कारोबार संवाददाता
सोमवार, चैत्र १७, २०७६

नेपाल एक यस्तो मुलुक हो जहाँ असंख्य नेपालीले धार्मिक आस्थामा विश्वास गर्ने गरेका छन् । यो सृष्टि भगवान्को हो र भगवान्ले दिएको सृष्टिमा केके गर्न पर्ने हो र एक दिन यस धर्तीमा जन्म लिइसकेपछि मरण सुनिश्चित छ भनिन्छ ।

355
सुदर्शन अधिकारी
सोमवार, चैत्र १७, २०७६

 सुदर्शन अधिकारी स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधिविहीन भएर कर्मचारीको भरमा झन्डै दुई दशक लामो समय बिताउँदै बल्लबल्ल गत वर्ष निर्वाचित प्रतिनिधि आए । उनीहरूले कार्य थालेको पनि दुई वर्ष भइसक्यो । लामो समय निर्वाचित नहुँदा एक पुस्ता नै राजनीतिक अवसरबाट वञ्चित भयो । लगभग २० वर्षमा चार कार्य कालमध्ये तीन कार्यकाल स्थानीय तह एक जना सचिवको भरमा सञ्चालन हुन गयो । सिंहदरबारको अधिकार गाउँगाउँमा भन्ने नारा चर्चित छ, तर व्यवहारमा झनै केन्द्रीकृत शासन बढ्दै गएको छ । स्थानीय तहका प्रतिनिधिले के कस्ता कार्य कुन तरिका र विधिले सम्पादन गर्ने भन्ने टुङ्गो नलाग्दा अझै अन्योलपूर्ण वातावरण हुँदैछ ।

120
रमेश घिमिरे
सोमवार, चैत्र १७, २०७६

सेभर एक्युट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम कोरोना भाइरस–२ (सार्स कोभ–२) भाइरसका कारण लाग्ने कोरोना भाइरस रोग (कोभिड १९) का सम्बन्धमा विश्वभरका नागरिकले अपेक्षा गरेअनुसार सूचना पाएका छैनन् । सम्बन्धित सरकार र विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) ले तौलेर सार्वजनिक गर्ने गरेका सूचना मानिसहरूका लागि पर्याप्त छैनन् । त्यसैले मानिसहरू अनेक अनुमान र आशंका गर्न बाध्य छन् । मानिस बृहत् मनोविज्ञान भएको प्राणी हो । दोस्रो पक्षले तलाई यति सूचना चाहिन्छ भनेर अड्कलेर दिएको सूचनाले मानिसलाई पुग्दैन । मानिसहरूका फरक मनोविज्ञान हुन्छन् ।

140
कारोबार संवाददाता
आइतवार, चैत्र १६, २०७६

चीनको दक्षिण–पूर्वमा रहेको हुबेई प्रान्तको राजधानी वुहानबाट पैmलिएको ‘नोबेल कोरोना भाइरस’ (कोरोना भाइरस डिजिज–१९-कोभिड–१९) नामक संक्रामक रोगले हाल विश्वलाई नै आतंकित पारेको छ । संयुक्त राष्ट्र संघअन्तर्गत रहेको विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लूएचओ) ले नै यो रोग (कोभिड–२०१९) लाई विश्वभरि पैmलिएको महामारी (प्यान्डेमिक) भनी घोषण गरिसकेको छ । हुन पनि फागुन १२, २०७६ सम्मको ताजा तथ्यांकअनुसार संयुक्त राष्ट्र संघमा आवद्ध भएका १ सय ९५ (कुनै–कुनै पत्रपत्रिका र अनलाइनले १९६ देश भनी लेखेका छन्) वटा देशमा कोभिड–१९ को संक्रमण पैmलिसकेको छ ।

216
कारोबार संवाददाता
आइतवार, चैत्र १६, २०७६

बैंक शब्दको प्रयोग मध्ययुगिन इटालीमा सन् ११५७ मा ‘भेनिसको बैंक’ स्थापना भएपछि भएको मान्ने गरिन्छ । मध्ययुगीन इटालीमा बैंकसम्बन्धी विविध काम हुने क्रममा जनताको सम्पत्तिबाट अनिवार्य ऋण उठाउने गरिन्थ्यो । त्यस्तो ऋण रकमलाई मान्टे भनिन्थ्यो त्यहाँ । त्यही मान्टे शब्दलाई पछि बैंक भन्न थालिएको इतिहास पढ्न पाइन्छ । जर्मन भाषामा बैंकलाई मान्टे भनिन्छ ।

421
दिलीपकुमार मुनंकर्मी
आइतवार, चैत्र १६, २०७६

विश्व कोरोना भाइरसबाट आतंकित हुँदा कोरोनाकै बहानामा सेयर मूल्य घटबढ मानिएको नेपाली सेयर (धितोपत्र) बजार फागुनको अन्तिमतिर क्लोजआउट र सर्टसेल नामक भाइरस बल्झिएर तरंगित भयो । खातामा नभएको धितोपत्र (सेयर, म्युचुअल फन्ड, डिबेन्चर) बेचेर अनैतिक र गैरजिम्मेवारीपूर्वक पुँजीगत लाभका लिन पल्केका टाठाबाठाहरूको मूल्यान्तरको खेलमा सम्भवतः कसैबाट झेल भएर विवाद सतहमा पोखिएको लाग्ने क्लोजआउट बल्झनु र बजार अल्पकालीन उच्च बिन्दुबाट क्रमशः ओरालो लाग्नु संयोग मात्र हुन सक्दैन ।

609
गोविन्द चापागाईं
शुक्रवार, चैत्र १४, २०७६

आज विश्वव्यापी रूपमा फैलिएको कोरोना भाइरस कोभिड–१९ ले आज विश्व रोएको अवस्था छ । चीनको वुहानबाट सुरु भएको यो महामारी विश्वभरि फैलिएको छ । हालसम्मको तथ्यांकलाई आधार मान्ने हो भने विश्वमा १९ हजारभन्दा बढि मानिसले आफ्नो ज्यान गुमाइसकेको अवस्था छ । लाखौं मानिस उपचाररत अवस्थामा रहेका छन् ।

306
रमेश भट्टराई
शुक्रवार, चैत्र १४, २०७६

बूढापाकाले भन्थे, ‘इज्जत कमाउन गाह्रो छ तर गुमाउन केही बेरै लाग्दैन ।’ सत्य त आज सञ्चार क्षेत्रसँग जति शक्ति छ सायद त्यति सरकारसँग पनि नहोला । अभिव्यक्ति र वाक् स्वतन्त्रताले दिएको अवसरभित्र विरोध र समर्थन दुवै गाँसिन्छ । सङ्गठन जनताद्वारा नै निर्माण हुन्छ तर जति शक्ति जनतासँग हुन्छ त्यति कुनै पनि सङ्गठन र दलगत विचारसँग हुँदैन । यसअघिका नेपालका घटना–परिघटनाले यसलाई साबित गरेकै हुन् । निवर्तमान सञ्चारमन्त्री गोकुल बास्कोटा तथा विजय मिश्रसँगको ७० करोडको घुस संवादले हल्लाएको देशलाई फेरि काठमाडौँका विभिन्न स्थानमा रहेका नेपाल ट्रस्टको कुल १ सय ७२ रोपनी १५ आना जग्गालाई व्यक्तिका नाममा नामसारी गर्नेसम्मका घटनाले अर्को रहस्य खोतलेको छ ।

272
विनोद न्यौपाने
शुक्रवार, चैत्र १४, २०७६

सम्झन योग्य प्रतिभाकै कुरो गर्दा बिसे नगर्ची पटक्कै भुल्न हुँदैन, उनै एक पृथ्वीनारायण शाहका सल्लाहकार थिए भनेर पुस्तकहरूमा पढ्न पाइन्छ । क्रमशः भूगोल, परिधि र समयसँगसँगै सन् १८३६ तिरकै नेपालमा प्रतिभाका कुरो गर्दा क्षमता र उच्च प्रतिष्ठा भएको व्यक्तित्व धर्माधिकारी र सुप्रिम कोर्टको जज खोजिन्थ्यो । विचारी टकसार र धनसारमै खोज्दा नातावाद, कृपावाद भए पनि त्यो समयको प्रशासनिक क्षेत्रमा पोख्त व्यक्तिकै खोजी गरिन्थ्यो । राणाकालीन अवस्थामा शिक्षा, श्रम, संस्थागत नोकरी अनि सरकारी र गैरसरकारी नोकरीका लागि (नातावाद, भाइ भतिजावाद, ससुरालीतर्फका व्यक्तिहरूको खोजी गरिथ्यो भने सकेसम्म अन्य प्रतिभावान् र योग्यता भएकालाई अलग–थलग गरी पर पारिन्थ्यो । यसले जनसमुदाय र समाजमा असन्तुष्टि जन्माउँदै, बढाउँदै लैजान्थ्यो जुन अहिले पनि छ ।

640
सरस्वती ढुङ्गाना
बिहिवार, चैत्र १३, २०७६

आज विश्वभरि द्रुत गतिमा कोभिड–१९ भाइरस फैलिइरहेको छ । चीनको वुहानबाट सुरु भएर फैलिएको यो भाइरस विश्वका १८६ देशमा यसका संक्रमितहरू भेटिएका छन्, जसमध्ये ३ लाख कोरोनाबाट संक्रमित भएका छन् जसमध्ये ९३ हजार उपचारपछि निको भएर घर फर्किएका छन् । हालसम्म संक्रमणबाट ११ हजार ९ सय ५३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । चीनको वुहानबाट फैलिए पनि भारतमा भने इटाली, इरान र अन्य मुलुकबाट भित्रिइसकेको छ । ती मुलुकमध्ये इटालीको स्थिति ज्यादै जटिल देखिएको छ, जहाँ कोरोना मृत्युदर अकासिएको छ । विश्वलाई नै यसले आतङ्कित बनाइरहेको छ ।

211
बाबुकाजी कार्की
बिहिवार, चैत्र १३, २०७६

विश्व अहिले कोरोना भाइरस (कोभिङ–१९) को आतंकले त्रसित छ । कोरोना संक्रमण विश्वभर तीव्र रूपमा सल्किँदै गएको कारणबाट विश्व स्वास्थ्य संगठनले मार्च १३ तारिखमा महामारी नै घोषणा गरेको थियो । रोग फैलिने तीव्रताका कारण नेपाललगायत दक्षिणपूर्वी एसियालाई उच्च जोखिम रहेको घोषणासमेत गरेको छ । कोरोना संक्रमणको जोखिम मानव स्वास्थ्यका साथसाथै आर्थिक क्षेत्र पनि गम्भीर असर पर्दै गएको छ । कोरोना संक्रमणले विश्व अर्थतन्त्रमा पहिरो जाने क्रम बढ्दो छ । यस प्रकोपको कारणबाट ठूलै आर्थिक र मानवीय मूल्य चुकाउनुपर्ने देखिन्छ । विश्वको अर्थव्यवस्था धराशायी हुँदै गएकोमा सर्वत्र चिन्ता र चासो सार्वजनिक भइराखेको छ ।

287
विनोद न्यौपाने
बिहिवार, चैत्र १३, २०७६

प्रतिभा (मेरिटोक्रेसी) सामाजिकीकरण गर्दा सामाजिक स्तरीकरणको प्रणाली हो, अर्थात् यो एक सामाजिक प्रणाली हो । मानवीय जीवनमा सफलता, स्थिति अनि मुख्य रूपमा व्यक्तिगत प्रतिभा, क्षमता र प्रयासमा निर्भर हुन्छ । यो कुलीनतन्त्रसँग विरोधाभास छ । प्रतिभाको सुरुवात चीनबाट हुँदै बेलायत, भारत अनि अमेरिकातिर पुग्यो ।

1519
कारोबार संवाददाता
बुधवार, चैत्र १२, २०७६

छिमेकी राष्ट्र चीनबाट सुरु भएको नोवेल कोरोना भाइरस (कोभिड १९) को कहर विश्वभरि फैलिइरहेका बेला अर्को छिमेकी राष्ट्र भारतले पनि भाइरससँग लड्न आह्वान ग-यो । जनताले त्यसको स्वागत गरे । हामी नेपालीहरू मनमैत्री भएर होला, परेपछि मात्र विश्वास गर्ने बानीले यो महामारीमा ठूलो संकट बेहोर्नुपर्ने जस्तो देखिन थालेको छ ।

548
देव गुरागाईं
बुधवार, चैत्र १२, २०७६

सामाजिक सुरक्षा बृहत हुन्छ जहाँ समृद्ध समाजको परिकल्पना गरिएको हुन्छ भने यो मुख्यतः आर्थिक समृद्धि तथा निरन्तर आर्थिक आय आर्जन र सुविधासँग जोडिएको विषयवस्तु हो । कुनै पनि राज्यले आवश्यकताअनुसार सामाजिक सुरक्षाका विभिन्न योजना बनाएर लक्षित वर्गसमक्ष लागू गर्छ जसको उद्देश्य समुन्नत, समृद्ध र आर्थिक रूपमा सक्षम समाज बनाउनु हुन्छ । सन् १९३० मा विश्वले आर्थिक महामन्दीको सामना गर्नुप¥यो । त्यसलाई हामी ‘ग्रेट डिप्रेसन’ भन्छौँ । तत्कालीन शास्त्रीय अर्थशास्त्रीय मान्यतामा आधारित ‘आपूर्तिले मागको सिर्जना आफैँ गर्छ’ भन्ने सिद्धान्त असफल भएर हजारौँ टन सामान समुद्रमा फ्याँक्नुपर्ने अवस्थापछि महामन्दी निम्तिएको थियो । यसले विश्वकै माग र आपूर्तिको सन्तुलनलाई मात्रै खलबल्याएन, रोजगारी र आयस्तरमा समेत यसको नराम्रो असर प-यो ।

506
झलनाथ खतिवडा
मंगलबार, चैत्र ११, २०७६

नेपाल एक यस्तो मुलुक हो जहाँ विभिन्न जातजाति बसोबास गर्ने मुलुक हो । यहाँ बसोबास गर्ने विभिन्न जातजातिको रहनसहन, आनीबानी र रीतिथिति पनि फरक–फरक रहेको छ । माथिल्लो भनिँदो जातले त्योभन्दा तल्लो भनिँदो जातलाई होच्याउने, थेच्याउने, विभेद गर्ने गरेको पाइन्छ, जुन नेपालको कानुनविपरीत छ । यसरी भेदभाव गर्दा हुने कानुनी कारबाही के होला ?

509