‘दक्षिण एसियाको विद्युत व्यापारका लागि पूर्वाधार र नीति आवश्यक’ «

‘दक्षिण एसियाको विद्युत व्यापारका लागि पूर्वाधार र नीति आवश्यक’


दक्षिण एसियाली राष्ट्रबीच ऊर्जा व्यापार सम्भव भएको बताउँदै सम्बन्धित देशका प्रतिनिधिले यसका लागि राजनीतिक तत्परता, आवश्यक पूर्वाधारको निर्माण तथा कानुन र नीति व्यवस्थापन गर्नुपर्ने जनाएका छन् ।
यूएसएडको ऊर्जा एकीकरण कार्यक्रमका लागि दक्षिण एसियाली अभियान (सारी) ले यस क्षेत्रमा अन्तरदेशीय व्यापार र ऊर्जा सुरक्षाका लागि दक्षिण एसियामा क्षेत्रीय ऊर्जा बजार स्थापना विषयक मंगलबार भएको भर्चुअल अन्तरकृयामा उनीहरूले यस्तो बताएका हुन् । उनीहरूले सम्भावनाहरूको आधारमा द्विपक्षीय, त्रिपक्षीय र बहुपक्षीय छलफल र सहमतिको आधारमा व्यापारलाई अघि बढाउनुपर्ने बताए ।
अन्तरकृया कार्यक्रममा नेपाल विद्युत प्राधिकरण विद्युत व्यापार विभागका निर्देशक प्रबल अधिकारीले विद्युत व्यापारलाई भूराजनीतिबाट अलग गरेमा मात्र दक्षिण एसियाली राष्ट्रबीच विद्युत व्यापार हुने बताउँदै आर्थिक र प्राविधिक रूपमा भने विद्युत व्यापार सम्भव भएको बताए । पछिल्लो समयमा नेपालले भारतलाई विद्युत व्यापारका लागि प्रयास गरे पनि सहमति आउन नसकी वर्षाको बिजुली खेर गएको बताउँदै उनले एक महिनापछि नेपाल सुख्खा याममा प्रवेश गरेर विद्युत आयातमा केन्द्रित हुनुपर्ने बताए । नेपालमा जुनसुकै उत्पादकले विद्युत उत्पादन गरे पनि निर्वाध रूपमा बिक्री गर्न पाउने गरी अन्तरदेशीय विद्युत व्यापार निर्देशिकामा भारतले संशोधन गर्नुपर्ने र यसमा कुनै अवरोध हुन नहुने उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रममा भारतको ऊर्जा मन्त्रालयका सहसचिव घनश्याम प्रसादले दक्षिण एसियाली राष्ट्रबीच विद्युत व्यापारको सम्भावना रहेको बताउँदै अन्तरदेशीय व्यापार निर्देशिका ल्याएपछि सबै देशसँग विद्युत व्यापारका लागि हात बढाएको बताए । नेपालसँगको व्यापारबारे पनि दुवै देशबीच द्विपक्षीय संयन्त्रभित्र छलफल भइरहेको उनको भनाइ थियो ।
दक्षिण एसियाली राष्ट्रबीच दिगो ऊर्जा सुरक्षाका लागि एकीकृत ग्रिडको मार्गचित्र निर्माण गर्नुपर्ने अवधारणा अघि सारिएको छ । भारतीय उद्योग महासंघ (सीआईआई) ले दिगो ऊर्जा सुरक्षामा अग्रसरता विषयलाई केन्द्रित गरेर आयोजना गरेको भर्चुअल साउथ एसिया पावर समिटमा नेपाल, भारत, भुटान र बंगलादेशका ऊर्जा क्षेत्रका सरकारी र निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिले एकीकृत ग्रिडमा जोड दिँदै यस्तो अवधारणा अघि सारेका हुन् ।
कार्यक्रममा श्रीलंकाको ऊर्जा मन्त्रालयका एडिस्नल सचिव डा. एमएनएस परेरा, वंगलादेशको पावर सेलका महानिर्देशक मोहमद होसिन, भारतको आईईएक्सका रणनीति र नियमन मामिलाका निर्देशक राजेश के मेडीरात्ता, भुटानको आर्थिक मन्त्रायका मुख्य इन्जिनियर डावा छोईड्रोनलगायतले दक्षिण एसियाभित्र विद्युत व्यापारका लागि र कनेक्टिभिटीका लागि प्रकृया अघि बढाएको बताउँदै यसलाई विशेष जोड दिएर अघि बढ्नुपर्ने बताए । दक्षिण एसियाली राष्ट्रबीच जलविद्युत, सोलारलगायतका स्वच्छ ऊर्जा विकासका लागि सबैबीच सहकार्य हुनुपर्ने बताउँदै उनीहरूले क्षेत्रीय र सहक्षेत्रीय रूपमा ग्रिड, नीति नियम र पूर्वाधारमा एकरूपता आवश्यक रहेको बताए ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्