कारोबार संवाददाता
मंगलबार, माघ २१, २०७६

सरकारले पुँजीगत खर्च गर्न नसक्नुका पछाडि पनि आयोजनाहरू समयमै सकिन नसक्नु एउटा प्रमुख कारण हो । साथै, समयमा नै आयोजनाहरू विशेषतः रणनीतिक तथा व्यापारिक महत्वका सडक नबन्दा आयात तथा निर्यात व्यापार दुवैमा लागत बढ्न जान्छ । आयातमा लागत बढ्न जाँदा बजारमा मूल्यवृद्धि भई उपभोक्ताको टाउकोमा मूल्य वृद्धिको भार बढ्छ भने निर्यातमा लागत बढ्न जाँदा नेपालका वस्तु अन्य मुलुकका वस्तुको दाँजोमा महँगो पर्न गई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैनन् र देशको व्यापारघाटा बढ्न जान्छ । त्यसैले पनि सरकार यसमा बढी नै संवेदनशील हुनु अत्यन्त आवश्यक छ ।

351
कारोबार संवाददाता
सोमवार, माघ २०, २०७६

भारत सरकारले शनिबार ल्याएको नयाँ बजेटले नेपाली आर्थिक क्षेत्र तरंगित छ । भारतको केन्द्रीय सरकारकी वित्तमन्त्री निर्मला सीतारमणले प्रस्तुत गरेको बजेट मूलतः मध्यमवर्गमुखी देखिन्छ । भारतमा अनपेक्षित रूपमा आयकरको सीमा वृद्धि भएको छ अर्थात् वार्षिक ५ लाख भारु अर्थात ८ लाख नेरुसम्म आम्दानी गर्नेले कुनै पनि कर तिर्नु पर्दैन । नेपालमा भने यस्तो सीमा ४ लाखमात्र छ । यसैले नेपाली अर्थशास्त्री र व्यवसायीमात्र नभई सर्वसाधारणसमेतलाई भारतीय बजेटले छोएको छ ।

652
कारोबार संवाददाता
आइतवार, माघ १९, २०७६

सरकारले अन्ततः नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई साविकको सेवाप्रदायक र नियामकको दोहोरो भूमिकाबाट हटाउने तयारी अघि बढाएको छ । मन्त्रिपरिषद्को गत साताको बैठकले यससम्बन्धी विधेयक संसद्मा पेस गर्ने निर्णय गरेसँगै लामो समयदेखिको अन्योल हटेको छ भने नागरिक उड्डयनका क्षेत्रमा सुधारको नयाँ आशा पलाएको छ । नेपालमा बढ्दो हवाई दुर्घटना र कमजोर निमयनका कारण युरोपेली युनियनले कालोसूचीमा राख्दै आएको लामो समय व्यतित भइरहँदा सरकारको यो अग्रसरताले सकारात्मक परिणाम ल्याउने अपेक्षा गर्न सकिन्छ ।

246
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, माघ १७, २०७६

नेपाली पर्यटन बजारमा भारतीय पर्यटकको हिस्सा सबैभन्दा बढी छ । सन् २०१९ मा ११ लाख ५२ हजार ५०१ पर्यटकले नेपाल भ्रमण गर्दा दक्षिणी छिमेकी मुलुक भारतबाट मात्रै २ लाख ९ हजार ६११ पर्यटक भित्रिए । यो कुल पर्यटक आगमनको १८ प्रतिशत हो । अघिल्लो वर्ष समग्र पर्यटक आगमन घट्दा पनि भारतीय पर्यटक घटेनन् । सबैभन्दा बढी भारतीय यात्रु ल्याउने जेट एयरले उडान बन्द गर्दा पनि भारतीयहरूको आगमन नघट्नुको धेरै कारणमध्ये एक भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको जनकपुर र मुक्तिनाथ भ्रमण पनि थियो । त्यसै पनि छोटो दूरी र सस्तो तथा आकर्षक गन्तव्यका कारण भारतीय पर्यटकको रोजाइमा नेपाल पर्ने गरेको छ ।

498
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, माघ १६, २०७६

मुलुकमा ऊर्जाको खपत अपेक्षित रूपमा बढ्न नसकेको सरकारी तथ्यांकहरूले नै देखाएका छन् । मुलुकभित्र प्रक्षेपण गरिएअनुसार विद्युत् खपत बढ्न नसकेको तथा निकासीको पनि सुनिश्चितता नहुँदा ठूला आयोजनामा विदेशी कम्पनीको रुचिसमेत कम हुँदै गएको छ । अर्कातर्फ नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार आउँदो वर्षायामबाट नै उत्पादित बिजुली खेर जाने अवस्था छ र जसको मूल्य प्राधिकरणले उत्पादकलाई तिर्नैपर्छ । यसरी विद्युत् खपत नै नहुने भएपछि नयाँ आयोजनासँग खरिद सम्झौता गर्न प्राधिकरण डराइरहेको छ र आन्तरिक खपत वा भारत र बंगलादेश निकासीको सुनिश्चितता नभएसम्म पीपीए गर्नुको कुनै अर्थ पनि छैन ।

651
कारोबार संवाददाता
बुधवार, माघ १५, २०७६

भारतले पाम आयल आयातमा प्रतिबन्ध लगाएसँगै नेपाली व्यवसायीहरूको लबिङ चर्किएको छ । निकासी बढाउन नसकेको सरकारलाई मूल्य अभिवृद्धिको कृत्रिम र विवादास्पद तथ्यांक देखाउँदै भारततर्फ पाम आयल निकासी गर्ने केही व्यवसायीको दबाबमा सरकारले भारतसमक्ष यसलाई पुनः खोल्न पत्राचारसमेत गरिसकेको अवस्था छ । चालू आवको पहिलो ६ महिनामा झन्डै ११ अर्ब रुपैयाँ बराबरको पाम आयल भारत निकासी भएर सबैभन्दा बढी निकासी हुने वस्तुका रूपमा समेत चित्रित भए पनि नेपालमा न पाम आयल उत्पादन हुन्छ, न यसको प्रशोधन र भ्यालु एडमा विश्वास गर्ने अवस्था छ ।

509
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, माघ १४, २०७६

अर्थतन्त्रको प्रमुख आधार मानिएको रेमिट्यान्स आप्रवाहमा उतारचढाव देखिइरहेका बेला यसको स्रोत मुलुकमा समेत उत्तिकै परिवर्तन आइरहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको एक अध्ययनले सबैभन्दा बढी रेमिट्यान्स पठाउने मुलुकको शीर्ष सूचीमा कतार रहेको पाइएको छ भने दोस्रो स्थानमा सबैजसो व्यवस्थित श्रम गन्तव्यलाई पछि पार्दै भारत देखापरेको छ । यसरी रेमिट्यान्सको स्रोत मुलुकमा आएको रोचक परिवर्तनले नीति निर्माता समेतलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ । यसले भारतको रोजगार गन्तव्यको परिभाषा पुनःपरिभाषित गर्नुपर्ने पनि देखाएको छ ।

387
कारोबार संवाददाता
सोमवार, माघ १३, २०७६

मुलुकले हालै भन्सार दिवस मनाएको छ । मुलुकको भन्सार प्रशासन सुधारको दिशामा अघि बढिरहेका बेला यसका सरोकारवालाहरूले भने केही नीतिगत समस्या अझै समाधान हुन नसकेको आरोप लगाइरहेका छन् । भन्सार र व्यवसायीबीच ‘नङ र मासु’जस्तै सम्बन्ध हुनुपर्ने भए पनि दुवैका एक–अर्काप्रति उत्तिकै गुनासा पनि छन् । निजी क्षेत्रका नीतिगत समस्या भन्सार विभाग एक्लैले समाधान गर्न नसक्ने अवस्था छ भने तालुक निकाय अर्थ मन्त्रालयलाई यसमा सहमत गराउन भने विभाग पक्कै पनि सक्षम हुनसक्छ ।

494
कारोबार संवाददाता
आइतवार, माघ १२, २०७६

नेपालमा ठूला भ्रष्टाचार र अनियमितताको श्रृंखलाबद्ध चर्चा भइरहेका बेला ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनल (टीआर्ई) ले भ्रष्टाचार अवधारणा सूचकांक २०१९ सार्वजनिक ग-यो । १८० देशको भ्रष्टाचार मापन सूचकांकमा नेपाल गत वर्षको १२४ औं स्थानबाट १ सय १३ औं स्थानमा पुग्यो । यसरी हेर्दा नेपालले ११ स्थान सुधार गरेको देखिन्छ । गत वर्ष ३१ अंकमा प्राप्त गरेको नेपालले यस वर्ष ३४ अंक प्राप्त गर्नु निश्चय पनि सुधारको अवस्था मान्नैपर्छ । ट्रान्सपरेन्सीको प्रतिवेदनलाई मात्र आधार मान्ने हो भने नेपालले सुशासनको लय समातेको देखिन्छ, तर वास्तविक अवस्था भने त्यस्तो अनुभूत गर्न सकिँदैन । किनकि आम जनताले न सेवाप्रवाहमा यसको अनुभव गर्न पाएका छन्, न ठूला नीतिगत निर्णयहरु नै पारदर्शी हुन सकेका छन् ।

408
कारोबार संवाददाता
शुक्रवार, माघ १०, २०७६

मुलुकको अर्थतन्त्र रेमिट्यान्स आयमा निर्भर रहे पनि रेमिट्यान्स पठाउने नेपाली कामदारजति संस्थागत ठगीको मारमा सायदै अरु कुनै पेसा व्यवसायका मानिस होलान् । वैदेशिक रोजगारीमा हुने ठगीको श्रृंखला कुनै एक मुलुक र एक क्षेत्रमा मात्र सीमित छैन । पछिल्लो पटक म्यानपावर कम्पनीले युवाबाट प्रि–मेडिकलको नाममा १३ करोडभन्दा बढी असुलेको पाइएसँगै यस क्षेत्र ठगीकै पर्याय हो भन्नेलाई बल पुगेको छ । रोजगारीका लागि नेपाली युवा कतार पठाउँदै आएका म्यानपावर कम्पनीले कतार भिसा सेन्टर काठमाडौमा निशुल्क गर्न सकिने स्वास्थ्य परीक्षणबापत श्रमिकलाई दोहोरो मेडिकल गर्न लगाएर १३ करोडभन्दा बढी अतिरिक्त शुल्क भराउन बाध्य पारेका हुन् । उनीहरूले जनही ४ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म असुलेर ठगीलाई निरन्तरता दिएका हुन् ।

842
कारोबार संवाददाता
बिहिवार, माघ ९, २०७६

मुलुकले एकै वर्षमा २० लाख पर्यटक ल्याउने र नेपालको पर्यटन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा जोडदार ढंगले प्रवद्र्धन गर्ने लक्ष्यसहित नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० मनाइरहेको छ । तर, भ्रमण वर्षको पहिलो महिना नै भएका केही घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा मुलुकको छवि धुमिल भइरहेकाले पहिलो गाँसमै ढुंगा लागेसरह भएको छ । दामनस्थित मुलुककै प्रतिष्ठित एक रिसोर्टमा ८ भारतीय नागरिकको मृत्यु भएको छ भने अन्नपूर्ण पदयात्राका क्रममा हिउँमा पुरिएर तीन कोरियाली पर्यटक बेपत्ता छन् । यतिमात्र होइन, सडक दुर्घटनाको भयावह समस्या भोगिरहेको नेपालले गत साता चितवनमा भएको एक दुर्घटनामा २१ जना चिनियाँ पर्यटक घाइते भएका थिए ।

625
कारोबार संवाददाता
बुधवार, माघ ८, २०७६

विराटनगरमा निर्माण भएको एकीकृत भन्सार जाँच चौकी (आईसीपी)को प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले मंगलबार संयुक्त रूपमा उद्घाटन गरे । वीरगन्जपछिको यो दोस्रो र आईसीपी निर्माणसँगै नेपाल–भारत व्यापार सहजीकरणको अवस्था अब हिजोको जस्तो रहनेछैन । अत्याधुनिक र डिजिटल प्रविधि तथा पूर्वाधारको प्रयोग दुवै मुलुकको व्यापारिक सम्बन्ध विकास र विस्तारमा कोशेढुंगा सावित हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ ।

505
कारोबार संवाददाता
मंगलबार, माघ ७, २०७६

सरकारले अन्ततः मुलुकभित्रै उत्पादित स्ट्रेन्थयुक्त ४३ र ५३ ग्रेडका सिमेन्टलाई मान्यता दिने निर्णय ग-यो । उत्पादकहरूले लामो समयदेखि स्वदेशी मापदण्ड माग गरिरहँदा सरकारले ढिलै भए पनि नयाँ मापदण्ड निर्धारण ग-यो, जुन उद्योगका लागि सकारात्मकसँगै चुनौतीपूर्ण पनि छ । ३३ ग्रेडका सिमेन्टको गुणस्तरमा समेत प्रश्न उठिरहेका बेला ४३ र ५३ ग्रेडका सिमेन्टमा पनि यस्तै खेलाँची भयो भनेसह्य हुँदैन ।

376
कारोबार संवाददाता
सोमवार, माघ ६, २०७६

काठमाडौंस्थित अमेरिकी दूतावासले मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) का विषयमा प्रस्ट्याउँदै यसमा सैन्य मामिला समावेश नरहेको स्पष्ट पारे पनि यसका विरुद्ध अझै विभिन्न अफवाह फैलाइँदैछ । दूतावासले अमेरिकी अनुदानमा अघि बढाउन लागिएको ऊर्जा र सडक परियोजना अघि बढाउने क्रममा देखिएका विवादहरूलाई सम्बोधन गर्ने गरी १० तथ्य सार्वजनिक गरे पनि यहाँका स्वनामधन्य राष्ट्रवादीद्वारा भ्रमको खेती जारी नै छ । सत्तारूढ दल नेकपाको ठूलो समूहसहित टुक्रे कम्युनिस्ट पार्टीका कार्यकर्ता तथा आफूलाई अब्बल राष्ट्रवादी दाब्ी गर्नेहरू एमसीसीमा अवरोध गराउन निरन्तर नियोजित प्रहार गरिरहेका छन् ।

1178
कारोबार संवाददाता
आइतवार, माघ ५, २०७६

विश्वभर सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारणको विषय जटिल बनिरहेका बेला नेपाल यसबाट अछुतो रहनसक्ने अवस्था छैन । भलै, नेपालमा आतंकवादी वा संदीग्ध समूहको ठूलो लगानी भएको कुनै प्रमाण अहिलेसम्म फेला परेको छैन । नेपालमा आउने लगानी तथा नेपाल भित्रिने रकमका विषयमा सरकारमामात्र नभइ नागरिकस्तरमा समेत बहस हुन थालिसकेको छ । यसकारण वैधानिक रूपमा भित्रिएको रकममात्र नभए अनौपचारिक रूपमा भित्रिएको पुँजीको विषय पनि नेपालमा ठूलो समस्या रहेको देखिँदैन ।

710