कुलमान वहिर्गमनपछिको लोडसेडिङमुक्त लक्ष्मीपूजा «

कुलमान वहिर्गमनपछिको लोडसेडिङमुक्त लक्ष्मीपूजा


चार वर्षअघि लक्ष्मीपूजाको दिनबाटै काठमाडौं उपत्यका लोडसेडिङमुक्त भएको थियो । एक दशकभन्दा बढी झिलिमिलिकै चाड तिहारको लक्ष्मीपूजाको दिन अँध्यारोमा बस्नुपर्ने काठमाडौंवासीको पीडा अन्त्य भएको दिन थियो त्यो, अनि कुलमान घिसिङलाई सामान्य इन्जिनियरबाट सार्वजनिक हिरो बनाउने आधार दिन पनि । नयाँ कार्यकारी निर्देशक रुपमा नियुक्त भएका घिसिङको व्यक्तित्व त्यसपछि यति चुलियो कि चार वर्षे कार्यकाल सकिएपछि पुनः नियुक्तिको लागि माइतीघरमा जुलुसनै भयो ।
कार्यकारी निर्देशकबाट वहिर्गमन भएपछि फेरि धेरैले लोडसेडिङ दोहोरिने भन्दै पुनः नियुक्तिको माग गरेका थिए । स्वयं कुलमानले फेरि लोडसेडिङ नहुने बताए पनि सर्वसाधारण पत्याउन तयार थिएनन् । नारा जुलुश लाग्न छोडेन, सामाजिक सञ्जालको पेज त पुनः नियुक्तिको लागि भरिएको थियो । धेरै माग उठ्न थालेपछि स्वयं कुलमानले नै आफ्नो पुनःनियुक्तिका लागि नारा जुलुश रोक्न आह्वान गर्नुपरेको थियो । उनको पुनः नियुक्तिलाई लिएर ऊर्जामन्त्री र मन्त्रिपरिषद्बीच नै फरक धारणा सार्वजनिक भएका थिए । ऊर्जामन्त्रीले प्रस्ताव गरेको बताएका थिए भने तत्कालीन सरकारका प्रवक्ताले मन्त्रिपरिषद्मा प्रस्ताव नआएको बताएका थिए । त्यसपछि विद्युत्् प्राधिकरणको नेतृत्वलाई मात्र होइन, सरकारलाई नै लोडसेडिङमुक्त बनाइराख्न चुनौती थपिएको थियो । त्यसका लागि प्रायः बिजुलीको सबैभन्दा बढी माग हुने (कुनै वर्ष हिउँदमा पनि भएको छ) लक्ष्मीपूजालाई लोडसेडिङमुक्त बनाउन सकिएमा व्यक्तिले होइन, प्रणाली अर्थात जोसुकैले पनि अन्त्य गर्न सक्छ भनेर सन्देश जान सक्ने भन्दै यसको तयारी गरिएको थियो ।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले समेत आफ्ना निकटहरूसँग कुलमानले होइन, प्रणाली (सिष्टम) ले लोडसेडिङ अन्त्य भएको देखाउन लक्ष्मीपूजामा विशेष तयारीका लागि अह्राएका थिए । प्रधानमन्त्री कार्यकाल यतिसम्म चिन्तित थियो कि चाडवाडका लागि विशेष योजना बनाइरहेका लेखा सेवाका (गैरप्राविधिक) लेखनाथ कोइरालाबाट यो असम्भव हुन्छ कि भनेर ऊर्जामन्त्रीलाई बोलाएर प्रणाली सञ्चालनमा काबिल मानिएका र प्राधिकरणकै वरिष्ठमध्ये पहिलो नम्बरमा रहेका हितेन्द्रदेव शाक्यलाई एनईए इन्जिनियरिङ कम्पनीबाट फिर्ता बोलाएर अधिकार दिन समेत लगाएको थियो । सोही अनुसार, एक साताअघि विद्युत्् प्राधिकरणले काज फिर्ता मात्र बोलाएन, बोर्डले ६ महिनाका लागि अधिकारसहितको कायममुकायम कार्यकारी निर्देशक पनि बनायो । उनी त्यस लगत्तै लक्ष्मीपूजासहितका दिनमा विद्युत् आपुर्ति सुनिश्चित गर्न कस्सिए । मन्त्रालयका मन्त्री र व्यवस्थापन टिमले पनि साथ दियो ।
प्राधिकरणका अनुसार, तिहारको लक्ष्मीपूजाको दिन विद्युत्को उच्च माग ११ सय ३२ मेगावाट पुगेको थियो । प्राधिकरणले भने १३ सय मेगावाटसम्मको आपुर्तिका लागि तयारी गरेको थियो । लक्ष्मीपूजाको दिनको उच्च मागको प्रत्यक्ष निरीक्षणका लागि ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुन र प्राधिकरणका कामु निर्देशक शाक्यसहितको स्यूचाटारस्थित भारप्रेषण केन्द्र पुगेका थिए । कार्यकारी निर्देशक शाक्य आफूहरूले चाडवाडलाई लक्षित गरी विशेष योजना बनाएको र सोही अनुसार सहज तरिकाले आपूर्ति गरिएको बताउँछन् । “चाडवाडका लागि १३ सय मेगावाट बराबरको विद्युत् आपुर्तिको व्यवस्था गरिएको थियो, ११ सय ३२ मेगावाट पिक डिमाण्ड पुगेको थियो, त्यो सहजै आपुर्ति ग¥यौं,” उनले भने, “कुनै पनि हालतमा लोडसेडिङ हुँदैन भन्नेमा ढुक्क थियौ, अब कहिल्यै लोडसेडिङ हुँदैन, त्यो व्यवस्थापन गर्न प्राधिकरणको समूह सक्षम छ ।”
प्रायः अधिकांश वर्ष वर्षभरिको उच्च माग लक्ष्मीपूजाको दिन हुने गर्छ तर कुनै वर्ष हिउँदको पुसको दोस्रो साता पनि भएको छ । चालू वर्षको लक्ष्मीपूजाको दिन मागको प्रक्षेपणभन्दा झण्डै दुई सय मेगावाट कम थियो । गत वर्षको लक्ष्मीपूजामा भने ११ सय ५ मेगावाटको माग थियो । प्राधिकरणका अनुसार २०७४ सालको लक्ष्मीपूजाको अधिकतम माग ११६५ मेगावाट र २०७५ सालको लक्ष्मीपूजाको माग १०९७ मेगावाट थियो । काठमाडौँ उपत्यका लोडसेडिङमुक्त भएको २०७३ सालमा भने ९ सय ६० आपूर्ति भएको थियो भने ४ सय ८४ लोडसेडिङ थियो । २०७३ सालपछि कुनै वर्ष लक्ष्मीपूजाको दिन मुलुकभरका सर्वसाधारणले लोडसेडिङ भोग्नुपरेन र तिहार झिलिमिली नै भयो । वितरण प्रणालीको अवरोधले भने अझै पनि गुणस्तरीय विद्युत् सेवा नियमित रुपमा सर्वसाधारणले पाउन भने सकेका छैनन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्