात्र निजी आवास निर्माण सम्पन्न भएको छ ।पुनर्निर्माण प्राधिकरणले आफ्नो तीन वर्षे प्रगति प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न मंगलबार आयोजित कार्यक्रममा हालसम्म ४५ प्रतिशतमात्र निजी आवास निर्माण भएको जानकारी दिएको छ । प्राधिकरणका अनुसार ८ लाख ८४ हजार ८ सय लाभग्राही रहेकोमा ७ लाख ४२ हजार १ सय ३५ भूकम्प प्रभावितले अनुदान सम्झौता गरेकोमा ३ लाख ३७ हजार ३ सय १९ ले मात्र निजी आवास निर्माण गरेका हुन् । २ लाख ३३ हजार ३ सय ४३ अर्थात ३२ प्रतिशतले निजी आवास निर्माण गरिरहेको र बाँकीले निर्माण सुरु गर्न नै बाँकी रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । “तीन वर्षभित्र निजी आवास निर्माण सम्पन्न गर्ने घोषणा गरिएको थियो तर राजनीतिक अस्थिरता र प्राधिकरण नेतृत्वमा आएको फेरबदलको समस्याले पूरा गर्न सकिएन,” प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले भने, “अबको दुई वर्षमा पूरा गर्छौ, पुनर्निर्माणका अधिकांश काम स्थानीय तहमा हस्तान्तरण गरेका छौं, तोकिएकै समयमा पूरा हुन्छ ।

”प्राधिकरणका अनुसार हालसम्म ४ लाख ३६ हजार ९ सय ११ गुनासो दर्ता भएकोमा पुनरावलोकनबाट १ लाख ३१ ह्जार ७ सय ३२ थपिएका छन् भने प्राधिकरणले जोखिम वर्गको रूपमा पहिचान गरिएका १८ हजारमध्ये २ हजार प्रभावितले मात्र अनुदान पाएका छन् । प्राधिकरणले चालू वर्षभित्र पहिलो किस्ता लिएका सबै प्रभावितको तथा  आर्थिक वर्ष २०७६-०७७ भित्र गुुनासो, परम्परागत र स्थानान्तरण वस्तीका साथै जोखिम वर्गका सबैको पुनर्निर्माण गरिसक्ने लक्ष्य राखेको छ । प्राधिकरणका अनुसार हाल विद्यालय भवन ५५ प्रतिशत भएको छ भने निर्माणाधीन अवस्थामा २५ प्रतिशत छ । अझै २० प्रतिशत निर्माण हुन बाँकी छ । ७ हजार ५ सय ५३ विद्यालय भूकम्पबाट क्षति भएका थिए । त्यसैगरी करिब ५० हजार कक्षा कोठा क्षति भएकोमा ३६ प्रतिशत सम्पन्न भएका छन् भने ३४ प्रतिशतको अझै काम सुरु भएको छैन । १ हजार १ सय ९७ स्वास्थ्य केन्द्रमध्ये ५४ प्रतिशत सम्पन्न भएको छ भने ३४ प्रतिशतको अझै सुरु भएको छैन । प्राधिकरणका अनुसार ४ सय १५ सरकारी भवनमध्ये ६० प्रतिशत सम्पन्न भएको छ भने ३५ प्रतिशत निर्माणधीन अवस्थामा छन् । प्राधिकरणले ७ सय ५३ पुरातात्विक सम्पदामध्ये २७ प्रतिशत सम्पन्न भएको, ४१ प्रतिशत निर्माणाधीन र ३२ प्रतिशत निर्माण सुरुनै हुन नसकेको जनाएको छ । भूकम्पबाट ८३ सडक क्षति भएकोमा हालसम्म ४ प्रतिशतसम्म निर्माण सम्पन्न भएको छ भने ४६ प्रतिशत निर्माणाधीन अवस्थामा छ । त्यसैगरी ५० प्रतिशत अझै सुरु हुन सकेको छैन । पुनर्निर्माणका लागि ९ खर्ब ३८ अर्ब लागत अनुमान गरिएकोमा हालसम्म १ खर्ब ८६ अर्ब मात्र खर्च भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । जुन प्रतिशतको आधारमा २० प्रतिशत भन्दा कम हो । लागतबारे मध्यावधि समीक्षा गरिएको जानकारी दिँदै प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ज्ञवालीले लागत घट्ने बताए तर उनले कति घट्नेबारे निर्णय नभइसकेको जानकारी दिए । 

काम सम्पन्न (प्रतिशत) बाँकी (प्रतिशत)
निजी आवास      ४५      २३
विद्यालय भवन    ५५     २०
कक्षाकोठा         ३६     ३४
स्वास्थ्य संस्था     ५४     ३४
सरकारी भवन     ६०     ५
पुरातात्विक सम्पदा २७   ३२
सडक निर्माण        ४    ५०

स्रोतः पुनर्निर्माण प्राधिकरण