रिसव गौतम
बुधवार, असार १८, २०७६

सामान्यतया सरकारले अर्थतन्त्रमा गतिहीनता अथवा शिथिलता देखा परेको अवस्थामा नयाँ मैद्रिक नीति निर्माण गर्ने भन्ने प्रचलन हो । हाम्रो सरकारले भने प्रायः वार्षिक बजेटको विवरण सार्वजनिक गरेपछि प्रत्येक वर्ष मौद्रिक नीति ल्याउने प्रचलन छ । यस पटकको मौद्रिक नीति कस्तो आउला भन्ने आमचासो अलि बढी नै देखिन्छ । खासगरी नेपाल राष्ट्र बैंकले यस पटकको मौद्रिक नीतिमा बिग मर्जरको विषयलाई लिएर सरोकारवाला बैंक–वित्तीय संस्थाहरूसँग छलफल चलाएकाले पनि आमकौतूहलता अलि बढेको देखिएको हो । तीन वर्षअघि राष्ट्र बैंकले बैंक–वित्तीय संस्थाहरूको मर्जरलाई नै सघाउने गरी बैंकहरूको ४ गुणा चुक्ता पुँजीको नीति ल्याएको थियो । त्यसले पनि खास गरी ठूला बैंकहरूको संख्या नघटाएकाले यसपटक मर्जरलाई नै प्रोत्साहन गर्न राष्ट्र बैंकले नै बिग मर्जरको विषय उठाएको बताइएको छ ।

553
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, असार १७, २०७६

नेपाल एउटा कृषिप्रधान देश हो । यहाँका करिब ८० प्रतिशत मानिस कृषि पेसामा आबद्ध छन् भनिन्छ । यस्तो भनिरहँदा नेपालमा उत्पादन हुने भन्दा ८० नै गुणा बढी दैनिक उपभोग्य वस्तुहरू आयात विदेशबाट भइरहेको छ । नेपालमा उत्पादन भएका उत्पादित वस्तु बाहिरी देशमा निर्यात हुन नसक्दा नेपालमा व्यापारघाटा दिनानुदिन बढ्दै गइरहेको छ ।

366
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
मंगलबार, असार १७, २०७६

कुनै पनि क्षेत्रमा लगानी तब गरिन्छ जब त्यसबाट केही प्रतिफल प्राप्त हुने आशा पलाउँछ । यसो भनेर फाइदा नहुने काममा लगानी नगर्नु नै त भन्न खोजेको होइन । तर राज्यले खर्च गर्दा देश र जनताका लागि केही उपलब्धि हुने काममा लगानी गर्नु अहिलेको आवश्यकता भए पनि त्यसतिर खासै ध्यान पु-याइएको देखिंदैन । प्रसङ्ग मद्यपान र धूम्रपानलगायतका अनुत्पादक क्षेत्रमा बर्सेनि राज्यको लगानी बढ्दो अवस्थाको हो ।

351
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, असार १७, २०७६

नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै नेपालका ८९ प्रतिशत जनसंख्यामा वित्तीय पहुँच पुगेको विवरण सार्वजनिक गरेको छ । राष्ट्र बैंकले नै सार्वजनिक गरेका दुईवटा तथ्यांक हेरौं । पहिलो, वित्तीय समावेशीकरण पोर्टलमा सार्वजनिक गरिएको तथ्यांकले भन्छ– नेपालीहरूको देशभरिको बचत खाता संख्या २ करोड ३० लाख ५७ हजार पुगेको छ, २ करोड ६० लाख जनसंख्या मानेर (कसरी मान्यो, त्यो राष्ट्र बैंकले नै भन्ला) यसकै आधारमा ८९ प्रतिशतको वित्तीय पहुँच पुगेको दाबी गरिएको हो ।

408
कारोबार संवाददाता
सोमवार, असार १६, २०७६

नेपालको भूबनोट र खर्चका हिसाबले पनि सडक यातायात नै सबैभन्दा उपयोगी र भरपर्दो भए पनि सडक गतिलो नहुँदा सडक दुर्घटना बढ्दो छ भने सडकको अवस्था पनि नाजुक देखिन्छ । बर्सेनि सडकको स्तरोन्नति तथा नयाँ सडक निर्माणका लागि अर्बौं रकम राज्यले खर्चंदै आएको छ ।

308
हरि गोपाल प्रधान
सोमवार, असार १६, २०७६

नेपालमा स्थायी शान्तिको स्थापना हुने सङ्केत देखा पर्न थालेदेखि नै नेपालमा पर्यटन व्यवसायले थोरै भए पनि गति लिन थालेको आभास मिलेको छ । यसबाट पर्यटन व्यवसायीहरू उत्साहित हुन पुगेका छन् । पर्यटकको आगमनमा वृद्धि हुने लक्षण देखिन थालेपछि पर्यटन व्यवसायीहरू पनि उत्साही देखिनु स्वाभाविकै हो । यसलाई राम्रो लक्षणका रूपमा लिन सकिन्छ । संसारको जुनसुकै राष्ट्रको समुन्नति र विकासका लागि नभइनहुने एउटा माध्यम पर्यटन पनि हो र पर्यटनलाई बढावा दिने मुख्य साधन यातायात हो ।

314
डा. सुमनकुमार रेग्मी
सोमवार, असार १६, २०७६

कूटनीतिक मामला व्यवस्थापन तथा समन्वयमा खास गरी परराष्ट्र क्षेत्रको कमजोरी पनि उजागर बेला–बेलामा हुँदै आएको छ । प्रस्ट नीतिगत व्यवस्थाको अभाव र सम्बन्धित अधिकारीको अविवेकका कारण सरकारी अधिकारी तथा राजनीतिक नेताहरूबाट कूटनीतिक मर्यादाविपरित भइरहेको भेटघाट र आइरहेका अभिव्यक्तिका पछिल्ला नमुना हुन सक्छन् ।

180
समिर रेग्मी
आइतवार, असार १५, २०७६

सैन्य र आर्थिक दुवै दृष्टिकोणबाट हाल अमेरिकाको विश्व शक्ति मुलुक हो । १९.३९ ट्रिलियन डलरको हाराहारीमा रहेको अमेरिकी अर्थतन्त्रको आकार त्यसपछिका तीन ठूला अर्थतन्त्र चीन, जापान र जर्मनीको संयुक्तभन्दा पनि ठूलो छ । अमेरिकाको सैन्य खर्च पनि अमेरिकापछि सर्वाधिक बढी भएका विश्वका अन्य ८ मुलुकको संयुक्त खर्चभन्दा पनि बढी छ । त्यसैले अमेरिकाले बनाउने नीतिले विश्वका अन्य मुलुकहरू प्रभावित भइरहेका छन् ।

1498
भोलामानसिंह बस्नेत
आइतवार, असार १५, २०७६

नेपालमा पनि संयुक्त राष्ट्रसंघले घोषणा गरेअनुसार अन्तर्राष्ट्रिय धान वर्ष सन् २००४ (२०६१) मनाउने सिलसिलामा कृषिक्षेत्रबाट विभिन्न प्रकारका जनचेतना जगाउने कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिएको थियो । यस स्तम्भकारको विशेष पहलमा नेपाल सरकारको २०६१ साल मंसिर २९ गतेको मन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार अब आइन्दा प्रत्येक वर्षको असार १५ गतेलाई ‘राष्ट्रिय धान दिवस’ का रूपमा मनाउने घोषणा पनि भएको थियो ।

401
दिलीपकुमार मुनंकर्मी
आइतवार, असार १५, २०७६

मुद्दती बचतकै जस्तो सुनिश्चित आम्दानी (ब्याज) र सेयरको जस्तो पुँजीगत लाभको सम्भावना रहेको डिबेन्चर जोखिम र प्रतिफलको सन्तुलनका हिसाबले जति आकर्षक देखिन्छ, लगानी सहजता र तरलताको हिसाबले त्यत्तिकै अव्यावहारिक महसुस हुन्छ । उद्योग, व्यवसाय, बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको स्वपुँजी (इक्विटी) र ऋण पुँजी (डेब्थ)को सन्तुलन कायम गर्न मात्र होइन, धितोपत्र लगानीकर्ता र कारोबारीहरूका लागिसमेत लगानी व्यवस्थापन (पोर्टफोलियो म्यानेजमेन्ट) को उपयोगी साधनका रूपमा रहेको डिबेन्चर नेपाली धितोपत्र बजारमा गुमनामजस्तै बन्न पुगेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई पुँजी पर्याप्तता कोष व्यवस्थापनमा ऋण पुँजीको हिस्सा बढाउने र प्रोत्साहित गर्ने नीतिसँगै बैंकहरूको डिबेन्चर जारी हुने क्रम बढे तापनि धितोपत्र बजारमा कारोबारको असहजता र व्यावहारिक कठिनाइले गर्दा डिबेन्चर केवल संस्थागत लगानीकर्ताहरूका लागि बिनाब्याजदर प्रतिस्पर्धा मुद्दती निक्षेप राखेजस्तो मात्र भएको छ ।

279
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, असार १३, २०७६

यस वर्ष (सन् २०१९) को वसन्त ऋतुमा नेपालको विभिन्न हिमाल आरोहण गर्ने क्रममा २१ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । त्यसरी ज्यान गुमाएका २१ मध्ये सगरमाथामा ११, कञ्चनजंघामा २, मकालुमा ५, चोओयुमा १ र अन्नपूर्णमा १ जना रहेका छन् । पर्यटन विभागले दिएको जानकारीअनुसार यो वर्षको वसन्त ऋतुमा त्यसरी ज्यान गुमाउने विभिन्न देशका पर्वतारोहीमध्ये भारतीय पर्वतारोहीहरू धेरै छन् ।

314
गम्भीरबहादुर हाडा
शुक्रवार, असार १३, २०७६

सामान्य अर्थमा व्यवसाय भन्नाले लाभोपार्जन गर्नका लागि मानिसद्वारा गरिने आर्थिक क्रियाकलापलाई जनाउँछ । हामी दैनिक जीवनमा साना–साना चियापसलदेखि ठूल–ठूला उद्योगधन्दा, कलकारखानाहरू सञ्चालन भएको देख्छौं । आफ्ना परिवार, छरछिमेक, इष्टमित्र, नातेदारहरू जीविकोपार्जनका लागि कुनै न कुनै आर्थिक क्रियाकलापमा संलग्न रहेको पाउँछौं । उनीहरूले पुँजी लगानी गरेर जोखिम बहन गरेबापत त्यसबाट मुनाफा कमाउने अभिप्राय लिएका हुन्छन् । त्यसैले व्यवसाय भनेको मुनाफा कमाउने उद्देश्यले मानिसले सञ्चालन गर्ने आर्थिक क्रियाकलाप हो ।

348
प्रा. डा. हरि शर्मा
शुक्रवार, असार १३, २०७६

गत साता विश्वका तमाम मुलुकहरूले झैँ नेपालमा पनि विविध कार्यक्रमसहित पैंतीसौँ विश्व वातावरण दिवस अत्यन्तै भव्यताका साथ मनाइयो । आजभन्दा साढे तीन दशकअघि संयुक्त राष्ट्रसंघको आह्वानमा प्रत्येक वर्ष जुन ५ लाई वातावरण दिवसका रूपमा मनाउने परम्पराको शुभारम्भ भएको हो । केही वर्षदेखि विश्वभरिका मानवहरूमा स्वच्छ वातावरणप्रतिको सोच गम्भीर बन्दै गइरहेको छ । जलवायु परिवर्तनका कारण सम्पूर्ण पृथ्वीले वातावरणीय ह्रासको चुनौतीको सम्मुखिन हुँदै आउनु परिरहेको सन्दर्भलाई सबैले आत्मसात् गरिसकेका छन् ।

256
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, असार १२, २०७६

राजधानीमा आज तपाईं–हामीले देख्दै आइरहेको, धार्मिक, मौलिक, सांस्कृतिक तथा विभिन्न पर्वका रूपमा मनाउँदै आइरहेको विभिन्न जात्राले हामीमाझ देशको अस्तित्व, धार्मिक सहिष्णुतालगायत आत्मीयता गाँस्दै आइरहेको अवस्था छ । इन्द्रजात्रा, भोटो जात्रा, बिस्केट जात्रा अर्थात् सिन्दूर जात्रा, तौमती जात्रा, रातो मछिन्द्र, सेतो मछिन्द्रनाथ, कुमारी जात्रालगायत दर्जनौं जात्रा रहेको यस राजधानीमा विभिन्न जात्राको आ–आफ्नै विशेषता झल्कने र धार्मिक तथा सांस्कृतिक पक्षको जगेर्ना गर्ने भएकाले आजसम्म पनि यसको अस्तित्व जीवितै छ र यी पर्वको जगेर्ना गर्नु पनि उत्तिकै महŒवपूर्ण छ । धार्मिक–सांस्कृतिक पर्वको जगेर्ना भए मात्र हामी नेपाली भनेर गर्व गर्न सक्छौं ।

335
नरसागर श्रेष्ठ
बिहिवार, असार १२, २०७६

मोदी सत्तामा आएपछि कांग्रेस आईको समेत विश्वास जितेर संविधान नै संशोधन गरी सन् २०१७ को जुलाई १ तारिखदेखि जीएसटी लागू गरियो, जसलाई भारतको सन् १९४७ को स्वतन्त्रतापछिको सबैभन्दा ठूलो आर्थिक सुधारका रूपमा हेरिएको छ ।

746