मिठो उखुको तितो कथा, फेरि ठगिए किसान, पाएन तोकिएको समयमा भुक्तानी «

मिठो उखुको तितो कथा, फेरि ठगिए किसान, पाएन तोकिएको समयमा भुक्तानी

राधेश्याम कुशवाहा
सर्लाही
– नेपाललाई कृषि प्रधान देश भनिए पनि यहाँका किसानहरू आफूले सालभरी मेहनत गरेर उब्जाएको बाली बिक्री पछि पैसा लिनसमेत आन्दोलन गर्नुपरेका छन् । सरकार, उद्योगी र राजनीतिक दलहरूबाट पटक–पटक ठग्दै आएका किसानहरूको घाउमा मलहम लगाउन कोही आएन । चुनावको समयमा ठूल–ठूला भाषण गर्ने हाम्रो राजनीतिक दलहरू सत्ताको पदका लागि दिनहुँ सडक आन्दोलनमा छन, तर किसानहरूको लागि बोलिदिने कोही अघि आएन । किसानहरूले उखु खेतीको पैसा नपाउने डरले सर्लाहीका उखु किसानहरू विस्थापति हुनुको बाली उखु नै छोडी अरु बाली लगाउन थालेका गोडैता नगरपालिका–२ निवासी रंजितकुमार सहनीले बताए ।
आर्थिक बर्ष २०७१ ७२ मा अन्नपूर्ण मिलमा १९३ क्विटन्टल ७३ किलो उखु बेचेका सहनिले भुक्तानी पाउनुपर्ने पैसा ६८ हजार ५ सय रुपैयाँ बाँकी अहिलेसम्म पनि नपाएको गुनासो गरे । रासायनिक मलखादको चरम अभावबीच ऋण कारेर उखु खेती गरेका थियौं। उखु मिलमा पु¥याउनका लागि पनिमजुदर र उखु ढुवानीको रकम साहू महाजनसँग चर्काे मूल्यमा ऋण लिएर नै दिए । तर, मिलबाट एक रुपैयाँ पनि भुक्तानी नपाएपछि आफू पाँच÷सात लाखको मोटो ऋण डुबेको बोल्दै आँखबाट आँसुबाट झरे । समयमा भुक्तानी नपाएपछि आफ्नो परिवारको सडकमा आउनुको साथै परिवारको खान लाउनमा समस्या भएको दयनिय भएको बताए । सोही आर्थिक बर्षकै ७१ हजार बाँकी रहेका रौतहटको लक्ष्मीपुर निवासी राम साहको कथा पनि उस्तै छन् । समयमा भुक्तानी पाउने आशामा साहू महाजनसंग चर्काे मूल्यमा ऋण लिएर छोरीको बिहे गरे । मधेसमा छोरीको बिहेको मोटो दाइजोको मार पर्याे तर समयमा भक्तानी पाएन । साहु महाजनसंग चर्काे मूल्य र मिठो उखुको तिता कथाका कारण उनी उखु खेती गर्न समेत छोडिदिए तर साहू महाजनको चर्काे ब्याज झन चर्काे हुँदै गयो । मोटो ऋणका कारण उहाँको परिवारको अवस्था एकदमै दयनीय हुन पुग्यो । समयमा भुक्तानी नपाएपछि परिवार चलाउन र छोराको पढाइमा समयमा हुन पुगेको अर्का उखु किसान विजयकुमार साहले बताए । आर्थिक वर्ष २०७४ ७५ कै अन्दाजी १ लाख बाँकी रहेको बताउँदै छोरालाई उच्च शिक्षाका लागि चरिकोट पठाएपनि भुक्तानी नपाउदा चर्काे मूल्यमा ऋण काढेर छोराको पढाइका लागि पैसा पठाउँदै आएको गुनासो गरे ।
उखु किसान संघर्ष समितिका केही अगुवाहरू पैसाको लोभ लालचमा परेर गोप्य रुपमा सहमति गर्याै । घरबाट चर्काे ब्याजमा ऋण कारेर काठमाडौं पुगेर कठयग्रिएको जाडोमा १६ दिनसम्म आन्दोलन गरेका किसान साथी समेत गमाए र तर सहमति भएपनि भुक्तानी पाएन ।
आन्दोलनको क्रममा कतिपय किसान संघर्ष समितिका केही अगुवाहरू पैसा र लोभको लालचमा गोप्य रुपमै उद्योगीसंग सहमति गरी किसानहरूलाई धोका दिएको उखु किसान सतेन्द्र ठाकुरले बताए । आन्दोलनको क्रममा विभिन्न मनकारी व्यक्तिबाट पाएका न्यानो कपडा, राहत तथा आर्थिक सहयोगमा पनि केही किसान अगुवाहरू अनियमितता गरेर आफ्नो गोजी भरे तर गरिब सोझा साझा किसान रित्तोहात घर फर्केको बताए । हामीसंग किसानहरू ऋण काढेर काठमाडौंमा आन्दोलनका गएको अर्का किसान मुकेश ठाकुरले बताए । तर, उपत्याकाको जाडोमा १६ दिनसम्म आन्दोलन पनि गरे । तर, सरकार र उद्योगीहरू उखु किसानहरूसँग छल गर्दै २१ दिनभित्रमा भुक्तानी दिनुपर्ने समहति गराएपनि २४ दिन पनि बित्न लाग्दा पनि अधिकांश उखु किसानले भुक्तानी नपाएको गुनासो गरे ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्