गोविन्द चापागाईं
बिहिवार, कार्तिक १४, २०७६

हिन्दूहरूको महान् चाड विजयादशमीलगत्तै आउने अर्को महŒवपूर्ण चाड हो— दीपावली अर्थात् तिहार । विजयादशमीको ठीक १५ दिन अर्थात् कोजाग्रत पूर्णिमाबाट दसैंको समापन भएपछि त्यसको ठीक १५ दिनबाट तिहार सुरु हुन्छ । तिहारको पहिलो दिन भनेको काग तिहारबाट सुरु भई कुकुर तिहार, लक्ष्मीपूजा, गोरु पूजा हुँदै भाइटीका सम्म आएर तिहारको समापन हुन्छ ।

343
ढुनबहादुर बुढाथोकी
बिहिवार, कार्तिक १४, २०७६

नेपालमा पुष्प खेतीको संस्थागत र व्यावसायिक रूपमा थालनी भएको २७ वर्ष व्यतीत भइसकेको छ । हाल नेपालमा मखमली, गोदावरी, सयपत्री, लालुपाते, बकमबेली, जाईजुई, टिउबरोज, जबेरा, वर्ड अफप्याराडाइज, कार्नेसन, लिली, निलोसिस, रातोसिस, पेटेनिया, तेन्जिनिया, असर्फीलगायतका ७ सय प्रकारका पुष्प नेपालमा उत्पादन हुने गरेको छ ।

308
विनोद न्यौपाने
बिहिवार, कार्तिक १४, २०७६

धेरै मुलुकमा सरकारको आफ्ना नागरिकका आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्ने कुरो महŒवपूर्ण हुन्छ जसमा आम्दानीको व्यावहारिक वितरण र गरिबी घटाउने रणनीति मुख्य रूपले राखेको देखिन्छ ! सन् १९७० तिरको चिलीलाई चिहाउँदा यो मुलुक कुनै अन्य ल्याटिन अमेरिकन मुलुकभन्दा कमजोर देखिँदैन, यसमा ४६ प्रतिशत जीएनपी जुन ४५ प्रतिशत सामाजिक कार्यमा खर्च गरेको देखिन्छ !

4287
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, कार्तिक ८, २०७६

देशमा ठूला–ठूला परिवर्तन भए तर जनताको जीवनशैली अझै परिवर्तन हुन सकेको छैन । राजनीति गर्ने नेताहरू दूरदर्शी बन्न नसक्दा नेताहरूको जीवनमा आमूल परिवर्तन भए पनि जनताको जीवनशैली परिवर्तन हुन नसकेको हो । गाउँगाउँमा सडक, शिक्षा, विद्युत पु-याउने वाचा गरेर चुनावमा होमिएका नेताहरूको जीवनमा जसरी परिवर्तन भइरहेको छ तर मतदान गर्ने जनतामा भने परिवर्तनको महसुस हुन सकेको छैन ।

378
अच्युतप्रसाद पौडेल ‘चिन्तन’
शुक्रवार, कार्तिक ८, २०७६

हाम्रो देशकोे सन्दर्भमा कृषि र वन एक–अर्काका परिपूरक हुन्् । हाम्रो देश कृषिप्रधान नै हो र हरियो वन नेपालको धन भन्ने चलन पनि हामै्र मौलिक भनाइ हो । दुईतिहाइ नेपालीको भविष्य यसैमा गाँसिएको मात्रै होइन, रोजीरोटी पनि यसैमा आधारित छ । आप्mना लागि आपैmँ उत्पादन गर्न सक्ने अनाज भनौँ खानाका लागि वा छानाका लागि पनि आपैmँ व्यवस्था गर्न सक्ने वनमा आधारित विषयमै अर्बौंको व्यापारघाटा छ भन्नु पर्दा नेपालीहरूको शिर निहुरन्छ अर्थात् कृषिवस्तुमै परनिर्भरता छ । खाद्यान्नदेखि फलपूmल, तरकारी वा भनौँ वनजन्य सामग्रीहरूको उच्च आयात वृद्धि भैराखेको छ ।

461
अर्जुनबहादुर कँडेल
शुक्रवार, कार्तिक ८, २०७६

लघुवित्त कम्पनीहरू खास गरी ग्रामीण दुर्गम क्षेत्रमा लक्षित हुने भएकाले तिनीहरूले वित्तीय समावेशीकरणमा प्रमुख भूमिका खेल्न सक्छन् ।लघुवित्त कम्पनीहरू खास गरी ग्रामीण दुर्गम क्षेत्रमा लक्षित हुने भएकाले तिनीहरूले वित्तीय समावेशीकरणमा प्रमुख भूमिका खेल्न सक्छन् । वित्तीय समावेशीकरण : उपलब्धि र चुनौतीहरू–अर्जुनबहादुर कँडेल वित्तीय सेवाहरूको पहुँचबाहिर रहेका मानिसहरूसम्म सहज रूपमा उनीहरूले उपभोग गर्न सक्ने ढंगबाट वित्तीय सेवाहरू पु-याउनु नै वित्तीय समावेशीकरण हो ।

749
ज्योति खतिवडा
बिहिवार, कार्तिक ७, २०७६

असत्यमाथि सत्यको विजयस्वरूप प्राचीन कालदेखि मनाइँदै आएको नेपालीहरूको महान् चाड बडादसैं गए पनि मानिसको चहलपहल घटेको छैन । यो नेपालीहरूको सबैभन्दा महŒवपूर्ण तथा ठूलो चाड भए पनि अर्को महत्वपूर्ण चाड तिहार मुखैमा छ । सबैको घरघरमा खुसी, मेलमिलाप तथा भाइचारा झल्काउने चाड भनेर दसैंलाई लिइने गरिन्छ ।

368
सुदर्शन अधिकारी
बिहिवार, कार्तिक ७, २०७६

हरेक वर्षान्तमा प्रतिदिन अर्बौंका दरले विकास–निर्माणका खर्च भैरहेका समाचार नौले रहेन । वरपर हेर्ने हो भने असार महिना लागेपछि मात्र हतार–हतार बाटो पिच, ढलान गर्ने, खानेपानी योजना सम्पन्न गर्ने, सिँचाइका कार्य तीव्र बनाउने लगायतका कार्यहरू भइरहेको देखिन्छ । मानौं, साउनपछि त्यो कार्य गरिएमा आकाश नै खस्छ र ठूलै दण्डको भागीदार हुनुपर्छ झैं गरिन्छ ।

383
रुद्रप्रसाद भट्टराई
बिहिवार, कार्तिक ७, २०७६

केही दिन मात्र भयो, बाजुराबाट समाचार आयो— ‘१ रुपैयाँमा तीन दाना स्याउ’ । यी शब्द सम्झँदा जो–कोहीको पनि कन्सिरी तातेर आउँछ, साथै सहानुभूतिको लामो लाइन लाग्छ । बारीमा लटरम्म स्याउ फल्छ, बजार नपाउँदा स्याउ खेर गइरहेको छ । “बजार टाढा छ, भरियालाई बोकाएर पु-याउन सकिँदैन । स्याउ वस्तुभाउलाई कुँडो बनाएर ख्वाउनुपरेको छ । गाउँपालिकाले किलोको १५ रुपैयाँ तोकेको छ, तर बारीमा आएर किलोमा कोही किन्दैनन्, त्यसैले दानाकै हिसाबले बेच्छु,” एक स्थानीयको भनाइ हो यो ।

347
के.बी. बस्नेत
बुधवार, कार्तिक ६, २०७६

धेरै सम्भावनाका बाबजुद पनि यहाँ कृषिक्षेत्रको योगदान बर्सेनि घट्दो क्रममा छ । उदाहरणका लागि आर्थिक वर्ष ०७२÷७३ मा यहाँको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा कृषिक्षेत्रको योगदान ३१ प्रतिशत थियो भने आर्थिक वर्ष ०७३÷७४ मा कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा उक्त क्षेत्रको योगदान बढेर करिब २९ प्रतिशत रहने अनुमान छ । वास्तवमा यहाँको कृषिक्षेत्रको उत्पादकत्व वृद्धि आफैँमा चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ । यहाँ माटो र हावापानी अनुकुलका विशिष्टीकृत कृषि उत्पादनको ठोस योजना नहुनु, कृषि पेसामा प्राविधिकहरूको खस्कँदो आकर्षण, कृषि प्राविधिकहरूको अपर्याप्त सेवा, श्रमशक्तिको कमी, कृषि उपजहरूमा उपयुक्त समर्थन मूल्यको अभाव, उपयुक्त समयमा कृषि सामग्रीहरूको अभावजस्ता समस्या अवरोधका रूपमा विद्यमान छन् ।

413
डा. सुमनकुमार रेग्मी
बुधवार, कार्तिक ६, २०७६

चालू आर्थिक वर्ष अर्थात् ०७६-७७ मा आर्थिक वृद्धि गर्नका लागि बृहत्तर आर्थिक आधारशिला निर्माण भई आगामी आर्थिक वर्षहरूमा दुई अंकनजिकको आर्थिक वृद्धिदर हासिल गर्न सक्ने पृष्ठभूमि बनेको छ । चालू आर्थिक वर्षको बजेट तर्जुमा गर्दा अघिल्ला वर्षमा प्राप्त भएका उपलब्धिहरूलाई संस्थागत गर्दै आर्थिक हित संवद्र्धन गर्न स्रोत तथा साधनका समन्यायिक वितरणमा विशेष ध्यान दिइएको छ । विद्यमान आर्थिक असमानता घटाउँदै दिगो र उच्च आर्थिक वृद्धि र लोककल्याणकारी राज्यव्यवस्थाको लक्ष्य प्राप्तिसँगै नेपाललाई समाजवाद उन्मुख उदीयमान देशका रूपमा स्थापित गर्ने बजेट तर्जुमा गरिएको छ ।

485
भगवान खनाल
मंगलबार, कार्तिक ५, २०७६

यसो विद्यालयका कक्षाकोठा हेर्ने हो भने बालसुलभ क्रियाकलाप, अभिव्यक्ति वा कार्य देख्न पाइन्छ । कक्षाकोठाका ढोकामा केरमेट गरेको वा लेखेको पाइन्छ । त्यहाँ शब्दांश, अक्षर वा चित्रहरू देख्न सकिन्छ । कतिपय सजिलै बुझिए पनि कुनैचाहिँ बुझ्न सकिन्न । एक दिन कहिल्यै नगएका मेरा आँखा गहिराइका साथ कक्षाकोठाका ढोकामा पुगे । त्यहाँ त हेर्दाहेर्दै चित्रदेखि अक्षर, शब्द, शब्दांश र वाक्यहरू देखें । आफू बसिरहेको कक्षाबाट अर्को कक्षामा पनि तुरन्तै गएर हेरें ।

445
रिसव गौतम
मंगलबार, कार्तिक ५, २०७६

नेपालमा सन् २०१८ मा करिब १२ लाख पर्यटक भित्रिए । तथ्यांकीय हिसाबले सन् २०१८ पर्यटकीय रूपमा इतिहासमै सफल वर्ष बन्यो । यसअघि सन् २०११ मा नेपाल पर्यटन वर्ष मनाइएको थियो । सो सालमा करिब १० लाख पर्यटक भित्रिएका थिए । त्यसपछि नेपालमा गएको भूकम्प र नाकाबन्दीका कारण सो सङ्ख्या पनि घटेको अवस्था थियो, तर सन् २०१८ मा १२ लाख पर्यटक भित्रिएपछि यस क्षेत्रको सम्भावना थप उजागर भएको छ । राम्रो पर्यटकीय वातावरण हुने हो भने नेपालमा मनग्य पर्यटकहरू भित्रिन्छन् भन्ने आधार सिर्जना भएको छ ।

413
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, कार्तिक ५, २०७६

भारतले हालै प्याजको निर्यातमा रोक लगाएपछि नेपालभरि हाहाकारजस्तै भयो । दसैंका ठीक अघि प्याजको आयात रोकिएको कारण जनााउँदै यहाँ व्यापारीहरूले उच्च मूल्यमा बेच्न थाले । अहिले भारतका विकल्पमा रसुवागढी नाका हुँदै चिनियाँ प्याज भित्र्याउन थालिएपछि अहिले केही राहत भएको छ ।

357
समीर रेग्मी
सोमवार, कार्तिक ४, २०७६

७० वर्षसम्म पर्याप्त खाना र पोसाक नभएका मानिसको मुलुक विश्वव्यापी गरिबी निवारणमा विश्वकै ठूलो योगदान गर्नेमा गनिएको छ । १९७८ सम्म चीनमा ९७. ५ प्रतिशत मानिस गरिबीको रेखामुनी रहेका थिए । कम्युनिस्ट पार्टीको मातहतमा चीनको व्यापक राजनीतिक लाभले गर्दा नै चीनको गरिबी ओरालो लागेको हो । चीनको कम्युनिस्ट पार्टीको १८ औ राष्ट्रिय कांग्रेसदेखि गरिबी घटाउनका लागि पार्टीको केन्द्रीय समिति र राज्यका अंगहरूले यो प्रयासमा सघाउनका लागि १ हजार ७ सय २७ कार्यकर्तालाई छनौट गरेको थियो र सहयोग कोषमा ७१.४ अर्ब युआन अर्थात् १० अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गरेको थियो ।

473