कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, बैशाख ६, २०७६

राम राज्यको अनुभूति गराउने अवस्था हो— सुशासन । सरकारलाई उत्तरदायी, जवाफदेही, पारदर्शी बनाउँदै जनतालाई न्यायको अनुभूति गराउने तत्व हो— सुशासन । सुशासनले जागरूक र क्रियाशील जनता तथा न्यायिक राज्य संयन्त्रबीचको अन्तरसम्बन्धको वकालत गर्छ । हिजोआज सुशासन सूचकांकका बारेमा निकै बहस भइरहेको छ ।

89
कमल ढकाल
शुक्रवार, बैशाख ६, २०७६

सत्य त्यही हो । सत्य यही हो । सत्य यहीं छ । सत्य त्यहीं छ । सँगसँगै हिँडेको सत्य कुराले पनि नराम्रोसँग रुवाउँदो रहेछ । यही संसारको कुनै कुनामा अश्वत्थामा बाँचिरहेका छन् भनिन्छ । उनी मात्र होइन; हनुमान, परशुरामलगायत अष्ट चिरञ्जीवी नै बाँचेका छन् भनिन्छ । तर, आफूले देखेको मान्छे, बोलेको सुनेको मान्छे भर्खरै बित्नुभयो भन्दा मन, मुटु र मस्तिस्कले पत्याउनै मान्दैन ।

358
रत्न प्रजापति
शुक्रवार, बैशाख ६, २०७६

एक वर्ष पूरा गरिसकेको वर्तमान दुईतिहाइ बहुमतको सरकारले के ग-यो, के गरेन, के गर्नुपथ्र्यो र के गर्नु पर्दैनथ्यो भन्ने विषयमा धेरै टीकाटिप्पणी भइसके र भइ पनि रहेका छन् । यसबीचमा सरकारको भनाइ र गराइका बारेमा पनि धेरै चर्चापरिचर्चा भए र भइरहेका छन् । सरकार सस्तो लोकप्रियताका लागि लालायित भएको आरोप पनि लागिरहेको छ । सरकारको कार्यशैली हेर्दा कताकता यो आरोप सत्य पनि लाग्छ । जनताले अनुभूति गर्ने परिवर्तनकारी कामभन्दा सपना बाँड्ने काममा सरकार बढी लागिपरेको आरोपलाई असत्य भनिहाल्ने आधार पनि छैन । तर, सरकारको नेतृत्व गरिरहेका प्रधानमन्त्री ओलीले भने सरकारले निष्ठापूर्वक काम गरिरहेको, सरकारको पहिलो वर्षमा उपलब्धिका आधार तयार भएको र आगामी वर्ष समृद्धिको वर्ष हुने बताएका छन् ।

284
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, बैशाख ५, २०७६

संघीयतामा केही स्थानीय तहका काममा असल अभ्यासको छनक पाइन्छ । संघीय व्यवस्थामा नयाँ शिराबाट काम गर्न उनीहरू उद्यत पनि देखिएका छन् । ७ सय ५३ स्थानीय तहले नौलानौला अभ्यास गरिरहेको पनि पाइन्छ । सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिकाले भने पशु सुत्केरी भत्ता कार्यक्रम सुरु गरेको छ ।

217
ढुनबहादुर बुढाथोकी
बिहिवार, बैशाख ५, २०७६

सेवा क्षेत्र ग्याटमा समावेस भएको थिएन । ग्याटको उरुग्वे राउन्डको सिलसिलामा १५ अप्रिल १९९४ मा मराकस सम्झौता भई ग्याट विश्व व्यापार संगठन रूपान्तरण हुँदै गर्दा सेवा क्षेत्र विश्व व्यापार संगठनमा समेटियो । १ जनवरी १९९५ मा विश्व व्यापार संगठन विविधवत् रूपमा अस्तित्वमा आउँदा सेवाले पनि विश्व व्यापार संगठनमा स्थापन प्राप्त ग-यो ।

252
गम्भीरबहादुर हाडा
बिहिवार, बैशाख ५, २०७६

जलमार्गको अर्थ एउटै भए पनि जलमार्गको सञ्चालन दुई किसिमको हुन्छ— आन्तरिक जलमार्ग र बाह्य जलमार्ग । आन्तरिक जलमार्ग देशभित्रको ठूला–ठूला नदीहरूबाट एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सामान ओसारपसार तथा यातायातको काम लिइन्छ भने बाह्य जलमागमार्फत ठूला–ठूला जहाजबाट समुद्रपारका देश र महादेशमा समुद्र र महासागरको जलमार्गबाट सामान ओसारपसार गरिन्छ ।

255
कारोबार संवाददाता
बुधवार, बैशाख ४, २०७६

विगतका राजनीतिक घटनाक्रमलाई केलाएर हेर्ने हो भने आजसम्म आउँदा देशमा ठूला–ठूला परिवर्तनहरू भए । राजनीतिक परिवर्तनले गर्दा राज्यलाई आर्थिक रूपमा सम्पन्न हुनुको सट्टा झन् खस्कँदो अर्थतन्त्र देशले सामना गर्नुपर्ने अवस्था आएको देखिन्छ । २००७ सालको जहानियाँ राणाशासनको अन्त्यदेखि निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था हुँदै ०६२-६३ को जनआन्दोलनसम्म आउँदा संवैधानिक राजतन्त्रको अन्त्यसमेत भयो । १० वर्ष जनयुद्ध गरेर आएको माओवादीसँग तत्कालीन प्रधानमन्त्री स्व. गिरिजाप्रसाद कोइरालाको अगुवाइमा माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँग १२ बुँदे सहमतिपत्रमा शान्ति–सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो ।

289
ज्ञानमणि नेपाल कालोटोपी
बुधवार, बैशाख ४, २०७६

२०७६ वैशाख १ गते आइतबार बिहान लुक्लामा समिट एयरको विमान दुर्घटना भयो । सोलुखुम्बुको खुम्बु पासाङ ल्हामू गाउँपालिका–२, लुक्लास्थित तेन्जिङ हिलारी विमानस्थलमा समिट एयरको जहाज उड्ने क्रममा चिप्लिएर दुर्घटना हुँदा को–पाइलटसहित तीन जनाको ज्यान गएको थियो । जहाज दुर्घटना भएर मनाङ एयरको हेलिकप्टरसँग ठोक्किएपछि हेलिकप्टर पनि क्षतिग्रस्त भएको छ । सो घटनाको छानबिन गर्न सरकारले दुर्घटना जाँचबुझ आयोग गठन गरेको छ ।

516
सत्येन्द्र तिमिल्सिना
बुधवार, बैशाख ४, २०७६

नेपाली सेयरमा लगानी गर्नेले गएको एक वर्षमा धेरै गुमाए । सेयर बजारको गतिविधिको सूचकका रूपमा रहेको नेप्से परिसूचक गएको एक वर्षमा करिब १ सय बिन्दुले घट्दा नेप्सेमा सूचीकृत सेयरको बजार मूल्यमा साढे ३८ अर्बले कमी आयो । गएको महिना सेयर बजारमा केही सुधार नआएको भए सेयरको बजार पुँजीकरण अझ धेरै घट्ने थियो ।

251
भगवान खनाल
मंगलबार, बैशाख ३, २०७६

महालेखा परीक्षकको कार्यालयको दूरदृष्टि हो— “जनहितका लागि जवाफदेहिता, पारदर्शिता र निष्ठा प्रवद्र्धन गर्ने विश्वसनीय संस्था हुन प्रयत्नशील रहने ।” उसको गन्तव्य सरोकारवालालाई सार्वजनिक कोषको दक्षतापूर्ण उपयोग सम्बन्धमा आश्वस्त पार्न स्वतन्त्र एवं गुणस्तरीय लेखापरीक्षण सेवा प्रदान गर्ने हो । पक्कै पनि ऊ आफैं जवाफदेही, पारदर्शिता र निष्ठा प्रवद्र्धन गर्ने विश्वसनीय संस्था हुन क्रियाशील त होला, तर चैत मसान्तमा बर्सेनि आउने प्रतिवेदनले भने नागरिकलाई पारदर्शिता, सुशासन र आर्थिक लेखा प्रणाली कार्यान्वयनको पक्षमा सकारात्मक ढाडस दिएको विश्लेषण गर्न गाह्रो छ । ती प्रतिवेदन सारले बर्सेनि सरकारी नियमलाई कुरीकुरी बनाएको विश्लेषण सकिन्छ ।

258
नरेन्द्रमान श्रेष्ठ
मंगलबार, बैशाख ३, २०७६

पछिल्लो समय सिआस्वाको शुल्कको विषयमा विभिन्न चर्चा हुने गरेका छन्, लगानीकर्ताहरूमाझ । विभिन्न कम्पनीले निष्कासन गर्ने, जारी गर्ने आइपिओ एफपिओ हकपद सेयर खरिदमा पछिल्लो समया सिआस्वा र मेरो सेयरमार्फत अनलाइनबाट सेयर खरिद आवेदन दिने व्यवस्था नेपाल धितोपत्र बोर्डले गरेको छ । अनलाइनबाट आवेदन दिनका लागि मेरो सेयरमा आफ्नो खाता खोल्नुपर्ने हुन्छ भने सिआस्वाबाट सेयर खरिद आवेदन दिँदा सिआस्वाका अनुमति लिएका बैंक तथा वित्त कम्पनीहरूमार्फत आवेदन दिन सकिन्छ । यसका लागि सिआस्वाको अनुमति लिएका बैंक तथा वित्त कम्पनीहरूमा आफ्नो खाता खोल्नुपर्छ र सिआरएन नम्बर लिनुपर्ने हुन्छ ।

448
गजेन्द्र बुढाथोकी
मंगलबार, बैशाख ३, २०७६

हालै मात्र सेवानिवृत्त भएका प्रमुख निर्वाचन आयुक्त अयोधिप्रसाद यादवले आफ्नो कार्यकालमा ७ थान आइफोन सेभेन प्लस खरिद गराएको समाचार व्यापक रूपमा सञ्चारमाध्यममा आयो, यादवले सेवानिवृत्त भएपछि उक्त आइफोन फिर्ता गरे–नगरेको अहिलेसम्म सार्वजनिक भएको छैन । निर्वाचन आयोगमात्र होइन, सत्यनिरुपण तथा बेपत्ता छानबिन आयोग, मानवअधिकार आयोगलगायतका संवैधानिक आयोगका पदाधिकारीले समेत आइफोन किनेको खबर सार्वजनिक भए पनि उनीहरू सेवाबाट बहिर्गमन भइसकेपछि त्यो दाखिला गरे–नगरेको खुलेको छैन । यस्ता आयोगहरूबाहेक अन्यत्र पनि पछिल्लो समयमा सार्वजनिक पदमा बहाल रहेका उच्च पदस्थहरूले सञ्चारका नाममा महँगा आइफोन, ग्यालेक्सीलगायतका फोन सेट खरिद गराउने विकृति फस्टाउँदो छ । यस्तो विकृतिमा स्वयं प्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरूदेखि लिएर विभिन्न निकायका उच्च पदस्थहरूसमेत संलग्न रहँदै आएका छन् ।

320
समिर रेग्मी
आइतवार, बैशाख १, २०७६

पछिल्ला वर्षहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूले भारतको आर्थिक विकासको अवस्थाका बारेमा आशावादी प्रक्षेपण गर्दै आएका छन् । उनीहरूले आगामी २०३० मा भारतीय अर्थतन्त्र अमेरिका र चीनपछि विश्वकै तेस्रो ठूलो हुने अनुमान लगाएका छन् । भारतको १.३ अर्ब जनसंख्यामा ८० करोड मानिस युवा र मध्यम उमेरका मानिस रहेका छन् । श्रमका लागि औसत उमेर भनेको २७ हो । देशको जनसंख्याको ६५ प्रतिशतको हाराहारीमा ३५ भन्दा कम उमेरका मानिस रहेका छन् ।

149
रमेश घिमिरे
आइतवार, बैशाख १, २०७६

बैंकका अधिकारीले बदनियत राखेर कौडीको मूल्यमा ऋणीको धितो लिलाम गरिदिने, मिटरब्याजमा ऋण लिनेहरू करोडौं रुपैयाँ ठगेर फरार हुने जस्ता घटनाहरू बजारमा सार्वजनिक भइरहेका छन् । यस लेखमा यस्ता घटनाका वास्तविक कारण र समाधानका उपायहरूबारे चर्चा गरिएको छ । कमसल धितो राखेर बैंक अधिकारी र ऋणीको मिलेमतोमा बैंक डुबाउने खेल केही समयअघिसम्म व्यापक हुने गथ्र्यो । अहिले बैंकिङ फ्रडले प्रवृत्ति परिवर्तन गरेको छ । बैंकका तर्फबाट पर्याप्त धितो राख्ने हुँदा बैंक समस्यामा नपर्ने तर ऋणीको व्यवसाय फस्टाउन नसकी लिलामीमा पर्ने प्रवृत्ति बढेका छन् ।

115
डा. सुमनकुमार रेग्मी
आइतवार, बैशाख १, २०७६

सिंगो अर्थतन्त्र माथि उकास्न नसकेका बेला सुनको आयात बढ्दै जानु अर्थतन्त्रका लागि राम्रो संकेत होइन । देशको आर्थिक वृद्धिदरमा मनसुन, ऊर्जाको समेत असर देखिएको भए पनि २८ वर्षजतिमा २५ भन्दा बढी सरकार बनी अर्थतन्त्रमा सबैभन्दा ठूलो प्रभाव पारको देखिन्छ । आर्थिक वर्ष ०४७-४८ मा ६.३ प्रतिशत वृद्धि भएको थियो । हालसम्मको अर्थात् २०७४ जाँदा पनि उच्च आर्थिक वृद्धिदर आव ०५०-५१ मा ७.६ प्रतिशतको थियो, दुई वर्षअघि नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ०.७७ प्रतिशतमा सीमित हुन पुग्यो । आर्थिक वर्ष ०७५-७६ को सुरुमा ७ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धिदर आशा गरिएकोमा ७ प्रतिशतभन्दा कमको आर्थिक वृद्धिदर आकलन गरिएको छ ।

132