कारोबार संवाददाता
मंगलबार, आश्विन २८, २०७६

दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने नेपालको लक्ष्य अझै केही वर्ष पूरा नहुने विश्व बैंकले प्रक्षेपण गरेको छ । चालू वर्षसहित तीन आर्थिक वर्षमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर औसत ६ प्रतिशत हाराहारीमा हासिल हुने विश्व बैंकको प्रक्षेपणसँगै आफ्नै कार्यकालमा दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धि हासिल गर्ने प्रधानमन्त्री केपी ओलीको योजना कागजमै सीमित हुने देखिएको छ । चुनावी घोषणापत्र र दुईतिहाइ बहुमतको सरकार गठनपछिका कार्ययोजनामा पनि दोहोरो अंकको आर्थिक वृद्धिलाई प्रतिष्ठाको विषय बनाइए पनि बिनाआधार गरिएको घोषणा अन्ततः हावादारी नै थियो भन्ने पुष्टिसमेत भएको छ ।

354
कारोबार संवाददाता
सोमवार, आश्विन २७, २०७६

चिनियाँ पर्यटकलाई नेपालमा आमन्त्रण गर्नुपूर्व उनीहरूका लागि आवश्यक पूर्वाधारका बारेमा विस्तृत अध्ययन गरिनुपर्छ । चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनफिङले आफ्नो दुईदिने औपचारिक राजकीय भ्रमणका क्रममा सन् २०२० मा नेपालले मनाउन लागेको नेपाल भ्रमण वर्षलाई आफूले सघाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

299
कारोबार संवाददाता
आइतवार, आश्विन २६, २०७६

यतिखेर चीनका राष्ट्रपति सी जिनफिङ दुईदिने नेपाल भ्रमणका क्रममा छन् । उनको नेपाल भ्रमण चिनियाँ राष्ट्रपतिका तहबाट भएको २३ वर्षपछिको राजकीय भ्रमण भएकाले मात्र होइन, विश्व अर्थराजनीतिमा चीनको बढ्दो भूमिकाका कारणले पनि महŒवपूर्ण छ । सन् १९५५ मा औपचारिक दौत्य सम्बन्ध स्थापना हुनुभन्दा शताब्दिऔं पहिलेदेखि नेपाल र चीनबीचको सम्बन्ध रहँदै आएको छ । नेपाल हुँदै चीनतर्फ बौद्धधर्म फैलिएको मानिन्छ भने नेपाल चेली भृकुटीको चिनियाँ सम्राट्सँग भएको विवाह र उनीसँगै नेपालबाट गएका कलाकार अरनिकोले चीनमा फैलाएको प्यागोडा शैलीको कलाकृतिले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाएको छ ।

206
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, आश्विन १७, २०७६

नेपालमा लामो समय उद्योग कलकारखानामात्र होइन, सर्वसाधारणले पनि बिजुलीको प्रयोग निर्वाध रुपमा गर्न पाएनन् किनकि विद्युत्को मागभन्दा आपूर्ति कम थियो । तर, निजी जलविद्युत् प्रवद्र्धकहरुद्वारा उत्पादित विद्युत्को कारण पछिल्ला समय लोडसेडिङ हटेको छ । सरकारले अर्थात् नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आफ्ना सहायक कम्पनीमार्फत् विद्युत् उत्पादन थालेको पनि जलविद्युत्का निजी प्रवद्र्धकहरुको सिको गरेर नै हो । पछिल्ला वर्षहरुमा निजी जलविद्युत् प्रवद्र्धकहरुका कारण विद्युत्को उत्पादनमात्र बढेको छैन, यसले स्थानीय जनताको जीवनस्तरमा पनि राम्रै परिवर्तन ल्याएको छ ।

607
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, आश्विन १६, २०७६

आन्तरिक रोजगारी सिर्जनामा सरकार र निजी क्षेत्र दुवै कमजोर रहेका बेला अझै केही वर्ष वैदेशिक रोजगारीको अर्को विकल्प देखिँदैन । विगतदेखि रोजगारीका लागि आकर्षक गन्तव्यका रूपमा रहेको जापानले नेपालीहरूलाई रोजगारीका कोटा बढाउन दिएको सहमतिले वैदेशिक रोजगारीमा नयाँ सम्भावना बढाएको छ ।

644
कारोबार संवाददाता
बुधवार, आश्विन १५, २०७६

हरेक वर्षको दसैं–तिहार र छठजस्ता नेपालीहरूको प्रमुख चाडपर्वका समयमा सीमावर्ति क्षेत्रका पानीट्यांकी, जोगबनी, रक्सौल, सुनौली, बढनी, रुपैडिया, बनबासासहितका भारतीय बजारहरू गुलजार हुने गरेका छन् ।

365
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, आश्विन १४, २०७६

सरकारी कर्मचारी अनुगमनमा जाँदा उल्टै व्यापारीको आक्रमणबाट जोगिएर फर्कनुपर्ने विडम्बनापूर्ण अवस्था छ । नेपालीहरूका महान् चाडपर्व दसैं, तिहार र छठ नजिकिँदै गर्दा बजारभाउ भने छोइनसक्नु गरी बढेको छ । सरकारको पछिल्लो तथ्यांकले साउनमा ७ प्रतिशत मूल्यवृद्धि भइसकेको पुष्टि गरे पनि भदौ र असोज महिनाको मूल्यवृद्धिको गति हेर्ने हो भने यो वर्ष नाकाबन्दीपछिकै सबैभन्दा बढी मूल्यवृद्धि हुने देखिएको छ ।

407
कारोबार संवाददाता
सोमवार, आश्विन १३, २०७६

देशमा संघीयताको कार्यान्वयनसँगै केही प्रदेश सरकारले आआफ्नो क्षेत्रमा औद्यागिक विकासका लागि गरेका नीतिगत घोषणाहरू निकै सकारात्मक छन् । कर्णालीसहितका देशका कम आर्थिक विकास भएका प्रदेशहरूले आरम्भ गरेको कर सहुलियतहरूको घोषणालाई अन्य प्रदेशले पनि बिस्तारै पच्छ्याउन थालेका छन् । यो सकारात्मक पहल हो ।

385
कारोबार संवाददाता
आइतवार, आश्विन १२, २०७६

आर्थिक वर्षमा संघीयताको कार्यान्वयनका लागि भर्खर आधार बन्दै गरेको, त्यसमा पनि खासगरी प्रदेश र स्थानीय सरकारका अधिकार हस्तान्तरणमा समय लागेको, कर्मचारी समायोजनका प्रक्रिया अघि बढ्दै गरेको जस्ता बहाना बनाएर विकास–निर्माणमा निकै सुस्त उपलब्धि हासिल भयो । अर्थमन्त्रालयले गत आर्थिक वर्षमा ८८ प्रतिशत पुँजीगत खर्च भयो भन्ने विवरण हालै सार्वजनिक गरेको भए पनि यो तथ्यांकीय चलाखी मात्रै भएको देखिएको छ ।

365
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, आश्विन १०, २०७६

मुलुकको बैंकिङ क्षेत्र जति प्रविधिमैत्री बन्दै गएको छ, यसको सुरक्षामा पनि उत्तिकै चुनौती थपिँदै गएको छ । काठमाडौंका केही बैंकबाट केही पहिले चिनियाँ ह्याकरले बैंकिङ प्रणाली नै ह्याक गरी करोडभन्दा बढी रकम लुटपाट गरेको घटना सेलाउन नपाउँदै त्यसभन्दा पनि डरलाग्दो घटना सार्वजनिक भयो ।

432
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, आश्विन ९, २०७६

सरकारको मुख्य आर्थिक सल्लाहकार मानिने नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको औपचारिक तथ्यांकअनुसार गत साउन महिनामा देशको मुद्रास्फीति दर ७ प्रतिशत छ । मुद्रास्फीति दरले बढ्दो महँगीको कारण मुद्राको मूल्य घट्दै गएको इंगित गर्छ । यसमा वस्तु तथा सेवाको मूल्यलाई एकीकृत रूपमा गणना गरेर आधार वर्षबाट हिसाब गरी सूचकांक तयार पारिन्छ । यसले बजारको वास्तविक मूल्य स्थितिलाई प्रतिनिधित्व नगरे पनि औसतमा अर्थतन्त्रमा मूल्यवृद्धिको स्तर कता जाँदैछ भन्ने कुरालाई इंगित भने गरिरहेको हुन्छ ।

447
कारोबार संवाददाता
बुधवार, आश्विन ८, २०७६

संघीयताको मूल मर्मले सेवा प्रवाहको विकेन्द्रीकरणलाई जोड दिन्छ । दशकौंदेखि केन्द्रीकृत शासन प्रणाली लागू भएकाले हामीले थाहै पाएनौं, निर्णय प्रक्रिया मिलाउन समय लाग्यो भन्न सक्ने अवस्था अब छैन, किनकि देशमा संघीयता कार्यान्वयनमै आएको औपचारिक रूपमा डेढ वर्ष बितिसक्यो । पहिलो वर्षलाई संघीयता कार्यान्वयनको आधार वर्ष मान्दा पनि चालू वर्षमा सरकारहरूले धेरै काम गर्नसक्थे ।

363
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, आश्विन ७, २०७६

प्रधानमन्त्री केपी ओलीले संविधान दिवसका अवसरमा मुलुकलाई भ्रष्टाचारमुक्त बनाउँछु भनेको समाचार ताजै रहँदा उनले एउटा मन्त्रालयको नेतृत्व गर्दा विभिन्न नेताका नाउँमा खुलेको प्रतिष्ठानलाई राज्यकोषबाट जथाभावी रकम बाँडेको समाचार सार्वजनिक भएको छ । तत्कालीन मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको निधन भएसँगै करिब ६ महिना संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयको जिम्मेवारी आफैंले सम्हालेका प्रधानमन्त्री ओलीले राज्यकोषको २६ करोड ३५ लाख रुपैयाँ जथाभावी वितरण गरेको पाइनुले उनको बोली र व्यवहारबीचको भिन्नता सहजै महसुस गर्न सकिन्छ । विभिन्न नेताका नाउँमा खोलिएका यस्ता प्रतिष्ठान दिवंगत नेताको विचार र सिद्धान्त प्रवद्र्धनका लागि खोलिएका नभई केवल द्रव्यमोहका कारण सक्रिय रहेको घामजत्तिकै छर्लंग छ ।

566
कारोबार संवाददाता
सोमवार, आश्विन ६, २०७६

विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्रहरूमा नै आर्थिक सुस्तता देखा पर्न थालेको अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष (आईएमएफ) ले ठहर गरिसकेको छ । नेपालको छिमेकी मुुलुक भारतमा आर्थिक गतिविधिहरू क्रमैसँग सुस्त बन्दै गएर समग्र अर्थव्यवस्थाको चक्र नै प्रभावित हुने जोखिम बढेपछि त्यहाँको सरकारले संरक्षणकारी कदम उठाएको छ । पहिलो त, विगत लामो समयदेखि अर्थशास्त्रीहरूले भारतीय अर्थतन्त्र मन्दीमा गएको हो कि होइन भन्ने विषयमा उठाउँदै आएको प्रश्नलाई मोदी सरकारका तर्फबाट औपचारिक रूपमा जारी अध्यादेशले नै पुष्टि गरिदिएको छ ।

403
कारोबार संवाददाता
आइतवार, आश्विन ५, २०७६

राज्य सञ्चालनका लागि कर अपरिहार्य हो । कर अहिलेको आधुनिक कालमा आएरमात्र लगाउन थालिएको होइन, पौराणिक कालदेखि नै थियो भन्ने कुरा कौटिल्यको अर्थशास्त्रको अध्ययनबाट देखिन्छ । त्यो कर जनताको क्षमता र औचित्यका आधारमा तर्जुमा गर्नुपर्ने कौटिल्यको अर्थशास्त्रले जोड दिएको पाइन्छ भने भवितव्य वा संकट आइपरेको समयमा कर मिन्हाको प्रावधान राख्नुपर्ने सुझाव चाणक्यले दिएका छन् । आधुनिक कालमा पनि कराधार निर्धारणमा यो सिद्धान्तलाई पर राख्न मिल्दैन ।

254